En iyi 8 mustafa kemal in hayatı

Aşağıda konuyla ilgili en iyi bilgiler ve bilgiler yer almaktadır mustafa kemal in hayatı Ekibin nuthuy.com kendisi tarafından derlenmiş ve sentezlenmiştir gibi diğer ilgili konularla birlikte: Mustafa Kemal Atatürk.

mustafa kemal in hayatı

Anahtar kelime için resim: mustafa kemal in hayatı

Hakkında en popüler makaleler mustafa kemal in hayatı

Mustafa Kemal Atatürk – Vikipedi

  • Yazar: tr.wikipedia.org

  • Değerlendirmek 4 ⭐ (31966 Derecelendirmeler)

  • En Çok Oy Alan: 4 ⭐

  • En düşük puan: 2 ⭐

  • Özet: Hakkında makaleler Mustafa Kemal Atatürk – Vikipedi Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 10 Kasım 1938), Türk asker ve devlet adamı. Türk Kurtuluş Savaşı’nın başkomutanı ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusudur. Halaskâr …

  • Arama sonuçlarını eşleştirin: 21 Mayıs’ta güvenlik durumunu görüşmek üzere İngiliz güvenlik subayı Yüzbaşı L.H. Hurst ve iki meslektaşıyla buluştu. İngilizlerin Osmanlı hükûmetinin ülkeyi yönetemediği ve birkaç yıl yabancı müdahalesine ihtiyaç olduğu görüşlerine karşı çıktı, Samsun bölgesindeki sorunların Rumların ayrılıkçı hede…

  • Kaynaktan alıntı:

Mustafa Kemal Atatürk – Atatürk’ün hayatı, ilkeleri, inkılapları …

  • Yazar: www.hurriyet.com.tr

  • Değerlendirmek 3 ⭐ (16616 Derecelendirmeler)

  • En Çok Oy Alan: 3 ⭐

  • En düşük puan: 1 ⭐

  • Özet: Hakkında makaleler Mustafa Kemal Atatürk – Atatürk’ün hayatı, ilkeleri, inkılapları … Kendisi hem Osmanlı ordusunda görev aldığı süre boyunca hem de Cumhuriyet’in ilanından sonra askeri ve siyasi bakımdan pek çok görev …

  • Arama sonuçlarını eşleştirin: Selanik’te bulunan üç katlı bir evde dünyaya gelen Mustafa Kemal Atatürk, aldığı eğitimler neticesinde Harp Akademisi’nden yüzbaşı olarak mezun olmuştur. Kendisi daha çocuk ve gençlik çağlarında bile devlet ve millet sorunlarıyla alakadar olmuş ve fikirleriyle hocalarının dikkatini çekmeyi başarmışt…

  • Kaynaktan alıntı:

Atatürk ‘ün Hayatı – TED RÖNESANS KOLEJİ

  • Yazar: www.tedronesans.k12.tr

  • Değerlendirmek 4 ⭐ (23166 Derecelendirmeler)

  • En Çok Oy Alan: 4 ⭐

  • En düşük puan: 2 ⭐

  • Özet: Hakkında makaleler Atatürk ‘ün Hayatı – TED RÖNESANS KOLEJİ Mustafa Kemal Atatürk 1881 yılında Selânik’te Kocakasım Mahallesi, Islâhhâne Caddesi’ndeki üç katlı pembe evde doğdu. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde …

  • Arama sonuçlarını eşleştirin: +90 444 9 833 | [email protected]

  • Kaynaktan alıntı:

Atatürk’ün Hayatı | Atatürk Hakkında Bilmek İstediğiniz Herşey

  • Yazar: isteataturk.com

  • Değerlendirmek 3 ⭐ (4201 Derecelendirmeler)

  • En Çok Oy Alan: 3 ⭐

  • En düşük puan: 1 ⭐

  • Özet: Hakkında makaleler Atatürk’ün Hayatı | Atatürk Hakkında Bilmek İstediğiniz Herşey ATATÜRK’ÜN HAYATI. Mustafa Kemal Atatürk, 1881 yılında Selanik’te doğdu.* Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde Hanım’dır.

  • Arama sonuçlarını eşleştirin: Mustafa Kemal daha Sofya'da iken, 1 Ağustos 1914'te Almanya'nın Rusya'ya savaş ilânı ile I. Dünya Savaşı başlamıştı. Mustafa Kemal, gelişen siyasal ve askerî olayları büyük bir dikkatle izlemekte; bir taraftan da görüş ve düşüncelerini H…

  • Kaynaktan alıntı:

Atatürk’ün hayatı | Mustafa Kemal Atatürk’ün ilkeleri, başarıları …

  • Yazar: www.milliyet.com.tr

  • Değerlendirmek 4 ⭐ (26234 Derecelendirmeler)

  • En Çok Oy Alan: 4 ⭐

  • En düşük puan: 2 ⭐

  • Özet: Hakkında makaleler Atatürk’ün hayatı | Mustafa Kemal Atatürk’ün ilkeleri, başarıları … Mustafa Kemal Atatürk, 1881 yılında Selânik’te Kocakasım Mahallesi, Islâhhâne Caddesi’ndeki evinde dünyaya geldi. Babası Ali Rıza Efendi, annesi …

  • Arama sonuçlarını eşleştirin: Türkiye'den ve Dünya’dan son dakika haberler, köşe yazıları, magazinden siyasete, spordan seyahate bütün konuların tek adresi milliyet.com.tr; Milliyet.com.tr haber içerikleri izin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez, kanuna aykırı ve izinsiz o…

  • Kaynaktan alıntı:

Mustafa Kemal Atatürk Biyografisi – Haberler

  • Yazar: www.haberler.com

  • Değerlendirmek 3 ⭐ (2204 Derecelendirmeler)

  • En Çok Oy Alan: 3 ⭐

  • En düşük puan: 1 ⭐

  • Özet: Hakkında makaleler Mustafa Kemal Atatürk Biyografisi – Haberler Mustafa Kemal Atatürk (19 Mayıs 1881, Selanik – 10 Kasım 1938, İstanbul), Türk Kurtuluş Savaşı’nın askeri ve siyasi lideri, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu …

  • Arama sonuçlarını eşleştirin: Mustafa Kemal Atatürk (19 Mayıs 1881, Selanik – 10 Kasım 1938, İstanbul), Türk Kurtuluş Savaşı’nın askeri ve siyasi lideri, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu ve 1923’ten 1938’e dek görev yapmış ilk Cumhurbaşkanı, Türk Ordusu Mareşali ve daha öncesinde bir Osmanlı paşası. Öğrenim çağına gelince Hafız …

  • Kaynaktan alıntı:

ATATÜRKün HAYATI – T.C. Sarıçam Kaymakamlığı

  • Yazar: www.saricam.gov.tr

  • Değerlendirmek 3 ⭐ (8248 Derecelendirmeler)

  • En Çok Oy Alan: 3 ⭐

  • En düşük puan: 1 ⭐

  • Özet: Hakkında makaleler ATATÜRKün HAYATI – T.C. Sarıçam Kaymakamlığı ATATÜRK’ün HAYATI. … Mustafa Kemal ilk öğrenimini Selanik’te Şemsi Efendi Mektebinde yaptı. Bu okul yeni bir yöntemle öğretim yapmak üzere Selanik’te …

  • Arama sonuçlarını eşleştirin: 1914 yılında başlayan I. Dünya Savaşı'nda, Mustafa Kemal Çanakkale'de bir kahramanlık destanı yazıp İtilaf Devletlerine “Çanakkale geçilmez! ” dedirtti. 18 Mart 1915'te Çanakkale Boğazını geçmeye kalkan İngiliz ve Fransız donanması ağır kayıplar ve…

  • Kaynaktan alıntı:

ATATÜRK’ÜN DOĞUMU VE ÇOCUKLUK YILLARI (1881-1893)

  • Yazar: dergipark.org.tr

  • Değerlendirmek 4 ⭐ (26751 Derecelendirmeler)

  • En Çok Oy Alan: 4 ⭐

  • En düşük puan: 2 ⭐

  • Özet: Hakkında makaleler ATATÜRK’ÜN DOĞUMU VE ÇOCUKLUK YILLARI (1881-1893) BENOIST MECHIN, Mustafa Kemal Bir İmparatorluğun Ölümü, (çev: Zeki Çelikkol ), Ankara, 1997. BİRCAN, Osman; Belge ve Fotoğraflarla Atatürk’ün Hayatı, …

  • Arama sonuçlarını eşleştirin:
    Alaattin UCA

    Bu kişi benim

  • Kaynaktan alıntı:

Çoklu okuma içeriği mustafa kemal in hayatı

Atatürk (anlam ayrım)Mustafa Kemal (anlam ayrım)Mustafa Kemal Paşa (anlam ayrım)

Halaskar [a] · Gazi · Mareşal · Müdür · Ebedi Lider [b] Mustafa Kemal Atatürk
S.1317 (1901) -8 [1]
1930’larda Atatürk
1. Türkiye Cumhurbaşkanı
Dönem: 29 Ekim 1923 – 10 Kasım 1938
Başbakan İsmet İnönü (1923-24, 25-37) Ali Fethi Bey (1924-25) Celal Bayar (1937-39)
değiştirme İsmet İnönü
1. Yönetim Kurulu Başkanı
Dönem 3 Mayıs 1920 – 24 Ocak 1921
değiştirme Fevzi Paşa (Çakmak)
Türk Ordusu Başkomutanı
Dönem 5 Ağustos 1921 – 29 Ekim 1923
Atayan Türk Parlamentosu
1. TBMM Genel Kurulu Başkanı
Dönem 24 Nisan 1920 – 29 Ekim 1923
değiştirme Ali Fethi Bey (Okyar)
1. Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı
Dönem 9 Eylül 1923 – 10 Kasım 1938
değiştirme İsmet İnönü
1, 2, 3, 4 ve 5. Dönem Türkiye Millet Meclisi Milletvekilleri
Görev süresi 23 Nisan 1920 – 10 Kasım 1938
seçim bölgesi 1920-35 – Ankara
1920 – Ankara 1923 – Ankara 1927 – Ankara 1931 – Ankara 1935 – Ankara
Anadolu ve Rumeli Savunma Hukuku Derneği Genel Başkanı
Görev süresi 7 Eylül 1919 – 9 Eylül 1923
Temsilciler Kurulu Başkanı
Görev süresi 24 Ağustos 1919 – 9 Eylül 1923
Fahri Asistan Kampı
Dönem 15 Ağustos 1918 – 9 Temmuz 1919
Hükümdar ÇÜNKÜ. Mehmed
9. Ordu Müfettişi (daha sonra Ordu Müfettişi 3)
Görev süresi 16 Mayıs 1919 – 9 Temmuz 1919
Ordu Grup Komutanı Yıldırım
Görev süresi 31 Ekim 1918 – 7 Kasım 1918
tamamlamak Otto Liman von Sanders
7. Kolordu Komutanı
Görev süresi 7 Ağustos 1918 – 7 Kasım 1918
tamamlamak Fevzi Paşa
2. Kolordu Komutanı
Görev süresi 7 Ağustos 1918 – 7 Kasım 1918
tamamlamak Ahmed İzzet Paşa
Kişisel bilgi
Doğmak Ali Rıza oglu Mustafa1881Selanik, Selanik Eyaleti, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm 10 Kasım 1938 (57 yaşında) Dolmabahçe Sarayı, İstanbul, Türkiye
ölüm sebebi Siroz
mezarlık Etnografya Müzesi, Ankara (21 Kasım 1938 – 10 Kasım 1953) Anıtkabir, Ankara (10 Kasım 1953’ten beri) 39° 55′30 ″ K 32° 50′13 ″ D / 39.92500° K 32.83694°D / 39.92500; 32.83694
milliyet Türkiye
Parti Cumhuriyet Halk Partisi
Diğer siyasi partiler Hür ve Vatan Cemiyeti, İttihat ve Terakki Cemiyeti, Anadolu ve Rumeli Haklarını Savunma Cemiyeti
Evlilik Latife Hanım (29 Ocak 1923 – 5 Ağustos 1925)
mezuniyet okulu Mekteb-i Harbiye-i Şahane
devlet I. Yönetim Kurulu
Ödül Liste (24 madalya)
İmza
askeri servis
Takma ad Mustafa Şerif Bey [2] (Trablusgarp Savaşı’nda)
bağlılık Osmanlı İmparatorluğu Ankara Hükümeti Türkiye Cumhuriyeti
dal Piyade [1]
hizmet yılı 1902-1927
hibe Müşîr (1934 sonrası Mareşal)
rica etmek Bölüm 1916. Kolordu 2. Ordu 7. Ordu Ordusu OrduYıldırım
çatışma / savaş 31 Mart Ayaklanması, Trablus’ta Birinci Savaş. Dünya Savaşı (Çanakkale Cephesi · Kafkas Cephesi · Sina ve Filistin Cephesi) Türk Kurtuluş Savaşı (Batı Cephesi)

Mustafa Kemal ATATÜRK[c](1881)[D]- 10 Kasım 1938),Türkiye askervehükümet halkı.Türk Kurtuluş Savaşıbaşkomutan veTürkiye Cumhuriyetiarasındakurucu.

birinci Dünya SavaşışeffafOsmanlı ordusundahizmet eden Atatürkankara Öniçindemiras,Sina ve Filistin Cephesieğer içindeYıldırım Ordusubaşkomutan olarak atandı. savaşı bitirOsmanlı imparatorluğuyenilgisinden sonraBağımsızlık savaşıile gösterilirTürk Milli HareketiÖncülük etti ve öncülük etti. Türk Kurtuluş Savaşı sırasındaAnkara HükümetiTürk Ordusu Başkomutanı olarak.Sakarya Meydanı’nda Savaşbaşarısından dolayı 19 Eylül 1921’deemekli asker”unvanını al vemareşalrütbe. Askeri ve siyasi eylemlerleMüttefikve destekçilerini kazanmak. savaştan sonraCumhuriyet Halk PartisiHalk Partisi’ni kurdu ve ilk başkanı oldu. 29 Ekim 1923’teCumhuriyet BildirgesiDaha sonraBaşkanseçildi. 1938’deki ölümüne kadar dört dönem görev yaptı ve onu Türkiye’nin en uzun süre görev yapan cumhurbaşkanı yaptı.

çağdaş Atatürk,ilericivelaik1ulusal devletkurmak için siyasi, ekonomik ve kültürel alanlardalaikvemilliyetçikarakterdedevrim yapmakYabancılara verilen ekonomik tavizler kaldırıldı, üretim araçlarına ve demiryollarına izin verildi.millileştirmek.Tevhid-i Tedrisat KanunuEğitim Türk hükümetinin kontrolü altındadır.laikvebilimseleğitim esas alındı. Binlerce yeni okul yapıldı. İlköğretim ücretsiz ve zorunludur. Yabancı okullar devlet kontrolüne alınır. çiftçilere yükağır vergi indirimi. ErkeklerinserpintilerdevekıyafetlerindeBazı değişiklikler yapıldı.Takvim, saat ve ölçülerdeki değişikliklerDaha fazla yok.Mecelle’yi kaldıraraklaik yerineTürk Medeni Kanunuyürürlükteydi. Bayanlarmedeni ve siyasi haklarçoğubatı ülkesindenönceden tanındı.çok eşlilikyasakla. Kadınların tanıklık ve miras hakları erkeklerle eşit olarak kabul edilmektedir. Benzer şekilde Türkiye’de de dünyanın birçok ülkesinde olduğu gibi önce yerel seçimler (1930), ardından genel seçimler (1934) olmuştur.seçme ve seçilme hakkıtanındı. Ceza hukuku ve borçtalaikkanun çıkarılmıştır.Sanayi Teşvik KanunuOnaylandı.arazi reformuiçin çabalamak.arap harfleritemelliosmanlı alfabesiburadaLatin harfleriyeni dayalıtürk alfabesiOnaylandı. Herkesi okuryazar yapmak içineğitim kampanyasıpolifoni nerede.üniversite reformuyapıldığı.İlk 5 yıl için endüstri planıyürürlükteydi. Sınıf ve statü ayrımıTakma adlar ve unvanlar kaldırıldıveonların etkisi var. Birleşik ve birleşmiş bir ulus yaratmak içinTürkleştirmepolitikası uygulanmıştır.

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları,Türk havayolları,Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü,Hijyen Enstitüsü,hindi kuşu,Sümerbank,Etibank,Türk Tarih Kurumu,Türk Dil Kurumu,Diyanet İşleri Başkanıve diğer birçok kamu kuruluşu Atatürk tarafından veya Atatürk’ün desteğiylekurulmuş. yerli tarım, tekstil,[4][5][6]makine, uçak[7][8][9]ve arabalar[on]sektörün gelişimini desteklemek. Bütün bunlara rağmen Atatürk ve vatanın gayesisosyal politikaYapı arasındaki boşluk kapanmadı.[11. Gün]

  • 1 Çocukluk ve gençlik (1881-1904)
  • 2 Askerlik (1905-1918)
  • 2.1 Erken dönem
    2.2 Trablusgarp Savaşı
    2.3 Balkan Savaşları

    2.3.1 Birinci Balkan Savaşı
    2.3.2 İkinci Balkan Savaşı

    2.4 Askeri ataşe
    2.5 Birinci Dünya Savaşı

    2.5.1 anakara . Savaş
    2.5.2 Kafkas Cephesi
    2.5.3 Sina ve Filistin Cephesi

  • 3. Milli Mücadele (1919-1923)
  • 3.1 Organizasyon

    3.1.1 Kariyer dönemi
    3.1.2 Samsun’a Çıkış
    3.1.3 Amasya Genelgesi
    3.1.4 Erzurum . Kongre
    3.1.5 Sivas . Kongre
    3.1.6 TBMM’nin açılışı

    3.2 Hakimiyeti Sağlama

    3.2.1 Düzenli orduya geçiş
    3.2.2 Teşkilât-ı Esâsîye Hukuku
    3.2.3 İnönü Savaşları
    3.2.4 Kütahya-Eskişehir Muharebesi
    3.2.5 Sakarya Savaşı
    3.2.6 Büyük Saldırı
    3.2.7 anakara . kriz

    3.3 Mudanya Ateşkes Anlaşması
    3.4 Lozan Barış Antlaşması
    3.5 Cumhuriyetin Bildirisi

  • 4 başkanlık dönemi (1923-1938)
  • 4.1 İç politika

    4.1.1 Döndürme
    4.1.2 Siyasi olaylar
    4.1.3 Ekonomi

    4.2 Dış Politika

    4.2.1 Musul ile ilgili sorular
    4.2.2 Türk-Yunan İlişkileri
    4.2.3 Milletler Cemiyeti
    4.2.4 Balkan Partileri
    4.2.5 Montrö Boğazı Sözleşmesi
    4.2.6 Sadakat Anlaşması
    4.2.7 Hatay sorunu
    4.2.8 Ritmik Manipülasyon

  • 5 Özel hayat
  • 5.1 Doğum tarihi

    5.1.1 Kimlik kartı

    5.2 Doğum yeri
    5.3 Adı ve soyadı
    5.4 Karlar
    5.5 Kişisel İlişkiler
    5.6 Dini inançlar
    5.7 Ölümü

  • 6 Zaman Göstergesi
  • 7 hatıra
  • 8 eser
  • Atatürk’ün kurduğu 9 kuruluş
  • 10 Daha fazlasını gör
  • 11 Notlar
  • 12 Klasör
  • 13 Bu konuda yayınlar
  • 14 Dış Bağlantılar

Çocukluk ve gençlik (1881-1904)

Bayan Makbulezübeyde hanım

1839büyükdoğduğu söyleniyor[onikinci]Onun babasıAli Rıza Efendi, ilkmanastırile bağlantıDebre-i Balaitibaren.[13] Falih Rıfkı Atay,Vamik Volkan,Norman Itzkowitz,Müjgan Cunbur, Numan Kartal veHasan İzzettin DinamoTheo, babasının ailesi 14-15 yaşında. yüzyılda Anadolu’dan bölgeye göç eden insanlarKocacık Yörüklerindendir..[onikinci][13][14][15]Bazı yabancı kaynaklara göre babasının ailesindendir.Arnavut halkıveyaSlavMüslüman kökenli olabilir.[16][17][18]Ali Rıza Bey ağırlıklı olarak dindardır.temelsüpervizör olarak çalıştı,93 Savaş1876-77 yıl önce yerel derneklerde gönüllülükteğmenolarak görev yaptı[16][19]Zübeyde Hanım ile evlendikten sonraSelanikGümrük memuru olarak çalıştı ve kereste ticareti yaptı.[20][21]

onun annesizübeyde hanım, 1857’deSelanikbatı tarafındaLangaza’içindeçiftçiBir ailede doğdu. Annesinin kökeni Türkmenlerden Rumeli’ye, Karaman’dan gelmektedir.[22]

Ali Rıza Bey ve Zübeyde Hanım, 1871 ve Yenikapı’da Ali Rıza Bey’in babasıyla evlendi.Selanikİç eve yerleştirildiler.[23][24][25]Atatürk bu çiftin çocuğuYunan1296’da (MS 1880-1881) Selanik’te doğdu.Samsun’a gitti.19 Mayıs’ı doğum günü olarak kabul etti.[varmak][26]Fatma, mer, Ahmet, Naciye veHoşgeldinizİlk beş kardeşinden dördü genç yaşta öldü.[27][28]

Mustafa’nın hangi okula gideceği konusunda annesi ve babası arasında anlaşmazlık çıktı. Annesi, Mustafa’nın Hafız Mehmet Efendi civarında okula gitmesini isterken, babası dönemin yeni yöntemlerinde ders veren laik bir adamdı.[19]Mektebi emsi btidai’de (Cessi Efendi Okulu) okumasını ister. İlk mahalle mektebinde öğrenimine başlayan Mustafa, birkaç gün sonra Şemsi Efendi Mektebi’ne geçti.[29]Atatürk, bu okulu seçme kararından dolayı hayatı boyunca minnettardı.[19]1888’de babasını kaybetti.[30]Üvey kardeşi bir süre Rapla Çiftliği’nde kaldı.[19]Hüseyin’in yanında kalıp hafif çiftlik işleri yaptıktan sonra okulu kaybedeceğinden endişelenen annesinin isteği üzerine.SelanikDöndü, halasının yanına yerleşti ve eğitimini tamamladı.[otuz birinci][32]Bu sırada Zübeyde Hanım,SelanikBurada gümrük memuru olan Ragıp Bey ile evlendi.[33]

Koca Kasım Paşa Mahallesi Islahhane Caddesi’ndeki şimdi müze olan ev, 1870 yılında Rodoslu müderris Hacı Mehmed Vakfı tarafından yaptırılmış ve 1878’de yeni evli Ali Rıza Bey tarafından kiralanmış, ancak ölümünden sonra. , Mustafa ve ailesi bu evin yanında 2 katlı 3 odalı bir dairede yaşıyorlardı, mutfaklı daha küçük bir eve taşındılar.[34]Mustafa, laik bir okul vememurlaryetiştiriciSelanik Sivil Lisesi’ne gitkayıt.[19]Ancak 1893 yılında annesinin itirazlarına rağmen mahallesindeki askeri öğrencilerin üniformalarından etkilenmiştir.Selanik Askeri Lisesine gitgiriş.[35]Bu okulda Üsküplü matematik öğretmeni Yüzbaşı Mustafa Sabri ona “mükemmel, olgun” dedi.olgunlukadını verdi.[36]Fransızca öğretmeni Yüzbaşı Nakiyüddin Bey (Yücekök), özgürlük fikriyle genç Mustafa Kemal’in düşüncesini etkilemiştir. 1895’te sınıfında dördüncü olarak mezun oldu.[37]Mustafa KemalKuleli. Askeri LiseKabul etmeyi düşünse de, 1896’da en büyük ağabeyi Selanikli memur Hasan Bey’in Manastır’da eğitimin daha iyi olduğuna dair tavsiyesine kulak verdi.Manastır Askeri Lisesine gitkayıt.[37]

1896’dan 1899’a kadar eğitim gördüğü Manastır Askeri Lisesi’nde tarih öğretmenliği yaptı.KolağasıMehmet Tevfik Bey (Bilge), Mustafa Kemal’in tarihe olan ilgisini pekiştirir.[38]Okulda Fransızca okudu ve Selanik’teki yaz tatilinde Fransızca kurslarına devam etti.[39]19 Nisan 1897’den itibarenOsmanlı-Yunan SavaşıKatılmak istemesine rağmen.[40]Kasım 1898’de Manastır Askeri Lisesi’nden sınıf ikinciliği ile mezun oldu.[41][42]13 Mart 1899’da[43][44]İstanbuldaMekteb-i Harbiye-i ahaneyegiriş. Harbiye’ye girdikten iki ay sonra sınıfta çavuş oldu.[45]Toplam 549 üçüncülük arasından birinci sınıfı 27., ikinciliği 11. ve piyadede sekizinci (1317 – S.8) bitirdi ve 10 Şubat 1902’de piyadeye (bugünkü adı) atandı.teğmen) rütbe ilepersonelinEğitim aldığı Harp Okuluna girmeye hak kazandı.[42][kırk altı]

Mekteb-i Harbiye-i Şahane’den sonraErkan Okulu-ı HarbiyeEğitimine Kara Harp Okulu’nda devam etti ve kurmay subay olarak eğitim gördü. O ve arkadaşları, Harp Okulu’ndayken, hükümetin yönetim ve politikasında fark ettikleri eksiklikleri ve kusurları açıklamak için el yazısı bir gazete yayınladılar. Okul yönetimi tarafından izlenmelerine rağmen cezalandırılmamışlar ve okul bitene kadar gazetecilik yapmaya devam etmişlerdir.[kırk altı]11 Ocak 1905’tekurmay kaptanderece ile mezun oldu[47]

Askerlik (1905-1918)

Erken dönem

Kurmay Yüzbaşı Mustafa Kemal, mezun olduktan sonra Şam’da karargâhı bulunmaktadır.5. OrduGönderildi. Pratik amaçlı. Bu staj sırasında piyade, süvari ve topçu sınıflarında görev yaptı. 1905-1907 arasındaSam’içindeLütfi MüfitBey (Özdeş) 5. Kolordu’da görev yaptı. İlk stajı 5. Ordu’nun 30. Süvari Alayı’nda gerçekleşti.[48]Bu dönemde, eğitimde astsubay olarak Suriye’nin çeşitli yerlerindeki ayaklanmalara katılan Mustafa Kemal, “küçük savaşlar” (gerilla savaşı) konusunda deneyim kazandı. Ayaklanmayla dört ay uğraştıktan sonra Şam’a döndü. Ekim 1906’da Binbaşı Lütfi Bey, Dr. Mahmut Bey, Lüfti Müfit (Özdeş) Bey ve askeri doktorMustafa CantekinileVatan ve özgürlükSelanik adında bir lonca kurduktan sonra askerden izin almadan Selanik’e gitti. Selanik Komutan Yardımcısı KaptanSayın Cemil(Uybadin)’in yardımıyla karaya çıktı ve orada kardeşliğinin bir şubesini açtı. Bir süre sonra arandığını öğrendi ve kardeşi Albay Hasan Bey,Tel AvivKomutanı Ahmet Bey’e.Şeker mısırSınırdaki Bîrüssebi’ye gönderildiğini kendisine haber vermesini istedi. Ahmet Bey de Mustafa Kemal’i Bîrüssebi’ye atadı ve bir süre sonra topçu yeniden talim yaptı.Samgönderildi[49]20 Haziran 1907’deKolağası(kıdemli kaptan) ve 13 Ekim 1907’de3. Orduiçin çalışan olarak atandı[47]ama Selanik’e geldiğinde’Vatan ve özgürlükşubeninİttihat ve Terakki KomitesiEklenenleri öğrendi. Böylece Şubat 1908’de İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne üye oldu (üye sayısı: 322).[50]22 Haziran 1908’de Doğu Rumeli Demiryolu Müfettişi olarak atandı.[47]

23 Temmuz 1908’desenin meşruiyetinilan ettikten sonra Aralık 1908’in sonunda[51]İttihat ve Terakki Cemiyeti tarafından sosyal ve siyasi meseleler ile güvenlik meselelerini dikkate almak üzere geliştirilmiştir.Libyaonun bir parçasıTrablusburaya gönder1908 devrimiLibya’nın fikirlerini Libyalılara yaymaya ve buradaki nüfusun farklı kesimlerinden genç Türkleri kazanmaya çalıştı.[52]Bu siyasi görevin yanı sıra bölge halkının güvenliğini de önemsiyor. Şehir dışında bir egzersiz sırasındaBingaziGarnizonuna komuta ederek askerlere modern taktikler öğretti. Bu tatbikat sırasında, bölgedeki diğer rejim karşıtı güçlü savaşçılara örnek olması için asi Şeyh Mansur’un evini kuşattı ve ev hapsine aldı. Ayrıca hem kasaba halkını hem de kırsal bölgeyi korumak için bir yedek ordu planlamaya başladı.[51][53]

13 Ocak 1909’da3. OrduSelanik Redif Filosu Kurmay Başkanı oldu ve 13 Nisan 1909’daanayasacılık3. Ordu’nun 2. ve 4. Muharip Taburlarının Taşkışla’da 3. Ordu’ya karşı ayaklanmasıyla başlamış ve diğer birliklerin katılımıyla genişlemiştir.31 Mart ayaklanmasıSelanik veEdirneDan başlaMirliva Mahmud Şevket Paşa19 Nisan 1909’da emrinde İstanbul’a girecek.Hareket OrdusuTürk ordusunun birinci kademe ordusunun kurmay başkanı oldu. Daha sonra 3. Kolordu Kurmay Başkanlığı, 3. Ordu Subay Eğitim Komutanlığı,5. KolorduKurmay Başkanlığı ve 38. Piyade Alayı Komutanlığı görevlerinde bulundu.[47][51]

Stuart Kline tarafındanTürk Havacılığı Kronolojisikitabına göre,[54]1910 yılında Mustafa KemalFransatutulduPicardie Manevralarıkatıldı. Bu yeni üretilmiş bir üründürsenin uçağınTest uçuşları yapıldı. Ali Rıza Paşa, Mustafa Kemal’in bu seferlerden birine katılmak istemesini engelledi. Sonra uçuş halindeki o uçak dönüş sırasında yere düştü.[55]Bazı kaynaklar Atatürk’ün uçağa binmekten korktuğunu iddia etse de bu hikayeden yola çıkarak kitabın yazarı Kline, Atatürk’ün olaydan sonra 3 kez uçağa bindiğinden bahseder.[56]

Mustafa Kemal dönüşünde 27 Eylül 1911’de İstanbul’daki Genelkurmay Karargahı’nda göreve başladı.[57]

Trablus Savaşı

Trablus Savaşı

Trablus Savaşı

Nuri (Conker)

1911’deİtalyan, Osmanlı İmparatorluğu’nun Kuzey Afrika’daki son topraklarıTrablusMerkeze doğrudan bağlı olan vilayet, ayrı bir sancak olarak da bilinmektedir.Bingaziele geçirmek için savaş ilan eder.[58][59]29 Eylül 1911’de yayınlanan bir notta, bu savaşın belirli nedenlerle başlayacağı belirtildi.[58]Bundan sonra, İtalyan kuvvetleri müzakere etmedi.[58]İngiltere, 4 Ekim 1911’de Trablus’a saldırdı.[60]Osmanlılar, başlaTrablus SavaşıBaşı beladaydı; Savaş Bakanı olarak görev yapmakMahmud Şevket PaşaKara Harp Okulu’ndaki subaylarla yaptığı görüşmede, kara ordusunun ve donanmanın zayıflığı nedeniyle Trablus’un savunulamayacağını itiraf etti.[altmışbir]İtalyan tarafında da durum çok farklı değil ve yeterince güç geliştirmedikleri için bu entelektüel maça da hazır değiller.[60]Mustafa Kemal bu sırada İstanbul’da Genelkurmay Başkanlığı’na atanmıştır, ancak bu göreve başlamadan önce Trablus’a doğru yola çıkacaktır.[62]Bundan sonra BinbaşıEnver Bey,Fuat,NuriveAna FetihDiğerleri gibiBirlik üyesiKolağası Mustafa Kemal de subaylar gibi Trablus’a gitmeye karar verdi.[altmışbir]Mustafa Kemal, İstanbul’dan ayrılmadan önce İttihat ve Terakki Merkez Komitesi’ne başvurmuş ve Enver’e katılması ve kendisine ödeme yapılmaması söylenince, Trablus’a giden yola kadar imzalı senetlerle 200 sterlin toplamıştır.[63]

İtalyan kuvvetleri bir ay içinde Trablus’tan ayrıldı.Bingazikadar kıyıları kaplar.[altmış dört]Osmanlı kuvvetleri beklenmedik bir saldırı olarak kuvvetlerini Yemen’e gönderdi ve bu nedenle İtalyanlara karşı savunmasız kaldılar.[65]O bölgede sadece 4.000 asker vardı.[66]Kısa bir süre sonra, 15 Ekim 1911’de,tanengazeteciSayın Mustafa Şerif[2.]Kimliğini kullanarak Mustafa Kemal, Ömer Naci ve Sapancalı Hakkı veYakub Cemilİstanbul’dan iki şoför eşliğinde bir Rus gemisiyle ayrıldı.[f][68]Mustafa Kemal ve ekibi,Şeker mısır’içindeKahireveİskenderiyeüzerinden Bingazi’ye gitmeyi planlıyor.[2.]Mustafa Kemal, 29 Ekim’de İskenderiye’den ayrıldıktan kısa bir süre sonra yaralandı ve İskenderiye’de iki haftalığına hastaneye geri dönmek zorunda kaldı.[69]Çocukluk arkadaşları Nuri ve Fuat ile burada tanışır ve tekrar yola çıkar. 29 Kasım’da trenle İskenderiye’den ayrıldılar, son istasyonlarından 1 Aralık’ın aynı günü ayrıldılar, sekiz günlük bir yolculuğun ardından Libya sınırına ve 12 Aralık’ta sınırdan 80 kilometre uzaklıktaki Rasuldaphne’ye ulaştılar. batıda.[70][71]Mustafa Kemal yoldayken Bingazi bölgesi komutanı Enver Bey’e Mustafa Kemal’in genelkurmay başkanı olarak 30 Kasım’da binbaşılığa terfi ettiğini bildirdi. Enver’in 18 Aralık 1911’de Harbiye Şubesi’ne gönderdiği bir telgrafa göre, Mustafa Kemal “kendi isteğiyle” orduya katıldı.[70]

Mustafa Kemal 22 Aralık’ta ilk çıkışını yaptı.TobrukYakındaki İtalyanlarla düştü. İtalyanlar 4 Ekim’de Tobruk’u ele geçirdiler, ancak Osmanlı ve Arap aşiretlerinin Tobruk bölgesinde ve tüm sahilde yürüttükleri gerilla savaşı nedeniyle ülkenin içlerine giremediler.[72][62]Ancak Türk subaylar arasında örgütlenme[2.]İtalya’nın tam olarak gelişmemiş ve geri kalmış olması, iç kesimlere fazla gidememelerinin nedeni olarak görülmektedir.[60]Buna rağmen İtalyanlar Osmanlıları sıkıştırmayı başardı.Oniki AdalarO da saldırır.[yetmiş üç]İlk başta Mustafa Kemal doğu ve batı Enver birliklerine komuta etti; Seferin hacmi arttıkça Enver tüm cepheye, Mustafa Kemal de Derne bölgesine komuta etmeye başladı.[72]16-17 Ocak 1912’de Derne’ye yapılan saldırıda gözünden yaralanarak bir ay hastanede tedavi gördü ve 6 Mart’ta Derne Komutanlığı’na götürüldü.[74]Ama sonra yine gözleri hastalandı ve bir hafta yataktan çıkamadı.[75]

3 Mart 1912’deDerna SavaşıBunlardan Osmanlılar 63 ölü ve 168 yaralı verirken, İtalyanlar yaklaşık 200 kişiyi öldürdü.[altmış yedi]Bu arada Derne hattının tamamına komuta eden Mustafa Kemal, komutasında sekiz Osmanlı subayı, 160 asker, birkaç gönüllü, bir topçu bölüğü, İtalyan birliklerinden temin edilen iki makineli tüfek ve 7.742 Arap askeri vardı.[76][altmış yedi]Arap askerlerisenussiTekkeleri sağladı ve şeyhleri ​​Osmanlı subaylarına bağlıydı. Bu kuvvet, Ekim 1911 ile Eylül 1912 arasında Derne’de 15.000-16.000 İtalyan askerini elinde tuttu.[76][altmış yedi]11 Eylül 1912’de İtalyanlar, yenilgilerin ardından bir komuta değişikliğinden sonra Derne’den kurtulmak için güçlü bir taarruza giriştiler, ancak yine Derne komutasındaki Türkler ve Araplar tarafından durduruldular. Mustafa Kemal’in arması.[77][59]

Sahil şeridinde sıkışıp kalan İtalyan kuvvetleri, Osmanlıları barış yapmaya zorlamak için Doğu Akdeniz ve Kızıldeniz’e akınlar düzenlemeye karar verdi. 1912 Mart’ta Beyrut’a, Nisan’da Çanakkale’ye, Mayıs’ta Rodos ve Oniki Adalar’a saldırdılar.[78]Bu nedenlerle, Berlin Konferansı’nın Ortadoğu’da oluşturduğu barışçıl ortamın bozulacağından endişe duyan Rusya, İngiltere ve Fransa arabuluculuk faaliyetlerine başlamıştır. Ancak Libya’nın İtalyanlara teslim olmasının şartlarının tartışıldığı bu çabalar Partililer tarafından kabul görmedi.[78]

Savaş devam ederken Mustafa Kemal, Temmuz 1912’de savaşın daha sonra daha yakından incelenebileceğini yazdı.[79]İki emir verdi. 14 Temmuz’da verdiği ilk emir, tüm subayların iki askeri gazeteyi okumalarını, dünyadaki gelişmelerden ve Osmanlı ordusunun başarılarından haberdar olmalarını içeriyordu.[79]22 Temmuz’da yayınlanan ikinci emir, tüm subayların tarihler, koşullar, komutanların emirleri, operasyonlar dahil olmak üzere savaştaki deneyimlerini yazmaları emriydi. eylem ve sonuçları ve içindeki askerlerin psikolojik durumu. bir ay.[79]Bu şekilde Batılı düşmana karşı verilen mücadelede kazanılan tecrübeleri yazmayı amaçlamıştır.[80]Bu savaş sırasında Mustafa Kemal, gerilla savaşı, geçici birliklerin yönetimi, istihbarat toplama, lojistik destek gibi askeri tecrübelerin yanı sıra Arap aşiret liderleriyle yaptığı müzakereler ve müzakereler yoluyla diplomatik tecrübe de kazanmıştır.[80][81]Aslında, buradaki başarısı, adının yaygın olarak bilinmesini sağladı.[82]

Aynı yılın Eylül ayında başlayan barış görüşmelerine rağmen çatışmalar devam etti.Karadağ8 Ekim’de Osmanlı Devleti’ne savaş ilanı ile birlikte,Birinci Balkan Savaşıbaşladı.[83][81]Ardından Karadağ, Bulgaristan, Sırbistan ve Yunanistan da Osmanlı İmparatorluğu’na savaş ilan etti.[84]İlk başta Enver’in İstanbul’a dönmesi ve Mustafa Kemal’in cepheyi ele geçirmesi kararlaştırıldı, ancak Osmanlı’nın karşı karşıya olduğu tehlikenin seviyesi netleşince subayların çoğu İstanbul’a ve cepheye döndü. Enver’in kardeşi.Nuriemretti.[85]Bu arada Balkan Savaşı nedeniyle Osmanlı hükümeti İtalyanlarla barış yapmayı kabul etti. Balkan Savaşları BaşladığındaTrablusKomutan Derne Mustafa Kemal ve görev yapmış Binbaşı Nuri Bey bu savaşlarda yer almak istediler.[seksen altı]Mustafa Kemal, dönemOsmanlı Savaş BakanıEnver Bey’in izniyle 24 Ekim 1912’de Trablus’tan ayrıldı.[seksen altı]Viyana, Macaristan ve Romanya üzerinden İstanbul’a döndü. Bunu seçmesinin nedeni Avusturya’daki göz tedavisi içindi.[seksen yedi]

Ancak bölgede çatışmaya devam eden görevliler de var. prensOsman Fuad Efendibunlardan biridir.[88]Diğer subaylarla birlikte Trablus’tan ayrılan Mustafa Kemal, Kasım 1912’de İstanbul’a geldi.[83]18 Ekim 1912’de Osmanlı ve İtalyan hükümetleri arasındaUshi Antlaşmasıİmzalandı.[84]Bu antlaşma ile Trablus İtalyanlara verilirken, İtalya savaş tazminatları ve spekülatif rejimler ortadan kaldırılacağı için 90.000 Tael altın ödeyecekti.[81]Ayrıca savaş sırasında İtalyanlar tarafından işgal edilen Oniki Adalar da geçici olarak İtalyanlara bırakılmıştır.[yetmiş üç]İtalyanlar, Osmanlılar Trablus’u tahliye ettikten sonra takımadaları terk edecek.[78]Vezir rütbesine sahip bir subay, kralın naibi olarak Trablus’a gönderilecek,[66]Kişilerin dini hakları teşkilat tarafından izlenecek ve dini görevler İstanbul’dan Şeyhülislamlık tarafından atanacak.[81]Halk Senusi mezhebinin şeyhidir.Ahmed el-Şerif el-SenusiTrablus liderliğindekiMondros MütarekesiNe zamana kadar direnmeye devam etti?[66]

Balkan Savaşı

Balkan Savaşı

Birinci Balkan Savaşı

Birinci Balkan Savaşı

Mustafa Kemal, Kasım 1912’de İstanbul’a geldiğinde, anakara Avrupa’daki Osmanlı yerleşim bölgesinden yalnızca başkent İstanbul ve hemen batısındaki Çanakkale yarımadası ve üç kuşatılmış şehir kaldı.İşkodra,yanyave Doğu Trakya’nın en büyük şehri.Edirneayrıldı. Bulgar kuvvetleri Çatalca’ya kadar ilerledi ve başkent İstanbul’u tehdit ediyor.[89]

21 Kasım 1912’de karargahıboladirkonumlanmışBahr-ı Sefit BoğazıKuvayi Mürettebatının (Akdeniz Boğazı Bileşik Kuvvetleri) Harekat Şube Müdürlüğü görevine atandı. Kuvvet komutanı Fahri Paşa, kurmay başkanı sınıf arkadaşıydı.Fethi (Okyar)olmak.[90]Mustafa Kemal 23 Ocak 1913’te Bolayır’dayken Enver ve yandaşlarıBab-ı Ali Baskınıgücü ileİttihat ve Terakki Komitesigeçti. 30 Ocak’ta Mahmut Şevket Paşa hükümeti, güçlerin sunduğu barış şartlarını reddetti. 3 Şubat’ta ateşkes sona erdi ve Bulgarlar yeniden Edirne’yi bombalamaya başladı.[91]

Bulgar saldırısının ardından Genelkurmay Başkanı Ahmed İzzet Paşa, Akdeniz Boğazı Birleşik Kuvvetlerinin Bulgarlara batıdan taarruz edeceğini, Hurşit Paşa ve Enver komutasındaki 10. . personelden müteşekkil, Bulgarların arkasından denizden güneyden Şarköy’e gelmişlerdi. Bir saldırı planlandı.[92][doksan üç]Operasyon iyi planlandı ve Ocak ayının sonunda prova edildi.[doksan dört]Ordunun Şarköy’e gelişini geciktiren fırtına nedeniyle taarruz 8 Şubat’a ertelendi.[doksan dört][95]10. Ordu yarım gün sonra Şarköy’e çıkarma yaptı, ancak bu arada Birleşik Kuvvetler, adamlarının yarısını kaybederek geri püskürtüldü.[doksan dört]Bulgarların kontrol altına alınamayacağı anlaşılınca, çıkarma kuvvetleri 10 Şubat’ta geri çekildi.[doksan dört][95]Savaş gemilerinin gerekli ateş desteğini sağlamak için geç gelmesi, koordinasyon eksikliği ve Bulgar hatlarının güçlendirilmesi nedeniyle operasyon başarısız oldu.[doksan dört]

Ortak harekatın başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından 17-18 Şubat’ta iki birliğin komuta timleri arasında tartışma çıktı; Tartışmada 10. Ordu Komutanı Hurşit Paşa’nın yanında yer alan Mahmut Şevket Paşa, siyasi nedenlerle onu her iki kuvvetin komutanlığına atamıştı. Gelibolu açıklarında bekleyen 10. Kolordu’yu Çatalca’ya gönderme önerisi kabul edilmeyen Fahri Paşa, Fethi ve Mustafa Kemal, komutan olarak ilan edilerek Hurşit Paşa istifa etti.[96]Daha sonra Mahmut Şevket Paşa, Hurşit Paşa ve Enver ile Bolayır’a giderek komutanlar arasında bir uzlaşma sağladı. Fahri Paşa, Fethi Bolayır’dan ayrılıp İstanbul’a gitmesine rağmen kovuldu,[97]İkna olan Mustafa Kemal, boğazdan ayrı komuta edilen Bolayır Kolordusu’nun kurmay başkanı oldu.[98]

19 Mart’ta Yanya Yunanlıların, 24 Mart 1913’te Edirne Bulgarların eline geçti. Çatalca cephesinde son Bulgar taarruzu 30 Mart’ta gerçekleşti.[98]16 Nisan’da ateşkes imzalandı.[97]Mahmut Şevket Paşa daha sonra Edirne’yi ve Midye-Enez hattının batısındaki toprakları Trakya’da vermeyi kabul etti ve 30 Mayıs 1913’te.londra barış anlaşmasıİmzalandı.[98]11 Haziran’da Mahmut Şevket Paşa öldürüldü ve yerine geçti.Halim Paşa dediiçinden.[99]

İkinci Balkan Savaşı

İkinci Balkan Savaşı

Birinci Balkan Savaşı’nı kazanan Balkan devletleri, savaşın hemen ardından ele geçirdikleri toprakların paylaşımı konusunda anlaşamadılar. Yunanistan ve Sırbistan, Romanya’nın toprak talebinde bulunduğu Bulgaristan’a karşı ortak hareket etme kararı aldı. Ancak ilk saldıran Bulgaristan oldu.[99]29-30 Haziran gecesi Bulgarlar, Makedonya’da Sırplara saldırdılar ancak bozguna uğradılar. Yunanlılar da Selanik’ten doğuya ilerlediler ve tüm Güney Makedonya’yı aldılar. Bu durum karşısında Bulgarlar, Osmanlı ordusuna karşı kuvvetlerinin büyük bir kısmını diğer cephelere naklettiler.[99]

Konfederasyon ve İlerleme Komitesi, kaybedilen toprakları geri almak için bu fırsattan yararlandı. 18 Temmuz’da Osmanlı ordusu Edirne’ye yönelik bir operasyon başlattı ve 21 Temmuz 1913’te az bir direnişle şehri ele geçirdi.[99]Bir yazara göre Edirne’ye ilk giren birlik Mustafa Kemal’in Bolayır kolordusuna bağlı bir tugay, ancak saldırıya karışan birliklerin başında Hurşit Paşa vardı.[yüz]Mustafa Kemal’in Bolayır lejyonu daDedeağaçO da yakalandı.[101]Savaş, Bulgar temsilcilerinin 29 Eylül 1913’te İstanbul’da imzaladıkları bir barış anlaşmasıyla sona erdi.[yüz]

Savaşın sonunda Batı Trakya’daki Türkler, başta İstanbul ve İzmir olmak üzere Osmanlı topraklarına göç etmeye başladılar. Mustafa Kemal’in annesi Zübeyde Hanım içinDolmabahçe SarayıinenAkaretlerTepede bir ev buldu. Üvey baba Ragıp’ın 16 yaşındaki torunufikirSultan Ahmet Camii yakınında bir eve yerleşti.[102]

ataşe

İkinci Balkan Savaşı’ndan sonra Mustafa Kemal İstanbul’da.Fethi (Okyar)evine yerleşti.[103]Fethi, muhtemelen Şarköy Seferi’nin başarısız olması nedeniyle orduyu siyasete adamak için bıraktı. Ancak İttihat ve Terakki Cemiyeti’ndeki çelişkilerden sonraTalatFethi’den Sofya’ya büyükelçi olmasını istedi.CemalFethi ile de istişare etti.[103][101]Bu isteği kabul eden Mustafa Kemal, 27 Ekim 1913’te.SofyaAskeri ataşe olarak atandı ve yakın arkadaşı Büyükelçi Sofia (büyükelçi) Fethi (Okyar) komutasında çalıştı.[104]teorik olarakRomanya,SırbistanveKaradağkrallıkların başkentiBükreş,BelgradveÇetinAynı görevi şirkette sürdürmekte, ancak gerçekte işi Bulgaristan sınırları içinde yer almaktadır.[103][104]

Mustafa Kemal, 20 Kasım 1913’te Sofya’ya geldi.[105]Orada Dondukov Caddesi’ndeki Splendid Palace Oteli’ne yerleşti ve orada yedi ay kaldı. Daha sonra Ferdinand Caddesi’ndeki bir daireye yerleşti.[106]Askeri ataşe olarak alınan bilgilerin İstanbul’a iletilmesinden sorumluydu.[107]Burada başta Bulgaristan olmak üzere Balkan ülkelerinin siyasi ve askeri durumu hakkında raporlar hazırladı.[108]Görevi sırasında Bulgaristan’ın Osmanlı İmparatorluğu’ndan bağımsızlığını kazanmasından sonraki askeri, idari ve kültürel gelişimini yakından inceleme fırsatı buldu.[108]Bulgar ordusundan birkaç subayla da ilişkiler kurdu.[106]Bu yazıda, 1 Mart 1914’teyarbay için(vali) arttı.[104]Sofya’ya geldikten kısa bir süre sonra, Bulgar Genelkurmay Başkanlığı’ndan İstanbul’daki Alman subaylarını, özellikle deGoltz PaşaOsmanlı Devleti’nin Bulgarları Osmanlı askeri harekatlarından haberdar ettiğine dair istihbaratı İstanbul ile paylaşmış ve Kazım Karabekir’den İstanbul’daki Almanların buna kızdığına dair bir cevap almıştır.[107]

Mustafa Kemal’in Sofya’daki en önemli istihbarat toplama yöntemlerinden biri toplumsal olaylardı. Bulgar ordusunun kıdemli ve küçük subayları, politikacılar ve halk figürleriyle tanışmak görevinin bir parçasıydı.[109]Buradayken yazdığı ilk kitabı 1918’de yayınlandı.Subay ve Komutan ile HasbihalTeşekkürler Savaş BakanıStilian Kovaçevve kızı Dimitrina ile tanıştı.[110]Burada özellikle Bulgaristan’daki Müslümanlarpomad içinGeçiş baskısına (Fethi ile birlikte) katıldı.[111]Sosyal hayatındaki en önemli olay 11 Mayıs 1914’te yaşandı.Kral Ferdinand IOnun da katıldığı bir baloya davetiyeydi.[105]Baloya, Enver’in özel izniyle İstanbul’daki askeri müzeden gönderilen gerçek bir Yeniçeri kıyafeti ile katıldı. Arkadaşlar üniformaları geri gönderdiKazım(Özalp), tüm dikkatleri üzerine çektiğini ve sorulan soruların Türklerin eski askeri gücü ve zaferleri hakkında konuşma fırsatı verdiğini anlattı.[105]

Avusturya tahtının varisi 28 Haziran 1914’te Sofya’da görevine devam ederken.Arşidük Franz Ferdinandöldürüldü ve ardından 28 Temmuz 1914’te.birinci Dünya Savaşıbaşladı. Enver’in AlmancasıAmiral SouchonOsmanlı donanması Osmanlı Devleti’ne verilen gizli emirlerle 29 Ekim 1914’te Karadeniz’e çıktı.Rus limanlarına saldırmak.[112]Ardından Rusya 2 Kasım’da, İngiltere ve Fransa 5 Kasım’da, Osmanlı hükümeti ise 11 Kasım’da bu ülkelere savaş ilan etti.[112]

Mustafa Kemal, savaş ilan ettikten sonra Harbiye Nezareti ve Enver’e başvurarak cephede muvazzaf göreve katılmak istemiş,[113][114][115]Ancak Enver, askeri ataşelik görevlerinin daha önemli olduğunu belirterek reddetti.[116]Enver, Kafkasya’da Ruslara karşı savaşmak üzere İstanbul’dan ayrıldıktan sonra, Enver’in vekili 19. Tümen komutanlığına atanan İsmail Hakkı, Sofya’dan ayrılmak üzere Tekirdağ’da toplanır ve Çanakkale’ye gönderilir.[116][101]20 Ocak 1915’te Sofya’dan ayrıldı.[116][114]

birinci Dünya Savaşı

Çanakkale SavaşıKafkas Cephesi (Birinci Dünya Savaşı)Sina ve Filistin Cephesi

Mustafa Kemal’in askeri ataşelik görevi Ocak 1915’te sona erdi. Bu arada 28 Temmuz 1914’tebirinci Dünya Savaşıbaşladı,Osmanlı imparatorluğu29 Ekim 1914’te savaşa girdi. 20 Ocak 1915’te Mustafa Kemal 3. Kolordu’nun komutasına girdi.Tekfurdağyılında kurulan 19. Tümen Komutanlığına atandı.[47]

Çanakkale Savaşı

Çanakkale Savaşı

Cevat Paşa

Tasvir-i Efkar

2 Kasım 1914’te Rusya, Osmanlı İmparatorluğu’na savaş ilan etti. Ardından İngiliz ve Fransız savaş gemileri Çanakkale Boğazı’ndaki Seddülbahir, Kumkapı ve Orhaniye kalelerini bombaladı. Donanmaya karşı yapılan bu savunmada beş subay ve seksen asker şehit oldu.[117]Türk ordusu 3 ay boyunca hazırlandı ve genel olarak kara birliklerinin savunmasına dikkat etti.[117]Mustafa Kemal’in istediği tümeni oluşturma şansı bulamadan, Müttefik KuvvetlerHellespont25 Şubat’ta, tehdit edici bir pozisyon aldıktan sonra yalnızca bölünmeye bağlıydı.57. AlayMaydos’a (bugünEceabat) hareket etmesi emredildi.[118]Bu arada İngiliz ve Fransız gemileri, 19 ve 25 Şubat’ta Boğaz’ın girişindeki tahkimatları bombaladı ve deniz topçu ateşini desteklemek için asker çıkardı. Seddülbahir’deBigalı Mehmet”Mehmetçik” isimli çavuş, tüfeği tutukluk yapan İngiliz’e taşlarla saldırdı.[118]72. ve 77. alaylar da 19. Tümen’i desteklemek için bölgeye konuşlandırıldı. Mustafa Kemal, yetiştirdiği ve yedekte değil yedekte tuttuğu Türk alaylarını kolordu karargahından istedi. bu alaylar kötü eğitimli Arap askerlerinden oluşuyordu, ancak bu talep reddedildi.[118]18 Mart 1915’te Çanakkale’de.en önemli deniz harekatıgerçekleşti, ancak Mustafa Kemal’in etkinlikle yalnızca dolaylı bir ilgisi vardı.[119]Bu operasyondan hemen önce Nusret boğaza mayın döşemişti. Bu madenler;Kraliçe Elizabeth,okyanusve Bouver gibi zırhlı gemilere zarar vererek onları geri çekilmeye zorladı.[120]Bu arada 19. Tümen, 23 Mart 1915’te Müstahkem Bölge Komutanlığı’nın emriyle.EceabatBölgede dikkate alındı.[kaynak belirtilmeli]

25 Nisan 1915’teGelibolu YarımadasıvarmakMüttefiktarafından yapılan çıkartmalarlaÇanakkale SavaşıKaradaki ana faaliyetler başladı. Müttefik kuvvetler, şiddetli Türk direnişine rağmen kuzeyden güneye doğru ilerledi.Gelibolu YarımadasıSaroz üzerinde. Körfez tarafıArıburnu, güney ucundaSeddülbahirve Anadolu’ya doğruKumkale yakınlarındaIndi. Kumkale’deki Fransızlar hızla geri çekildi, ancak Arıburnu’ndaki İngilizler ve Anzaklar doğuya, Seddülbahir’deki İngilizler ve Fransızlar kuzeye gitmeye çalışıyorlardı.[121]3. Kolordu KomutanıMehmet Esat PaşaKomutası altında savaşan İlçe Başkanı (Yarbay) Mustafa Kemal’in 19. Tümen’i, yarımadanın Arıburnu’na 8 mil uzaklıkta, Boğaz’a bakan kısmında bulunan Eceabat’ta yedek olarak tutuldu. kilometre. Albay Halil Sami komutasındaki 9. Tümen Seddülbahir’den Arıburnu’na kadar Müttefik öncü kuvvetleriyle çatışmaya girdi.[121]

Halil Sami, Arıburnu’nun doğusundaki tepeleri tutmak için hemen Mustafa Kemal’den bir tabur emri verdi.[122]Von Sanders ve Esad Paşa ile iletişim kuramayan Mustafa Kemal, süvari, tümen topçu taburu ve sağlık görevlilerinden oluşan 57. Alay’ı harekete geçirmek için inisiyatif aldı.[122][123]Bu muharebeyi anlatırken, tepeye tırmanıp birliğini arkadan beklerken 9. Tümen’den geri çekilen askerlerle karşılaştığını, düşman ordusunun serbestçe dağa doğru ilerlediğini gördüğünü söyledi. 261 rakımlı tepe, Chunuk Bayırına doğru ilerliyor. ve düşmanın kendi askerlerinden daha yakın olduğunu. Sonra askerler cephanelerinin olmadığını söylerler, “cephaneniz yoksa süngünüz var” derler ve yerlerini almalarını isterler ve düşman bunu gördüğünde zamanı gelmiştir. 57. Alay geldiğinde düşmanın kuzey kanadına taarruz emri verdi, “Size taarruz emri vermiyorum, ölmenizi emrediyorum. Başka kuvvetler ve komutanlar yerinizi alabilir. Biz ölene kadar.” 25 Nisan çatışmasında kilit nokta olan Chronk Bayırı’nı tutmayı başardı.[122]İlk günkü çarpışmadan sonra, Anzak kuvvetleri dar bir köprü başında sabitlendi.[124]Ertesi gece 77. Alay panik içinde kaçarken durum kötüleşti, ancak yeni birliklerin gelmesiyle hatları yeniden güçlendi. 29 Nisan’da Mustafa Kemal’e Arıburnu’ndaki hizmetlerinden dolayı İmtiyaz Madalyası verildi.[122]

Mayıs ayında, kuzey grubu tarafından savunulan cephe üç bölgeye ayrıldı ve Mustafa Kemal, grubun sağ kanadının kuzey sektörünün komutanlığına atandı. Liman von Sanders tüm güçlerin komutasında kaldı. 29-30 Mayıs tarihlerinde Mustafa Kemal Conk Bayırı’ndan Sazlıdere taşkın yatağına geniş çaplı bir saldırı başlattı. 1 Haziran’da albaylığa terfi etti.[125][126]

Gelibolu cephesinin ikinci aşaması, Mustafa Kemal tarafından savunulan Arıburnu’nun kuzeyinde İngiliz, Anzak ve Hint birlikleri tarafından yapıldı.Suvla Koyu6 Ağustos gecesi yaptıkları çıkartma ile başladı.Anafartalar Cephesiaçıldı. Conk Bayırı yeniden tehdit edilince Mustafa Kemal çocukluk arkadaşı olur.Nuri24. Alay başkanı burayı savunmaya gönderdi. Nuri, daha sonraConk Bayırı SavaşıRolü için Atatürk’ten “Conker” soyadını alacak.[127]İtilaf kuvvetleri Suvla sahilinde istikrar kazanmaya başlayınca, Liman von Sanders güneydeki Bolayır Kıstağı’nı koruyan iki tümene İngilizlere karşı taarruz emri verdi. Kuvvetler bölgeye ulaştığında, komutanları Albay Fevzi, askerlerin kırk kilometre yürüdükleri, yoruldukları ve hepsinin olması gereken yere gidemediği gerekçesiyle ek süre istedi. sanmak. Ardından von Sanders, 8 Ağustos 21:50’de Fevzi’yi görevden aldı ve yerine Mustafa Kemal’i getirdi.[122][128]Haberi alan Mustafa Kemal, Arıburnu’nun kuzeyindeki tüm kuvvetlere komuta emri verdi; Von Sanders onu kabul etti ve 9 Ağustos’ta Suvla Körfezi’nin kuzeyindeki Kireçtepe’den güneyde Conk Bayırı’na kadar olan bölgede altı tümen komutanlığına atadı. Komutası altındaki birimlerin adı “Hacim” olarak değiştirildi. Anafartalar Ordusu”. Anafartalar Takım Şefi olarak 9-10 Ağustos’taZafer Anafartalaro kazandı.[127]Conk Bayırına karşı taarruza bizzat o önderlik etti. Çarpma sırasında bir şarapnel saatin göğsünü deldi, saat paramparça oldu ve onu yaraladı. Daha sonra bu saati Liman von Sanders’a hediye etti. 10 Ağustos’ta cephenin güney ucundaki sırtların kontrolünü ele geçirdi.[129][130]başarı hakkında5. OrduMüşir komutanıOtto Liman von SandersYüksek övgü kazandı. Bu zafer 17 Ağustos’ta.Kireçtepeve 21 Ağustos’taII. Zafer Anafartalartakip etmek.[131]

MiralayMustafa Kemal,Sayın Ruşen EşrefBaşta (Ünaydın) olmak üzere İstanbul basını tarafından kamuoyuna “Anafartalar Kahramanı” olarak tanıtıldı.[132][133] savaş dergisiFotoğrafı dergide yayınlandı.[134]20 Eylül’de sıtmaya yakalandığından şüphelenilerek hastalandı, ancak görevine Gelibolu’da devam etti.[135]Savaşın başından itibaren Osmanlı ordusuna komuta eden Alman subayları ile sorunu olan Mustafa Kemal, Çanakkale’deki savaşın Eylül ayından sonra kazanılacağını öngörmüş ve daha faydalı olacağını düşündüğü başka bir cepheye katılmak istemiştir.[136][137]

5 Aralık’ta Liman von Sanders, sağlık nedenleriyle Mustafa Kemal’e izin verdi. Sonunda Mustafa Kemal, Anafartalar Grubu’nun komutasını aldı.Fevzi Paşa(Daha hafif) vererekfethetmek,Tevfik Rüştü(Aras) ve doktorBahattin akir10 Aralık’ta İstanbul’a hareket etti. 19-20 Aralık’ta İtilaf kuvvetleri Arıburnu-Anafartalar sahilini terk etti.[138]28 Aralık 1915’te Almanya İmparatoruKayzer II. WilhelmtarafındanDemir Haçmadalya verildi.[139]

Kafkas Cephesi

Kafkas Cephesi (Birinci Dünya Savaşı)

14 Ocak 1916’daGelibolu’itibarenEdirnetaşındı16. Kolordubaşkomutan olarak atandı.Edirneİki aylık kaldığı süre boyunca 16. Ordu’nun ikmal, kurtarma ve eğitimiyle ilgilendi. Eğitim amaçlıNesaih problem çözme ve komut oluşturma ile ilgilenir(Taktik Taktikler ve Emir Yazma İpuçları[140]) çalışmalarını hazırlar ve yayınlar.[141]Doğu Cephesinde Rus birlikleri, Osmanlı 3. Ordusunu geri püskürttü ve 16 Şubat’taErzurumsen,[142]3 Mart’taBitlis,Muş,minibüslerveHakkarimeşgul.[kaynak belirtilmeli]Albay Mustafa Kemal, 16’ncı Ordu ile 3’üncü Ordu’ya destek için 11 Mart’taDiyarbakırgönderildi; Halep üzerinden uzun bir yolculuktan sonra 27 Mart’ta Diyarbakır’a geldi. Rütbelerine göre ağır görevler verilen 16. Ordu Komutanı Mustafa Kemal 1 Nisan 1916’da doğdu.DiyarbakırTuğgeneral iken (Mirliva) yükseltildi vepaşabaşlık al. 35 yaşında elde ettiği bu rütbe, 16 Nisan’da karargâhı olan I. Dünya Savaşı sırasında aldığı en yüksek rütbe olacaktı.Silvanadresinde kurulmuştur.[143]Bitlis ile Muş arasında yaklaşık 100 km uzunluğunda bir cepheden sorumluydu, kuvveti 13.741 asker, 9.297 tüfek, yedi makineli tüfek, 19 toptan oluşuyordu.[144]

Enver’in Doğu Cephesi’ndeki planında 2. ve 3. Orduların ortak harekatı öngörülüyordu. Ancak 2. Ordu daha güneye ilerleyemeden Ruslar, 15 Nisan 1916’da 3. Ordu’ya saldırıp bozguna uğrattı ve Trabzon’u ele geçirdi; Temmuz ayında Gümüşhane, Bayburt ve Erzincan’ı da içine alan daha geniş bir alanı ele geçirerek 2. Ordu’yu Diyarbakır’a geri püskürttüler. Osmanlı ordusu 3 Ağustos’ta karşı saldırıya geçti; Mustafa Kemal’in 16 kişilik kadrosu 6 Ağustos’taMuşveBitlisOsmanlı Devleti’ni Ruslardan kurtardı ve Osmanlı ordusuna stratejik bir avantaj sağladı. Kafkas Cephesi’ndeki bu başarısı için kendisine ayrıcalıklı madalya ve altın bir kılıç verildi. Ağustos ayı sonlarında Rus karşı taarruzunun ardından Mustafa Kemal, 21 Ağustos’ta birliklerini Silvan’a çekti. Muş Rusların elinde kalırken, Bitlis Osmanlı hakimiyetindeydi.[145][144]

Mustafa KemalDiyarbakırİçerideyken, Fedailer İttihatçısındanYakub Cemildarbe düzenlemeye karar verdi. Savaşın kayıp olduğunu düşünüyor. Kurtuluşun tek yoluBabıaliBaşkomutan Yardımcısı ve Savaş Bakanı’nın basılarak değiştirilmesi gerektiğine inanıyordu. Yeni Başkomutan Yardımcısı veSavaş BakanıO da Mustafa Kemal’i düşünüyor. Anlaştığı bir arkadaşı Enver Paşa’ya komployu haber verdi. Ardından Yakub Cemil vurularak öldürüldü. Mustafa KemalFalih Rıfkı AtayAnılarında, o zamanlar tümenlerimden birinin komutanı olan Ali Fuad’a (Cebesoy) şöyle demiştir:Yakub Cemilyasaklamak. Sebebi şu ki, ben Başkomutan Yardımcısı ve Savaş Bakanı olmadıkça onu kurtarmam mümkün değil.” Dediğini yapsa bileİstanbulGeldiğimde ilk iş Yakub Cemil’i cezalandıracağım. Ben onun ve onun gibilerin iktidara getireceği bir adamsam, adam değilim! ”[146][147]

1916’nın erken kışı, bölgede daha fazla çatışmayı önledi. 25 Kasım’da 2. Ordu Komutanı Ahmet İzzet Paşa izin alıp İstanbul’a dönünce Mustafa Kemal Ordu Komutan Yardımcısı oldu. Milletvekili olduğunda, gelecekteki Kurtuluş Savaşı’nda birlikte çalışacağı subaylarİsmet (İnönü),Cafer Tayyar (Eşilmez)ve arkadaşı Harbiye’denAli Fuat (Cebesoy)onun emri altında.[148]

18 Şubat 1917’de Mustafa Kemal, Hicaz seferine katılan birliklerin komutanlığına atandığını öğrendi.[149]Enver’in başkanlığını yaptığı toplantılara katılmak üzere 26 Şubat’ta Şam’a geldi. Görüşmelerin ardından planlar değişti; Fahrettin Paşa’nın Filistin cephesine asker gönderme kararı alması ve Mustafa Kemal’in 2. Ordu komutanlığına atanması. Bu karar dev Talat Paşa tarafından veto edildi.[150]

Sina ve Filistin Cephesi

Sina ve Filistin Cephesi

Yıldırım. Ordu Grubu

7 Mart 1917’de karargahıDiyarbakır2. Kolordu Komutan Yardımcısı olarak atandıktan sonraHicaz Kuvvetleri HarekatıKomutanlığına getirilmesi istendi. Ancak bunu kabul etmedi ve 5 Temmuz 1917’de.Yıldırım. Ordu GrubuDüşük dereceli7. OrduKomutanlığına atandı.[47][151]Halep’e gitmek üzere 8 Ağustos’ta İstanbul’dan ayrıldı.[152]Ordular Grubu Komutanı Yıldırım, bölgede yaptığı değerlendirmelerin ardından AlmanFalkenhayn4 Ekim’de komutanlıktan istifa ederek ay sonunda İstanbul’a geldi.Pera Sarayıyerleşti.[153][151]

15 Aralık 1917’den 5 Ocak 1918’e kadar Veliaht PrensVahdettin EfendimaiyetindeAlmanyagiderekBerlin’AyrıcaKayzer II. Wilhelm,Hindenburg,Ludendorffve Karargah ile savaşın stratejik durumu hakkında tartışmalara katılmak,AlsasBölgeyi ve cepheyi ziyaret ederek görevlilerle görüştü.[151]Eve döndüğünde sol böbreğindeki enfeksiyon nedeniyle uzun süre hastanede yatmak zorunda kaldı. 25 Mayıs’ta yola çıktı; Haziran ve Temmuz 1918’deViyanaveKarlsbadTedavi sırasında tedavi gördü, Almanca ve Fransızca öğrendi.Sultan Mehmed Reşadölümü veVahdettin’bir grup27 Temmuz’da İstanbul’a dönmek için Karlsbad’dan ayrıldı, ancak Viyana’da kaldı.İspanyol GribiTutuklandığı için 4 Ağustos’ta İstanbul’a ulaşabildi.[154][151]

7 Ağustos’ta7. Ordukomutan olarakFilistin Cephesiatama.[155][156]26 Ağustos’ta Halep’e varış, ardından 1 Eylül’de[151] NablusSuriye’de ve cephede yaptığı araştırmaların ardından Enver’in kendisini yanlış bilgilendirdiğini ve güçlerinin zayıf olduğunu keşfetti. 19 Eylül’deGeneral Allenbyemrindeki İngiliz kuvvetleri,Genel Sanderskomutasındaki Yıldırım Ordular Grubu’na saldırdı.Megiddo SavaşıOnlar başlar. savaşın sonuçlarıYıldırım. Ordu Grububiçim8. Ordutamamen,4. Ordubüyük ölçüde yok edildi. Sadece Mustafa Kemal Paşa komutasında7. Ordu SamveHalepkuzeyden çekerekRaporGüneyde Müslimiye’de bir savunma hattı oluşturdu.Mondros Mütarekesizamana kadaringiliz imparatorluğuordunuzun geçitlerinden BoğaAnadolugirmesine engel olun.[157]20 Eylül’de savaş sırasındaFahri Yardımcısı Hazreti ShahriyariKralın Fahri Yardımcısı unvanını aldı.[158]Mustafa Kemal Paşa, aynı günVahdettinşefiBay Naci (Eldeniz)Yıldırım Ordusu’na bir telgraf çekmiş, savaşacak güçleri kalmadığını bildirmiş ve ateşkes istemelerini istemiştir. Ayrıca yeni hükümetteSavaş Bakanıve Başkomutan Yardımcısı olarak atanması önerildi.[159]27 Eylül’de İngilizler 7. Ordu’nun kalesini tehdit edince İngilizler Şam’ın güneyindeki Kiswa’ya geri çekilme emri verdi. Sanders şehrin savunmasını emretti ve Sekizinci Ordu’yu Mustafa Kemal’in komutasına verdi; ancak 30 Eylül’de Şam düştü. Mustafa Kemal, güçlerini Halep’e çekerek savunma emri aldı. Burada, sokak dövüşlerini de içeren uzun bir savunmadan sonra 25 Ekim’de.Halepkesinti. Mustafa Kemal kalan kuvvetlerini Anadolu’ya çekti.[160]

30 Ekim 1918’deMondros MütarekesiErtesi gün öğle saatlerinde imzalandı ve yürürlüğe girdi. Ordular Grubu Komutanı Yıldırım, Mondros Mütarekesi’nin 19. maddesi uyarınca,Otto Liman von SandersPaşa görevden alındıktan sonra bu görev Mustafa Kemal Paşa’ya verildi.[161]

Mondros MütarekesisonrasındaAnadoluiçinde milisKuva-yi Milliyedireniş hareketleri başlamıştır. 5 Kasım’da Suriye’deki İngiliz komutan Halep’teki birliklerine malzeme taşımaya hazırlandı.İskenderun Limanıkullanacağını belirtti. Mustafa Kemal iki gün önce telgrafla mütareke şartlarını öğrenmek istedi. 6 Kasım’da Sadrazam’a gönderdiği uyarıda, İngiliz işgaline silahla karşı çıkacağını; ancak ertesi gün Ahmet İzzet Paşa’dan gelen bir telgrafla emri geri çekmek zorunda kaldı.[162]7 Kasım’da Yıldırım Ordular Grubu ve 7. Ordu Orduları kaldırıldı.[161]Son görevi olan Adana’dan ayrılmadan önce Ulukışla’ya giderek ilk organizasyonuna başlar.[163]Yakındaki Antep’te şehrin önemli noktalarından biriAli Cenanidireniş örgütlerse kendi silahlarını sağlayacağına söz verdi; Bu silahlar daha sonra halka dağıtılarak işgalci güçlere karşı kullanıldı.[162]

10 Kasım 1918’de Yıldırım Kıtalarının komutanlığını 2. Ordu Komutanı Nihat Paşa’ya bıraktı.Adana’itibarenİstanbulTaşındı.[164]Geri çekilmesinden sonra, bölgedeki düzenli Osmanlı orduları, mümkün olan tüm erzaklarla birlikte,Boğa burcukuzeye çekildi, 2. Ordu hariç tüm birlikler dağıtıldı.[162]

Milli Mücadele (1919-1923)

Türk Kurtuluş Savaşı

Organ

kariyer dönemi

büyük dergi

13 Kasım Mustafa KemalİstanbulvarmakHaydarpaşa Tren İstasyonuelde etmek .Haydarpaşa’itibarenİstanbulgeçmekşehri işgal etÜnlü “Geldikleri gibi giderler!” sözünü söyle. İşgal altındaki İstanbul’da bulunduğu altı ay boyunca, ülkenin işgaline ve parçalanmasına karşı direnmek isteyen diğer vatansever subaylarla gizli görüşmeler yaptı.[164] ateşkes içinde Bay Fethiile (Okyar)Ahmet zzet (Furgaç) Paşaprofesyonel veAhmet Tevfik Paşakarşıt tavırları olan insanlar (Okday)hamurKendi gazetesini çıkararak siyasi girişimlerde bulundu.[165][164]Yıl bitmeden yazınSubay ve Komutan ile Hasb-Halkitabını yayınladı.[164]İstanbul’da önce, kısa süre sonra Halep’te tanıştığı Suriyeli Arap Hristiyan Pera Sarayı’nda kaldı.Salih HayranlarıBeyoğlu’ndaki evine taşındı. Sonra 21 Aralık 1918’de,Akaretleranne yaşıyorzübeyde hanımve kız kardeşiHoşgeldinizbugün onu getirAtatürk Müzesieve yerleşti.[166]İstanbul’unişgal altındaMustafa Kemal kaldığı süre boyunca arkadaşlarıyla sık sık bu evde toplanırdı.[167]Bu toplantılarda, İstanbul’da hükümetin değiştirilmesi ve ardından ülkenin saldırganlığına karşı savaşmak için ordunun dağıtılmasına son verilmesi, silah ve mühimmatın saklanması, genç subayların Anadolu’ya nakledilmesi, yetkililerin milli görüşlere sadık kalması gibi kararlar alındı. ve insanların moralini yükseltmek.[168] Samsun’a taşındığı gün16 Mayıs 1919’a kadar bu evde yaşadı.[169]

Ahmet Tevfik Paşa’ya karşı meclisi etkilemeye çalışan Mustafa Kemal, başkentte bulunduğu altı ay boyunca birçok kez hükümdarın karşısına çıktı.[g]Vahdettin, Mustafa Kemal’i kullanmak istese de siyasi gücüne karşı koymuş veDamad Ferid Paşave hanedan kadınlarıyla evli olan Tevfik Paşa. 18 Kasım’da meclis, Tevfik Paşa hükümetinin programını görüşmek üzere toplandı, ancak 27 milletvekilinin Fethi’nin partisi (Okyar) lehine sonuçsuz oyu hükümet aleyhine oy verdi. Ancak bu çabalar sonuçsuz kaldı ve Tevfik Paşa hükümeti 19 Kasım’da yapılan oylamada salt çoğunlukla görevde kaldı.[171]Siyasiler arasında tartışmalar alevlenirken, aralarında Mustafa Kemal’in de bulunduğu subaylar, Osmanlı ordusunun kalan kısımlarını kontrol etmeye ve Müttefik planlarına karşı koymaya çalışıyorlardı. Meclisin güvenini kaybeden Tevfik Paşa, 21 Aralık’ta kralın huzuruna çıkarak meclisin feshedilmesini istedi.İkinci MeşrutiyetDönem sona erdiğinde, hükümdarın kişisel kontrolü iade edildi.[170]4 Ocak 1919’da seçimler süresiz olarak ertelendi.[168]

20 Aralık’ta tekrar hükümdarın karşısına çıktı, ancak hükümete katılma çabaları sonuç vermedi. İttihat ve Terakki Komisyonu’nun eski üyelerinden 30’u 29-30 Ocak 1919’da tutuklandı; Tutuklananlar arasında Mustafa Kemal’in arkadaşı Dr.Tevfik Rüştü(Aras) da yer almıştır. İtalyan Yüksek Komiseri Kont Carlo Sforza anılarında, İstanbul’daki İngiliz ajanlarının 1919 başlarında Mustafa Kemal’i yakalayıp Malta’ya getirmeye hazırlandıklarını, ancak bu hazırlıkların diplomatik sorunlara yol açmayacak şekilde yapılmadığını yazıyordu. 1919’un başında İstanbul’da birçok siyasi kriz yaşandı ve nihayet 4 Mart’ta Damad Ferid Paşa’nın önderliğinde parti üyelerinin katılımı olmadan yeni bir hükümet kuruldu. Milliyetçiler ordunun kontrolünü ellerinde tuttular, ancak Harbiye Nazın Şakir Paşa kısa süre önce Genelkurmay Başkanı Fevzi’nin (Çakmak) yerine Cevat Paşa’yı (Çoban) atadı. 9 Mart’ta Konfederasyon ve İlerleme’nin tüm liderleri tutuklandı.[172]

Bütün siyasi çalkantılar sürerken Mustafa Kemal,Rauf,Ali Fuat,Fahrettin,tekrar tanıtın,Kazım Karabekir,İsmetBu tür memurlarla düzenli temas halindeydi. Ali Fuat ile birlikte, askerlerin terhis edilmesini önlemek, silah ve mühimmatını el altında tutmak ve aynı fikirde olduğu subay ve sivilleri iktidar konumlarında tutmak için bir harekat planı hazırladı. anahtar konum. Bu görüşler Genelkurmay’daki görevliler tarafından da paylaşıldı.[173]Bu arada Anadolu’nun değişik yerlerinde ve Trakya’da.Hukuk Koruma DernekleriKurulmuş. Mustafa Kemal ve diğer subaylar bu cemiyetlerle ilişkiler kurmaya başladılar.[174]Şubat 1919’da Ali Fuat 20. Ordu Komutanı olarak Ankara’ya, 13’ünde ise Kazım Karabekir 15. Ordu Komutanı olarak Erzurum’a atandı. Mustafa Kemal de bir mevzi hedefliyordu. Anadolu’da.[175]

Nisan ayında Harbiye Nazırı Şakir Paşa tarafından çağrılan Mustafa Kemal,Fevzi Paşa(Çakmak) tuğgeneral yardımcısıKazımDoğu Anadolu’da Rumların uğradığı tacizlerle mücadele etmekle görevlendirilen 9. Kolordu’ya müfettiş olarak atandı. Karar resmi olarak 30 Nisan’da açıklandı ve kısa süre sonra kabine tarafından onaylandı. Bu görev kapsamında Mustafa Kemal, bölgede asayişi sağlayacak, silahların güvenli bir yerde toplanmasını ve depolanmasını denetleyecek, ordunun ‘konseyler’ oluşturduğuna dair haberleri araştıracak ve eğer doğruysa duracaktır. pratik yapmak. Mustafa Kemal’in etkisi[175]Bu kararla sadece 9. Kolordu ile doğu ve iç Anadolu’daki sivil yönetimler değil, daha batı ve batı bölgelerin sivil komutan ve yöneticileri de kendisine bağlıydı. Erkek de onun isteklerine uymak zorundadır.[176]15 Mayıs’ta Genelkurmay Başkanı’na veda etti; Genelkurmay Başkanlığı görevinden ayrılmak üzere olan Fevzi Paşa (Çakmak) ve halefi burada gizli bir toplantıdaCevat Paşa(Çoban) ile konuştu. Fevzi Paşa ile İtilaf Devletlerine silah ve malzeme vermemek, Anadolu’da Kuva-yi Milliye merkezli bir hükümet kurmak ve askeri faaliyetleri sadece savunma ile sınırlamamak konusunda anlaşmaya vardılar. . Mustafa Kemal, Cevat Paşa’dan kişisel bir şifre aldı ve Fevzi Paşa, Anadolu’ya subay ve silah gönderilmesini organize etti. Daha sonra hükümdarla son görüşmesini yaptı ve 16 Mayıs’ta asasıyla Samsun’a gitti.banrma. feribotile yola çıkar.[177][175]

Samsun’a hareket

Mustafa Kemal Samsun’dan ayrıldı

Daha ileri

2 Şubat 1919’da Mersin’den Cemal Paşa müfettiş olarak doğudaki Osmanlı ordularını mütareke hükümlerine göre örgütlemek üzere Anadolu’ya gönderildi. İngiliz Yüksek KomiseriAmiral Calthorpeve Fransız Yüksek Komiseri Amiral Amet, Kasım 1918’de Osmanlı hükümetine bir nota yayınladı. Türklerin silaha sarılmalarını ve doğudaki Hıristiyanları öldürmelerini talep ettiler ve bununla mücadele için önlem alınmasını istediler. Mustafa Kemal Paşa, SultanVahdettinişgal kuvvetlerinin Yüksek Komiserlerinin uyarılarına uygun olarak olağanüstü yetkiler verilerek.Vilayet-i SitteO (Altı Eyalet) Hıristiyan nüfusu korumak ve işgalci güçlere karşı küçük ayaklanmaları bastırmakla görevlendirildi.[kaynak belirtilmeli]Karadeniz’deki İngiliz birliklerinin komutanı General EfendimGeorge MilneMustafa Kemal’in görevlerine ilişkin yazdığı bir mektuba cevaben 24 Mayıs’ta Harp Dairesi tarafından yazılan bir mektuba göre, Mustafa Kemal’in görevleri arasında 1. ve 3. Kolordu ve ardından gelen askeri birlikler vardı. Bakanlık emirleri, söküm işlemlerini kontrol eder. varil ve halkın huzursuzluğunu önlemek. bunu rapor et. Nitekim Erzurum’da Mustafa Kemal ve kolordu komutanları Kazım Karabekir ve Sivas’ta Refet (Bele) erzak taşınmasını engelledi. Ege bölgesinde Yunan ilerlemesini engellemek isteyen Genelkurmay da bu hedefi paylaştı.[178]

Atatürk, gazeteciFalih Rıfkı AtaySamsun’a gitmeden önce Vahdettin ile son görüşmesini anlattı. bu toplantıdaVahdettin,Samsunİstanbul’a gitmeden önce kendisini ziyaret eden Mustafa Kemal Paşa’ya, “Paşa Paşa, devlete bu kadar hizmet ettin, hepsi bu kitapta, artık tarih oldu. hepsinden önemlisi ol. Paşa Paşa, durumunu kaydedebilirsin.!” dedi. Ancak Atatürk, Vahdettin’in samimiyetinden emin olamayacağını ve bu politikaya karşı çıkan Türklerin İtilaf politikası doğrultusunda hareket ederek yatıştırılmasını istediğini açıkladı.[179]19 Mayıs 1919’da Kurmay Albay Mustafa KemalBay Refet (Belle), Kurmay AlbayKazım (Dirik) Bey, Kurmay Albay’Ayı’ Mehmet Arif Bey, Dr. AlbayMr.brahim (Tali ngören), Personel BinbaşıSayın Hüsrev (Gerede), Dr. BüyükSayın Refik (Şeffaflık), İyiBay Kemal (Doğan), KaptanCevat Abbas (Gürer) Beyve Kaptan.Ali Şevket (Öndersev)ileSamsungitti.[180]

İşgale karşı direniş hareketleri bireysel olarak başlamış olsa da, 30 Ekim 1918’de imzalanan mütarekeden kısa bir süre sonra, 19 Mayıs 1919’da Mustafa Kemal ve çoğu çalışanı olan komutanları Samsun’a çıktılar.Türk Kurtuluş Savaşıfiili başlangıç ​​tarihi olarak kabul edilmektedir.[181][182]bir hafta içindemantık sarayıTürkiye’de bu süre içinde bölgedeki çatışmaların nedenlerini araştırdı ve Kral Vahdettin’in kendisine verdiği görevin aksine işgalcilere bizzat direndi.Kuva-yi Milliyeörgütün kurulmasında rol oynar.[183]

Güvenlik durumunu 21 Mayıs’ta görüşmek üzere İngiliz güvenlik görevlisi Kaptan L.H. Hurst ve iki meslektaşıyla tanışın. Osmanlı hükümetinin ülkeyi yönetemeyeceği ve birkaç yıl boyunca dış müdahaleye ihtiyaç duyduğu İngiliz görüşüne karşı çıktı. durdurulmuş ve Rumların Osmanlı topraklarında hiçbir egemenlik hakları bulunmadığını bildirmiştir.[184]Birkaç gün daha Samsun’da kalan ve görüşmelerde bulunan Mustafa Kemal, bu hafta sonunda.Havzaüstesinden gelmişti. Kasabada iyi karşılanan Mustafa Kemal, vatandaşlardan Emniyet Teşkilatı Şubesi açmalarını istedi.[185]Mustafa Kemal’in Havza’daki hareketleri Yunanlılar tarafından Yüzbaşı Hurst’a iletildi; Hurst’ün raporunun ardından, 8 Haziran’da Calthorpe Yüksek Komiseri Amiral Calthorpe konuyu İngiliz Dışişleri Bakanlığı’na telgrafla gönderdi. Bunun üzerine İngiliz makamları, Mustafa Kemal’i görevinden alması için Osmanlı hükümetine baskı yaptı. Aynı gün, güçlü bakan İngiliz yetkililere kabinenin Mustafa Kemal’i geri çekmeye karar verdiğini bildirdi; Savaş BakanıŞevket Turgut PaşaÖte yandan Mustafa Kemal’i serbest bıraktıklarını hatırlatır ama Mustafa Kemal’e “İstanbul’a dönerek onu yüceltmesini” söyler. Mustafa Kemal, zaman kazanmak için neden 11 Haziran’da geri çağrıldığını sorar.[186]On yedi günün sonunda Havza’daydı ve 13 Haziran’da haber vermeden karaya çıkmaması için Rauf’tan (Orbay) bir İngiliz müfrezesinin gönderilebileceği haberini aldığında. herkes için Refet’in (Bele ) bir parçası ve daha güvenli bir şekilde hayata geçirildi.Amasyagitmeye karar verdi[187]

Dairesel Amasya

Mustafa Kemal 13 Haziran’da Amasya’ya, Ali Fuat ve Rauf’a 19 Haziran’da, Refet’e ise 20 Haziran’da ulaştı.[187]Bu arada Batı Anadolu’da Rum işgalleri devam etmiş ve Redd-i İlhak Dernekleri İstanbul hükümetine ve Müttefik Kuvvetlere protesto telgrafları göndererek direniş çağrısında bulunmuştur. Bu operasyonun Paris’teki Osmanlı heyetini mahcup edeceğini düşünen İçişleri Bakanı,Ali Kemal16 Haziran’da ülkedeki tüm postanelere protesto telgrafları almamaları talimatını verdi.[188]18 Haziran’da Mustafa Kemal, 1. Kolordu Komutanı Albay Cafer Tayyar’a İstanbul’daki hükümetin güç kaybettiğini, Anadolu halkının ulusal bağımsızlık, Meşrutiyet ve Redd-i için birleştiğini belirten bir telgraf gönderdi. İlhak derneği tek isim altında birleşip Anadolu’nun ülkenin bir yerinden yönetilmesi gerektiğini ve Trakya’daki dernekten bir iki delegenin Sivas’a gönderilmesi gerektiğini yazdı.[189]

Mustafa Kemal, 19-20 Haziran’da gazetenin elyazmasını teslim etti.Rauf,tekrar tanıtınveAli Fuatile görüşmüştür. Genelge hazırlandıktan sonra Konya’da 2. Ordu MüfettişiCemalile (Mersinli)ErzurumTürkiye’deki 15. Kolordu Komutanı Kazım Karabekir’e gönderilmiş ve onay almıştır. 22 Haziran 1919’daDairesel Amasyayayınlanan. Daha sonra tüm sivil ve askeri komutanlara telgrafla gönderildi.[189]

Dairesel Amasya İstanbulİşgal güçleri tepki gösterdi ve İngilizler Mustafa Kemal’i öldürdü.İstanbulOnu Türkiye’ye geri getirmesi için İstanbul Hükümeti üzerindeki baskıyı artırdı. Bu arada İçişleri BakanıAli KemalBey, Mustafa Kemal’in iyi bir asker olduğunu belirten bir genelge yayınlamış ancak İngiliz baskısıyla görevden alınmıştır.Dairesel Amasyaİçeri . Tebliğde “Millete kararlı, milletin bağımsızlığını kurtarmaya kararlı” denildi. Anadolu her yönden güvenli bir yerdir.SivasBir kongre yapılacağı söyleniyor. Bu kongreye katılmak için her ilden 3 delege atanması ve delegelerin seyahatini gizli tutmak için gönderilmesi önerildi. doğu illeri içinErzurumkongre yapılacakErzurum. KongreÜyelerin de Sivas’a katılmak için taşınacağı açıklandı.[190]

Erzurum. Kongre

Hükümetin İçişleri Bakanı Mustafa Kemal’i görevden almaya kararlı tek üyesiAli Kemal23 Haziran’da yerel yönetime gönderilen bir genelgede IC, yerel yöneticilerden “kendisine karşı resmi bir işlem yapmamalarını ve taleplerini yerine getirmemelerini” istedi. Devlet işlerine karışırım.” Telgraftan habersiz olan Mustafa Kemal ve Rauf, 26 Haziran’da Amasya’dan ayrılarak Erzurum’a geldiler. Sivas valisiistirahat PaşaAli Kemal ve Harbiye Nazırı, İstanbul’a Mustafa Kemal’i nasıl karşılaması gerektiğini sorduğunda.Şevket Turgut Paşaaralarında şiddetli bir savaşa neden oldu; Her iki müfettiş de 26 Haziran’da istifa etti. Yeni içişleri bakanıReşid Akif PaşaSivas Valisi’ne gönderdiği bir telgrafta, Mustafa Kemal’in azledilecek herhangi bir general gibi karşılanması gerektiğini söyledi.[191]

Kazım Karabekir, Mustafa Kemal’i 3 Temmuz’da Erzurum’un 15 km dışında karşıladı ve konuklarını törenle Erzurum kale karargahına getirdi. Şehre varır varmaz Refet’ten bir an önce ordudan istifa etmesi ve Erzurum’da sağ salim kalması gerektiğine dair bir telgraf aldı. İngilizler, burayı milliyetçi ve yabancı karşıtı duyguların merkezi haline geldiğini düşündüler. Ertesi gün, Sultan Vahdettin’in tahta çıkışının yıl dönümünde Mustafa Kemal ona biatını bildiren bir tebrik telgrafı gönderdi.[192]7 Temmuz’da 3. Kolordu’nun müfettişleri olarak tüm komutanlarına gönderdiği son emirde, halifeliğin güvenliğini garanti edebilecek tek unsur ordu ve uluslararası kuruluşlardı. Aile dağılmadı, komuta makamları dağılmadı. mühimmatsız ve silahsız teslim oldu ve bundan sonra “düşman” birimlerin atacağı adımlara askeri bir karşılık verdi. Bu emirden sonra bir ayaklanma başladı,Amiral CalthorpeRefet ve Mustafa Kemal’in derhal geri çekilmesini talep edin. 8-9 Temmuz gecesi Harbiye Nazırı Mustafa KemalAli Ferid PaşaTelgrafla saatlerce konuştu. Görüşme sonunda kovulacağını hisseden Mustafa Kemal istifa ederken, Ferit Paşa kovulduğunu söyledi.[193]

Kazım Karabekir PaşaaracılığıylaErzurumMillet Meclisi için, Doğu İllerinin Korunmasına Dair Kanun (Erzurum. Kongre) katıldı.[194]Kongrenin başında Kazım Karabekir, Erzurum Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin iki üyesini istifa ettirerek Rauf (Orbay) ve Mustafa Kemal’in kongreye asil üye olarak katılmalarına izin verdi.[195]23 Temmuz-7 Ağustos 1919 tarihleri ​​arasında gerçekleşen kongreye 56 delege katıldı. Önce hazırlık komitesi başkanlığına Mustafa Kemal, ardından Karabekir’in çabalarıyla seçildi. kongre başkanı ol.[195]Konuşmasında ülkenin bölündüğünü, İstanbul hükümetinin zayıflığını ve İtilaf devletlerinin entrikalarını; Ülkenin kaderini elinde tutacak bir ulusal hükümet kurma olasılığından bahsetti.[195]

İstanbul hükümetinden kongreye ciddi itirazlar geldi. Kongre kendini meclisin yerine koyduğu için bir an önce sona erdirilmesi istendi ve Mustafa Kemal ve arkadaşları derhal tutuklanarak İstanbul’a götürüldü. Mustafa Kemal’in önerisi üzerine hükümdara, hükümete, askere ve sivil halka hitaben yazılan bir metinde suçlamalar reddedildi ve saraya biat ilan edildi. Ardından yazıların içeriği yayımlanarak tüzük hükümleri tartışıldı ve bir Temsil Heyeti kuruldu.[196]

7 Ağustos’taMeclis Açıklaması Erzurumyayınlanan. Bu bildirgede, vatanın milli sınırlar içinde bölünmez bir bütün olduğu, İstanbul hükümetinin yurdun korunmasını ve bağımsızlığını garanti edememesi halinde geçici bir hükümetin kurulmasının zamanının geleceği, Hıristiyan azınlıkların tebaadan ayrılmayacağı kararlaştırıldı. özel ayrıcalıklar verilemez. siyasi egemenliği ve toplumsal dengeyi bozacak, bu yetki ve korumaya müsamaha gösterilemez.[197]

Mustafa Kemal, kongre bittikten sonra üç hafta daha Erzurum’da kaldı. Erzurum’a yerleşmiş emekli bir binbaşıdan aldığı borçla Sivas’a olan seyahat masraflarını karşıladı. 29 Ağustos’ta üç araçlık bir konvoy ve bir makineli tüfek müfrezesi ileMazhar Müfit,RaufveRaif EfendiErzincan’daki şirketi ile Erzurum’dan yola çıktı.Fevzi Efendida ona katıldı. 2 Eylül’de Sivas’a geldi.[198]

Sivas . Kongre

Sayın Cemil Cahit

Sivas . Kongre

Sivas . Kongre4-11 Eylül 1919 tarihlerinde toplandı. Kongreye Mustafa Kemal’in de aralarında bulunduğu 38 delege katıldı, Ege’deki direniş örgütleri Sivas’a delege göndermedi. Muhalefete rağmen, Mustafa Kemal kongrenin ilk gününde cumhurbaşkanı seçildi. Ertesi gün delegeler, İttihat ve Terakki’yi eski haline getirmeyeceklerine söz vererek, Milli Mücadele’yi Osmanlı İmparatorluğu’nu I. Dünya Savaşı’na sürükleyen partiden ayrı tutmaya çalıştılar.[199]4 Eylül’de Ahmet İzzet Paşa’nın ABD’sibufaloKazım Karabekir’e bir mutabakat zaptı getirildi; Karabekir bu bilgiyi Mustafa Kemal ile paylaştı. Mustafa Kemal ağustos ayında milliyetçi oldu.Halide Edibile (Adıvar)devriye derneğiüstSiyah özellikAyrıca, bir dizi etkili vatanseverin dahil olduğunu öğrendi. 8 Eylül’de Erzurum Temsil Heyeti üyesi eski vali,Bekir Sami(Kunduh), ABD’nin Kongre’ye verdiği yetkiyi kabul etmek için 25 imzalı bir dilekçe sundu. Mustafa Kemal, şehirdeki Amerikalıların herhangi bir resmi görevinin olmadığını iddia ediyor. Kongre nihayetinde, temsili olmayan İstanbul hükümetiyle bir barış anlaşması imzalamadan önce Türkiye’ye bir soruşturma komisyonu gönderilmesini talep eden ABD Senatosu’ndan bir mektup göndermeye karar verdi; Ancak, 19 Kasım’da ABD SenatosuMilletler FederasyonuBu konu, Ne’ye üyeliğini onaylamamasıyla ilgili olarak tartışılmadı.[200]Merhamet fikri ortadan kalktıktan sonra oybirliğiyle kongre kuruldu.Anadolu ve Rumeli Hukuk Müdafaa CemiyetiKanunlar hazırlandı.Temsilci Komitesigenişledi, ancak tüm delegasyon Mustafa Kemal’i lider olarak kabul etmeye devam etti.[200][201]

11 Eylül’de yayınlandıSivas Deklarasyonu. KongreMondros Mütarekesi’nin imzalandığı gün, vatanın henüz işgal edilmemiş topraklarının bir bütün ve ayrılmaz olduğu vurgulandı. Kuva-yi Milliye’nin tek güç olarak tanınması ve milli iradenin hakim kılınması gerektiği belirtilmiştir. Rumların ve Ermenilerin toprak iddialarına karşı çıkıldı. Milli iradenin temsili için Osmanlı Meclisi’nin bir an önce toplanması ve hükümet kararlarının meclis kontrolünde sunulması gerekiyordu. Sivas Kongresi’nde tüm ulusal dernekler Anadolu ve Rumel Haklarını Savunma Derneği adı altında birleştirildi.[202][203]

Kongre sırasında İstanbul yetkilileri Mustafa Kemal’i tutuklamaya çalıştı.Ali Galip olayıİçişleri Bakanı olarak bilinen bir girişimdeEşitve yeni Savaş BakanıSüleyman Şefik PaşaElazığ Valisi Ali Galip’e Mustafa Kemal’i tutuklayıp meclisi feshetmesini emretti. Ali Galip Malatya’ya ve kaptan İngiltere’yeedward noelve Kürt Bedirhan ailesinin birkaç üyesi. Olası bir girişim karşısında Kazım Karabekir, 7 Eylül’de Malatya’ya küçük bir süvari müfrezesi göndererek Bedirhanlıların yakalanmasını emretti. Ardından Ali Galip, Yüzbaşı Noel ve Bedirhanlılar Suriye’ye kaçtı.[203]İstanbul hükümeti de Ankara valisi Muhittin Paşa’ya Sivas’a gidip şehri ele geçirmesini emretti ancak Ali Fuat’ın emriyle milliyetçiler tarafından sokakta tutuklandı.[203]

Bu başarısız girişimler, milliyetçileri Anadolu’nun ıssız bölgelerinde sivil yönetimi üstlenmeye yöneltti. 24 Eylül’de Trabzon valisi tutuklandı; 26 Eylül’de Konya valisi Refet’in (Bele) şehri ele geçirmek üzere yola çıktığı haberini alınca şehirden ayrıldı. Bu gelişmelerden sonra Anadolu’nun kontrolünü kaybedeceklerini anlayan İstanbul yetkilileri, 27 Eylül’de karar verdi.Abdülkerim PaşaAracılığıyla Mustafa Kemal’e telgraf çekti. Bu toplantıda Mustafa KemalDamad Ferid Paşaistifa etmesini istedi. 30 Eylül’de yerine Damad Ferid istifa etti.Ali Rıza Paşasadrazam olarak tayin edildi.[204]Bu olaylardan sonra İstanbul hükümeti, Deniz Kuvvetleri Bakanı ile birlikte Temsil Heyeti ile bir araya geldi.Salih PaşaAnadolu’ya göndermeyi teklif etti. Mustafa Kemal Amasya’da buluşmayı kabul eder. 20-22 Ekim tarihleri ​​arasındaki üç günlük müzakerelerin ardından zayıf bir anlaşmaya varıldı. Mustafa Kemal’in ısrarıyla protokol haline getirilen ve imzalanan bu toplantı ile hükümet, Heyet-i Temsiliye’den haberdar oldu.[205]

Parlamentonun Açılışı

27 Aralık 1919’da Mustafa KemalAnkaraelde etmek . 1919 sonunda yapılmışUlusal Meclis ParlamentosuMustafa Kemal seçimde Erzurum’dan milletvekili seçilmiş ancak Ankara’da kalmaya kararlıydı. Mustafa Kemal’in asıl amacı milliyetçi delegeleri Müdafaa-i Hukuk Grubu adlı bir partide toplamak ve meclis başkanlığına seçilmekti. Bu şekilde meclis, İstanbul’da serbestçe görev yapamazsa, kanunen seçilmiş delegeler adına hareket etme yetkisine sahip olacaktır.[206]29 Aralık’ta İstanbul hükümeti, Mustafa Kemal’i ordudan çıkarma emrini geri çekti, madalyalarını iade etti ve kendi isteğiyle istifa ettiğini açıkladı.[207]Bu dönemde Osmanlı topraklarının paylaşımının son aşaması olan ve “Amerikan Mandası” olarak bilinen dış politika sorunu da tartışılmış ve reddedilmiştir. Aralık 1919 tarihli nihai ABD teklifinde, “Geniş bir Ermenistan’ın yanında bir Türk Devleti” kurulması stratejik bir hedef olarak gösterildi.[208]Ocak 1920’de Yunanlıların Batı Anadolu’yu ilhak edecekleri söylentileri dolaşmaya başladı. 9 Ocak’ta Albay Fahrettin (Altay) ile görüşen Mustafa Kemal, Rumlara karşı Batı Anadolu’daki tüm orduyu yönetmeyi planladığını duyurdu. Bu dönemde Ege’deki çetelerle temasa geçerek düzenli orduyu çetelere yardım etmeye ikna etti. Bu arada Ankara’da Albay İsmet ile bir görüşme yaptı. Yunanistan ile savaşın kaçınılmaz olduğunu, ancak düşman birliklerinin çeteler değil, yalnızca düzenli birlikler tarafından durdurulabileceğini iddia etti.[207]

12 Ocak 1920’de Osmanlı İmparatorluğu’nun son meclis toplantısı 72 parlamenterin katılımıyla açıldı. Yeni hükümette İtilaf Devletleri’nin Anadolu’daki milliyetçi komutanlarla yakın ilişkileri vardı.Cemal Paşa(Mersinli’nin savaş bakanı),Cevat Paşa(Çobanlı) ise genelkurmay başkanı olmasına karşı çıktı. Paşalar istifalarını sunmak zorunda kaldı. Bu arada Reşat Hikmet meclis başkanlığına seçildi; kısa bir süre sonra vefatı üzerine Celalettin Arif yerini aldı; Fevzi Paşa (Çakmak) genelkurmay başkanı oldu, diğer bazı bakanlar değişti, yeni kabine 9 Şubat’ta oylandı. Parlamentoda milliyetçiler kuruldu. “Defense-i Hukuk Cemiyeti” yerine kralın konuşmasında adı geçen “Felah-ı Vatan İttifakı” partisi. Mustafa Kemal bu süre içinde Ankara’da görevde kalmış ve çevresindeki genç subaylarla birlikte çalışmalarına devam etmiştir.[209]

28 Ocak 1920’de Osmanlı İmparatorluğuParlemento üyeleriMustafa Kemal öncülüğünde Amasya, Erzurum ve Sivas’ta ana hatlar belirlendi.Misak-ı Millikararlarını kabul etti ve 17 Şubat’ta kamuoyuna duyurdu. “Türkiye” kelimesinin ilk kez geçtiği yer[210][211]Bildiri, I. Dünya Savaşı’nı sona erdiren barış anlaşmasında Türkiye’nin kabul ettiği asgari barış şartlarını içeriyordu.[211]Bu sırada Müttefikler İstanbul’un işgalini tartışıyorlar ve aynı zamanda Anadolu’da belirsizlik nedeniyle bir hükümet boşluğu doğuyor. Şubat ayında milliyetçilere karşı ikinciAnzavur Ayaklanmasıgerçekleşti. 3 Mart’ta Sadrazam Ali Rıza Paşa istifa etti; Salih Paşa yerini aldı. Diğer Müttefikleri de ikna eden İngiltere, 15-16 Mart gecesi iktidarı ele geçirerek önemli binaları ele geçirdi ve Türk milliyetçilerini tutuklamaya başladı. Milliyetçiler daha sonra tutuklandıMalta’ya sürgün edilecek. 18 Mart 1920’de İstanbul’daki son meclis toplantısı yapıldı ve toplantının süresiz olarak durdurulmasına karar verildi.[212]

İngilizlerin bu hamlesinden önce Mustafa Kemal, önce İngiliz subaylarının Anadolu’da tutuklanmasını emretti. Ardından yeni seçim çağrısı yaparak İstanbul’dan Ankara’ya delegeleri davet etti. Milliyetçilere yakın olan Sadrazam Salih Paşa, 2 Nisan’da istifa etti ve Vahdettin, onun yerine milliyetçi Damad Ferid’in getirilmesine karar verdi. Bu noktada saray ile milliyetçiler arasındaki ayrım tamamen netleşti ve Mustafa Kemal’in Türk milliyetçi direnişine önderlik edecek güçlü bir rakibi yoktu.[212]Mart-Nisan 1920’de İstanbul’daki milliyetçiler çeşitli yollarla Ankara’ya taşındılar. Bu arada Mustafa Kemal, direniş hareketini açıklamak için Ankara’daki örgütünü yükseltti.Anadolu Ajansıkurulmuş. 11 Nisan’da meclis hükümdar tarafından feshedildi ve şeyhülislam Kuva-yi Milliye’yi kafir ilan eden ve onların öldürülmesinin zorunlu olduğunu ilan eden bir belge yayınladı. 18 Nisan’daKuva-yi İnzibatiyemilliyetçilere karşı kurulmuş ve kampanya yürütmüştür.[213]

23 Nisan 1920’de Ankara’daTürk Parlamentosuaçıldı. Ülke çapındaki milliyetçi örgütler Ankara’ya temsilciler gönderirken, konferansa İstanbul meclisinden de katılım oldu. Toplantının açılışını yapan Mustafa Kemal, 1918’deki mütarekeden bu yana yaşananları anlatan uzun bir konuşma yaptı. Parlamentonun sadece yasama değil, yürütme yetkisini de elinde tutmasını ve yönetim kurulu için üyeler arasından doğru kişileri seçmesini istedi. 24 Nisan’da parlamento çalışmaya başladı; Yoklamada 120 delege hazır bulundu. Mustafa Kemal 120 maçın 110’unu kaybettiErzurumMillet Meclisi ve Hükümet Başkanlığına seçildi.Türk ParlamentosuKurucu meclis olarak hareket ederek Milli Mücadeleyi yürütecek Anadolu hükümetinin alt yapısını oluşturmuştur.[214]

TBMM Genel Kurulu’nun açılışının ertesi günü Mustafa Kemal açılış konuşmasını yaptı.birinci Dünya Savaşıgirmenin zorunlu olduğunu söyledi.

“Tabii ki, bugün milletimizin hoşnutsuzluğuna yol açan, felaketlere ve çok üzücü olaylara yol açan İkinci Dünya Savaşı’na katılmamak çok daha iyi olurdu. Ancak hayır, çünkü katılmamak silahlı tarafsızlığı gerektiriyor, yani, Boğazları kapalı tutmak Anavatanımızın coğrafyası, İstanbul’un stratejik durumu, İtilaf hükümetleri tarafındaki Ruslar seyirci olarak bize kesinlikle uygun değildi, ayrıca paramız, silahımız, sanayimiz yoktu. kısacası silahlı tarafsızlığı korumak için gerekli araç ve gereç, saygı, savaşa girmeden dört ay önce, İstanbul’un çarlık Rusya’sına vaat edildiği gerçeği, Bolşeviklerin ilan ettiği gizli antlaşmadan da anlaşılacağı gibi açıktır. Müttefiklere karşı savaşa katılmak zorunda olduğumuzun kanıtı.”[215]

Bir hafta sonra, 1 Mayıs 1920 tarihliydi.EdebiyatGazete manşetine göre Mustafa Kemal, bir röportajındaOsmanlıtahribatlarındanİslâmezilmesindenİngiltereOnu sorumlu tuttuğunu söyledi. Ayrıca ordusu tarafından işlenen soykırım suçlamalarını şiddetle reddettiğini; Sadece yaramazları temizlemeleri gerektiğini söyledi. Ayrıca “İngiltere’yi cezalandıracağım” diyen Mustafa Kemal, İngiliz sömürgelerinde kendi elleriyle isyana teşvik ettiğini iddia etti. Onların asi ya da maceraperest olmadıklarını, meşru Türkiye’nin gerçek temsilcileri olduklarını iddia etti.[216]

3-4 Mayıs’ta yapılan seçimde Mustafa Kemal’in başkanlığında görev yapmak üzere 10 milletvekili belirlendi. Bu noktada Ankara Hükümeti’nin ilk hedefi, Damad Ferid’in körüklediği Kuvâ-yi İnzibatiye’ye karşı verilen iç mücadeleyi kazanmaktır. Mustafa Kemal’in rehberliğindeÇerkez Ethemi’Kuva-yi Seyyare’siAnzavur AhmedÖnce kazandı. 14 Haziran 1920’de milliyetçilerin saldırısıyla Kuvâ-yi İnzibatiye’nin bir kısmı taraf değiştirirken, bir kısmı da İngiliz askerlerinin gerisine çekildi. 25 Haziran’da kuvvet resmen dağıtıldı, yedi subay tutuklandı ve bölgedeki birçok önde gelen kişi idam edildi.[217]

Bu arada, 19-26 Nisan’da Müttefik KuvvetlerSan Remo. KonferansOsmanlı İmparatorluğu’nun bölünmesi için planlar üzerinde çalışıyordu. İngiltere BaşbakanıLloyd George,VenizelosBatı Anadolu’yu ilhak etme planını destekledi. 22 Haziran müzakerelerinin üzerinden bir yıldan fazla süre geçtiMilne. astarBeklemede olan Yunan kuvvetleri doğu ve kuzeye ilerleyerek 8 Temmuz’da Bursa’yı ele geçirdi. Yunanlılar bir ayda İzmir’in kuzeyinden Marmara’nın güneyine kadar tüm Ege kıyılarını işgal ettiler. 25 Temmuz’da Edirne düştü ve 27 Temmuz’da tüm Trakya kaybedildi.[218]

Yozgat’ta Yunan işgali devam ederkenÇapanoğlu ayaklanmasıbaşladı. Bölgedeki müdavimler ayaklanmayı bastıramayınca Mustafa Kemal önce Kılıç Ali çetesine, ardından Çerkez Ethem’e yöneldi. İsyancılara karşı zafer kazanan Ethem, Ankara Valisi Yahya Galip’i kendi kurduğu askeri mahkemeye çıkarmak istedi; Mustafa Kemal tarafından zar zor ikna edildi. Ekim ayında, hükümdarın destekçileri Konya’daki hükümet binalarını ele geçirdi ve güneydoğuda birkaç Kürt aşiret isyan etti, ancak bu ayaklanmalar başarıyla bastırıldı.[219]

10 Ağustos’ta İstanbul hükümeti ile Müttefikler arasındasevr anlaşmasıİmzalandı. Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için Osmanlı parlamentosu tarafından onaylanması gerekiyordu. İstifa eden Damad Ferid’in yerine geçen Tevfik Paşa, Mustafa Kemal ile iletişime geçmeye çalışır. Ancak, 19 Ağustos’taki kongre toplantısında, milletvekilleriyle Sevr’in geçişini öngören imza atan üç yetkili vatan haini ilan edildi.[220]

Bu dönemde Mustafa Kemal de İtilaf Devletlerine karşı diplomatik destek bulmaya çalışıyordu. Dışişleri Bakanı Bekir Sami (Kunduh) başkanlığında Sovyetler Birliği ile görüşmek üzere gönderilen heyet 19 Temmuz’da Moskova’ya geldi. . Mustafa Kemal, İttihat ve Terakki liderleriyle arasındaki mesafeyi özenle korudu. Bolşevikleri tehlikeli bir müttefik olarak gören Mustafa Kemal, hem iç hem de dış politikada dikkatli bir denge politikası izlemiştir. Uzun müzakerelerden sonra, Doğu Anadolu’daki Rus toprak talepleri açıkça reddedildi; BolşeviklerSarıkamışTürkiye’yi Türkler için terk edebilecekleri imasından yararlanan Mustafa Kemal, Kazım Karabekir’in Kars’ın batısını geri almasına izin verdi. 29 Eylül’de Sarıkamış, zayıf Ermeni direnişine rağmen işgal edildi; 24-30 Ekim tarihlerinde Kars Ermenilerden alındı. Mustafa Kemal’in talimatıyla Ermeniler üzerindeki baskı devam etti; 18 Kasım’da Ermeniler tamamen yenildiler ve Ankara’nın şartlarını kabul etmek zorunda kaldılar. 3 Aralık 1920’de imzalandıGümrü AntlaşmasıileErmenistansınır tamamlandı. Doğu sınırının emniyet altına alınmasının ardından kuvvetler güneye kaydırıldı. Kilikya ve Kuzey Mezopotamya’daki çeteler düzenli ordunun komutası altına alınarak Mustafa Kemal’in emirlerine uymaya başladılar.[221]

Garantili Hakimiyet

Düzenli orduya dönüştür

Çerkes Ethem Ayaklanması

orta konsoldan uzağa yerleştirilmişKuva-yi MilliyeÖrgütlerin dağıtılmasıyla düzenli bir ordu oluşturulur. Milli Mücadele’nin en kanlı çatışmaları, düzenli orduya katılmayı reddeden Kuva-yi Milliye gruplarına karşı yaşandı. Mustafa Kemal’in en büyük sorunu, Yunanların toprak için Türklerle savaşmaya hazır düzenli bir ordusunun olmasıydı. Ankara’nın batı cephesindeki düzenli ordusu zayıf, hükümeti çetelere bağımlı hale getiriyor; Ayrıca bu çeteler Ankara’ya güneydekilere göre çok daha az bağımlıdır. Ankara hükümeti 16 Mayıs 1920’de tüm milislerin düzenli orduya katılmasını ve masrafların savunma bütçesinden karşılanmasını öngören bir yasa çıkardı.Çerkez EthemiveDemirci Mehmet EfeBağımsız hareket etmeyi tercih eder. Bu arada, askeri firarlar da arttı. 11 Eylül’de çıkarılan yasaylaBağımsız Mahkemekurulmuş. 24 Ekim’de Çerkes Ethem ve düzenli orduGediz’e saldırıkoordinasyon eksikliği nedeniyle başarısız oldu. Mustafa Kemal daha sonra cephe komutanı Ali Fuat’ı görevden alarak Moskova’ya elçi olarak göndererek cepheyi kuzeyde İsmet (İnönü), güneyde Refet (Bele)’ye teslim etti. Refet’in Konya’da çıkan ayaklanmayı bastırmasının ardından Demirci, 30 Aralık’ta Mehmet Efe’nin üzerine yürüdü ve onu ele geçirdi.[222]

Güçlenen Çerkez Ethem, önce Ankara’da destek aradı, ardından Kütahya’ya kaçtı. 30 Aralık’ta Albay İsmet ve Albay Refet komutasındaki 15.000 asker Çerkez Ethem’e saldırarak Kütahya kalesini ele geçirdi. Reşit ve Tevfik kardeşler tarafından yönetilen Çerkez Ethem.Kuva-yi Seyyare725 Çerkesler Yunanlılarla bir anlaşma yaptılar ve düşman hatlarının arkasına geçtiler, geri kalanlar dağıldı, bazıları düzenli orduya katıldı.[222]

Teşkilât-ı Esāsîye Hukuku

20 Ocak 1921 tarihli Anayasa.Teşkilât-ı Esāsîye Hukukukaldırmak. Kanun, egemenliğin kayıtsız şartsız devlete ait olduğunu belirtir ve ülkeye resmi adını Türkiye Devleti olarak verir.Türk Parlamentosu HükümetiPadişah tarafından yönetileceğini ilan etti ve hükümdarın yetkilerinin neredeyse tamamını Türkiye Millet Meclisi’ne devretti. Mustafa Kemal’in ısrarı üzerine, kralın adının hiç anılmadığı bir yasa üzerindeki tartışmalarda Mustafa Kemal, saltanat ve hilafetin ilke olarak kabul edildiğini, ancak kabul edilmemesinin daha iyi olduğunu savunuyor. Bu kurumların ayrıcalıklarını tanımlar. Ayrıca anayasa ile birlikte meclis tarafından birer birer seçilen bakanlar kurulu bir başbakan seçmiş, bu göreve Fevzi (Çakmak) atanmış, günlük işlerle ilgilenen Mustafa Kemal ayakta kalmıştır. kafa. hükümet parlamento başkanı olarak.[223]

İnönü Muharebeleri

küresel

İnönü’nün İlk Savaşıİkinci İnönü Savaşı

ingiliz BaşbakanDavid Lloyd George’dayalıYunanbüyümek veİngiltereÇıkarları birleştirilmelidir. Yunanistan, Akdeniz’deki boğazları Avrupa’ya açık tutmalıİngiltereKendi çıkarına göre hareket etmelidir. Eğer böyle davranmasaydı, İngiliz donanması onu evcilleştirebilirdi.sevr anlaşmasıKuvvet kullanılmadan uygulanamayacağı anlaşılmaktadır.Müttefikgüç kullanacak durumda değildir. İtilaf Devletleri, Anadolu’ya Yunan birliklerini sadece Türk vilayetlerini ele geçirip yurtlarına katmak için değil, aynı zamanda davalarını yürütmek için gönderdiler. Ancak Katılımcı Güçler artık Türkiye’ye karşı alınacak politikalarda uyumlu değiller. İtalya, Anadolu’ya yerleşen Yunanlılar tarafından rahatsız edildi.FransaEğerSuriyeToprağı faydalı görüyor. Artık Yunanlılar, Anadolu’yu kendi ordularıyla boyunduruk altına almak zorundaydılar. Mustafa Kemal Yunan ordusunu yenerse Türkiye’yi kurtaracaktır.[224]6 Ocak 1921’deBursa’itibarenEskişehirgel veHizmetçiitibarenUyuşturucu maddeYunan ordusu, iki ileri kol halinde ilerlemeye başladınönükonumlarına ilerleyin. Ancak Türk savunmasına karşı ilerleyemeyeceklerini anlayan İnönü, 11 Ocak 1921 sabahı mevzilerinden çekildi.[225]Birkaç gün sonra milli ordunun kalan Ethem birlikleri milli ordu tarafından dağıtıldı.[226]Birinci İnönü Muharebesi düzenli ordunun ilk zaferi olduğundan Kuva-yi Milliye’den düzenli orduya geçiş hızlandı ve halkın yeni kurulan orduya olan güveni artmaya başladı. daha da artıyor. Bu başarı dünya çapında ilgi gördü;Müttefik26 Ocak 1921’de Osmanlı Devleti’nden Londra’ya bir heyet göndermesini ve bu toplantıda Ankara Hükümeti temsilcilerinin bulunmasını istediler.[225]1 Mart’ta Albay İsmet tugay komutanlığına terfi etti.[226]

İtilaf Devletleri Birinci İnönü Zaferi Sonrasısevr anlaşmasıTürkiye’de Türklerin yararına olan değişimi tartışmak üzere Londra’da bir konferans düzenlemeye karar verdiler. 21 Şubat-11 Mart 1921 tarihleri ​​arasında yapılan konferansta Türkler lehine sonuç alınamamış ve mücadele devam etmiştir. Yunan,Londra KonferansıDaha bitmeden Anadolu’da yeni bir taarruz için hazırlıklara başladı. 23 Mart 1921’de şafakta 3. Yunan Ordusu’nun Batı Cephesi’nden, 1. Yunan Ordusu’nun Güney Cephesinden ilerlemesiyle muharebeler başladı. 23 Mart – 1 Nisan 1921 tarihleri ​​arasında meydana geldi.İkinci İnönü SavaşıYine Türk zaferi ile sona erdi. Bu zaferden sonra FransızZonguldakİtalyanlar, Türkiye’den birliklerini Güney Anadolu’dan çekmeye başladılar.[227]

Kütahya-Eskişehir Muharebesi

Kütahya-Eskişehir Muharebesi

İnönü muharebelerinde savunma taktiğini benimseyen Türk ordusu, Aslıhanlar-Dumlupınar muharebelerinde henüz hücum gücüne ulaşamadığını göstermiştir. Yunan ordusu bu durumdan faydalanmaya karar vererek İnönü, Eskişehir, Afyon ve Kütahya arasındaki cephelerde Türk mevzilerini işgal etmek ve Ankara’ya kadar gitmek istedi. Takviyelerle güçlenen Yunan ordusu, 10 Temmuz 1921’de taarruza başladı ve Türk ordusunu taarruzlarıyla 20 Temmuz’a kadar geri çekilmeye zorladı. Mustafa Kemal Paşa, Türk OrdusuSakarya NehriDoğuya çekilmesini emretti. Bu zamandan tasarruf sağlayacaktır. Bu savaşlar sonunda Eskişehir, Kütahya ve Afyon gibi önemli stratejik bölgeler kaybedildi. Parlamentoda bir dehşet vardı ve şiddetli tartışmalar yaşandı. Ancak Yunan ordusu büyük bir ateş gücüne ve silah üstünlüğüne sahip olmasına rağmen Türk ordusunu yok edemedi. Türk ordusu güvendeSakaryaDoğuya ilgi duyuyor.[228]

Kütahya-Eskişehir MuharebesiBundan sonra TBMM Genel Kurulu’nda başta Mustafa Kemal Paşa olmak üzere hükümete karşı tepkiler artmaya başladı. Bu muhalefet liderleri, Mustafa Kemal Paşa’ya orduyu yönetmesi için baskı yapmaya başladılar. Onun asıl niyetiAnkarauzak dur veEnver Paşagücü korumaktır. Mustafa Kemal Paşa, 4 Ağustos 1921büyük Millet MeclisiBaşkomutanlık görevini kabul ettiğini de yaptığı konuşmada duyurdu. Böylece Paşa’nın Başkomutan olmasını isteyenlerin hayalleri yıkıldı. 5 Ağustos 1921’deoybirliğiMustafa Kemal Paşa, TBMM Ordusu Başkomutanlığına atandı.[229]

Sakarya Meydanı’nda Savaş

Sakarya’da Meydan Savaşı

Başkomutan olduktan kısa bir süre sonra yayınlanan Mustafa Kemal Paşa,Tekalif-i MilliyeEmri altında halkı orduyu donatmak için seferber etmeye çağırdı. 12 Ağustos’takutup ayısıMuayene sırasında atından düştü ve kaburgalarını kırdı.[230]23 Ağustos-13 Eylül 1921 tarihleri ​​arasında yapılmıştır.Sakarya’da Meydan SavaşıYunan ordusunun saldırı gücü tükenmişti.[231]Türk ordusu sürpriz bir saldırı ile Yunan ordusunu Sakarya Nehri’nin doğusuna sürdü. Bu zaferden sonra, 19 Eylül 1921’de Kongre, oybirliğiyle Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’yı atadı.Müşir(bugünkü adıyakışıklı) terfi ettiemekli askerbaşlık verildi.[232]Sakarya Meydan Muharebesi sonunda Türk Ordusu kayıpları; 5713 kişi öldü, 18.480 kişi yaralandı, 828 kişi tutuklandı ve 14.268 kişi kayıp olmak üzere toplam 49.289 kişi oldu. Yunan ordusu kayıpları; Toplam 23.007 kişi öldü, 18.955 kişi yaralandı, 354 kişi kayboldu.[231]

13 Ekim 1921’de Sakarya Meydan Muharebesi’nden sonraAnkara HükümetiGüney Kafkasya Cumhuriyetleri arasındaKars Antlaşmasıİmzalandı. Böylece Türkiye’nin doğu sınırı tamamen güvence altına alınmıştır. Fransa, 20 Ekim 1921’de Türk Parlamentosu ile.Ankara Antlaşmasıİmzalandı. Bu antlaşma ile Fransa, Parlamento Hükümeti’ni tanıdı ve Hatay-İskenderun’a ek olarak, Türkiye’nin bugünkü güney sınırı çizildi. Antlaşma sayesinde Güney Cephesi güven altına alınca oradaki Türk birlikleri de Batı Cephesine nakledildi. İtalyanlar ise Sakarya Muharebesi’nden sonra Güney Ege ve Akdeniz bölgelerini tutamayacaklarını anlamış ve 1921 yılı sonuna kadar işgalden çekilmişlerdir. Sakarya Savaşı’ndan sonra İngiltere Ankara’yı tanımıştır. 23 Ekim 1921’de tutukluların salıverilmesi için TBMM ile bir anlaşma imzaladı.[231]

büyük saldırı

büyük saldırı

Beykoz konferansına doğru. Pasha: Ne oldu Çorbacı Kosti, eşyalarınla ​​nereye gidiyorsun? Kosti the Soup: Yeni kongreye, kuklamı oynamak için.Sedat SimaviI. Konstantin

Tam bir yıl süren taarruz için yapılan hazırlıklar sonucunda son derece özenle hazırlanan taarruz planı 26 Ağustos 1922 sabahı uygulamaya konuldu. 26-30 Ağustos tarihlerinde yapıldı. Ağustos 1922.büyük saldırıBu, Kurtuluş Savaşı’nın son aşamasıdır. 30 Ağustos’taBaşkomutan SavaşıYunan ordusunun büyük bir kısmı bir günde imha edildi. 31 Ağustos’ta Mustafa Kemal Paşa, komutanlarını Çalköy’deki karargahında toplayarak, kaçan Yunan kuvvetlerinin takip edilmesini ve İzmir kuvvetleriyle birleşmemek için üç yönden Akdeniz’e (bugünkü Ege) ilerlemelerini emretti. ve çevresi. 1 Eylül’de Başkomutan Mustafa Kemal bir açıklama yaparak orduya şu emri verdi:

“Bütün arkadaşlarımın ileriye gitmesini istiyorum, çünkü Anadolu’da daha yoğun muharebeler olacak, akıl gücünü, cesaretini ve vatanseverliğini orduyla yarışıyormuşçasına herkese aktarmaya devam edecek, ilk hedefiniz Akdeniz. Gidin!” “[233] [h]

2 Eylül’de Türk OrdusuHizmetçigeri aldım. Burada, Yunan Ordusu Başkomutanı GeneralNikolaos Trikupisesir alındı. 9 Eylül’de Türk süvarileri İzmir’e girdi. 18 Eylül 1922’ye kadar devam eden bir sonraki sefer ile Batı Anadolu’daki tüm Yunan birlikleri sınırdan çekildi. Türk ordusunun bu başarısı,Mudanya Ateşkes Anlaşmasıiçin süreci başlattı.[233]

KarşıyakaAkrabaları Rumlar tarafından esir alınan bir baba-oğul, Mustafa Kemal’e yaşaması için bir ev hazırladı. Yunanistan Kralı bu evde.Konstantinevde, eve giden merdivenlerin dibinde yatarakTürk bayrağıdüşer. Bu sefer baba oğul merdivenlerden çıktı.Yunan bayrağıyerleştirildi. Mustafa Kemal Paşa eve girmek üzereyken, “Lütfen bu cevapla lekeyi silin!” arandı. Mustafa Kemal Paşa da bayrağı kaldırarak, “Getirdiyse hata yaptı, bayrak milletin namusu olan ayak altında çiğnenemez, ben bu hatayı tekrarlamam. Onun. Bayrağı yerden yükseklere kaldırın.”[235]

Çanakkale Krizi

Çanakkale Krizi

İzmir’i özgürleştirdikten sonra asıl sorun şuydu:İstanbulveBoğaz bölgesidevam ediyorMüttefikişgalin sonu. Mustafa Kemal’in emriyle Türkler hemen Çanakkale’ye dönerek Trakya dahil bu yerlerin boşaltılmasını emretti. İngiltere, ek bir donanma (zamanın en modern iki uçak gemisi dahil) ve kara kuvvetleri göndererek yanıt verdi.[236]Mustafa Kemal’inÇanakkale Kriziortaya çıkma sırası; İngiltere, İngiliz Dominyonları ve Newfoundland ve Yeni Zelanda dışındaki diğer İtilaf devletlerinin muhalefeti sonucu hararetli bir çatışmaya dönüşmedi veİstanbul’un kurtuluşuiçin bir yol açar.[237]Çanakkale KriziDavid Lloyd Georgeelektrik kesintisine neden olduğu içinKanadaDiplomatik bağımsızlığı garanti eder. Ayrıca kriz sırasında ABD Başkanı, 28 Eylül 1922’de Türkiye sınırındaki sulara 13 yeni savaş gemisinin gönderilmesini emretti.[238] Amiral Bristol tarafından komuta edilen USS Scorpion 1908-192318 Ekim 2017’deArka kamerainternettekaydedildi.[239]Lozan Antlaşması’nın uygulanmasına kadar istihbarat toplayarak.İstanbuliçinde olduğu da anlaşılmaktadır.

Mudanya Ateşkes Anlaşması

Genel Taarruzdan sonra, 11 Ekim 1922’de; Savaş, Türkiye, İngiltere, Fransa ve İtalya Parlamentoları tarafından imzalanan Mudanya Mütarekesi ile sona erdi. Yunanlılar müzakerelere katılmadılar, İtalya onları vekaleten temsil etti. Bu antlaşma hükümlerine göre, Türk ve Yunan orduları arasındaki savaş sona ermişti. Doğu Trakya, TBMM’ye devredildi ve barış antlaşması imzalanıncaya kadar, 8000 kişiye kadar bir jandarma bulundurmak Türk Parlamentosu tarafından onaylandı. Boğaz ve İstanbul’un yönetimi TBMM hükümetine bırakılmıştır. Barış anlaşması yapılana kadarMüttefikİstanbul’da kalmasına karar verildi.

Lozan barış antlaşması

Mudanya Mütarekesi’nden sonra barış görüşmeleri için tarafsız bir ülkeİsviçreLozan şehri seçildi. Türkiyeİsmet İnönütemsilciler. 20 Kasım 1922’de konferans toplandı ve anlaşmazlıklar nedeniyle müzakereler 4 Şubat 1923’te kesintiye uğradı. Müzakereler 23 Nisan 1923 ve 24 Temmuz 1923’te yeniden başladı.Lozan Antlaşmasıimzalanmıştır. Lozan Antlaşması’nda, Ankara’nın 20 Ekim 1921’de Fransa ile imzaladığı Antlaşma’da olduğu gibi güney sınırı tutuldu. Irak sınırı çizilemedi ve 9 ay içinde çözülmesine karar verildi. Meriç Nehri, Yunanlılarla sınır olarak kabul edildi.Karaağaçve çevresi Türkiye’ye savaş tazminatı olarak verildi.Ege DeniziiçindeBozcaadaveGökçeadaTürklere verilen ve Rumların elinde kalan Anadolu yakınlarındaki adaların silahsızlandırılmasına karar verildi. Yönetmelikler tamamen kaldırıldı. 1845’ten I. Dünya Savaşı’nın sonuna kadar, Osmanlı İmparatorluğu’nun borçları sermayenin yeniden hesaplanmasıyla azaltıldı. Borçlar, Osmanlı İmparatorluğu’ndan ayrılan devletlere gelirleri oranında dağıtılırdı. Türkiye’nin borçlarını Türk parası veya Fransız Frangı ile kapatma teklifi kabul edildi. Lozan Boğazlar Sözleşmesi ile boğazlardan serbest geçiş garanti altına alınmış, Boğazlar Komisyonu kurulmuş, boğazlar ve çevresi askerden arındırılmıştır. İstanbul’da yaşayan Rumlar ve Batı Trakya’da yaşayan Türkler hariç, Türkiye’deki tüm Rumların ve Yunanistan’daki tüm Türklerin yer değiştirmesi onaylandı.[240]Böylece 24 Temmuz 1923’te Kurtuluş Savaşı imzalandı.Lozan AntlaşmasıSonuç.[241]Bu anlaşma ilesevr anlaşmasıreddedilmiş,TürkiyeLozan Antlaşması’nın temeli üzerine kurulmuştur.

cumhuriyetin ilanı

Nureddin PaşaVehbi Bey (Kocagüney)Muzaffer (Kılıç)Mahmut (Aile tarafından)Cevdet Kerim (İncedayı)Kazım Karabekir Paşa

Monarşinin kaldırılmasının ardından 15 Ocak 1923’te Mustafa Kemal doğdu.EskişehirMevcut hükümet sistemlerine ilişkin konuşmasında cumhuriyetlere karşı çıkarak, cumhuriyet ile meşruti monarşi arasında bir fark olmadığını şu ifadelerle dile getirdi:

“Bütün dünya tarihinde ve günümüzde totaliter hükümetle, anayasal hükümetle, cumhuriyet hükümetleriyle de karşılaşıyoruz.

Bildiğimiz şekliyle anayasal ve cumhuriyetçi hükümetlerin örgütlenmesi kuvvetler ayrılığına dayalı olarak kabul edilmektedir. Biz iktidarı kuvvetler birliğine göre oluşturuyoruz… Bence gerçekte kuvvetler ayrılığı yok, kuvvetler birliği var. Şer’î hükümlerle tutarlılık açısından değerlendirmek isterseniz, şer’î hükümlerde belirli bir hükümet ifadesi biçiminin olmadığını hatırlatmama izin verin. Cumhuriyet, tiranlık gibi bir şekil tanımlanmamıştır…”[242] [243]

Mustafa Kemal, 19 Ocak 1923’te muhalefetin konsolidasyonu ve seçimlerin hala belirsizliği ile seçildi.İzmitİçinde parlamenter hükümet sistemini savunur ve cumhuriyet sisteminden üstün olduğunu açıklar:

“Hükümetimiz artık mutlak bir hükümet değil. Mutlak ve anayasal bir hükümet de değil. Hükümetimiz Fransız veya Amerikan cumhuriyetleri gibi değil. Hükümetimiz bir halk hükümeti. Tam meclis hükümetidir. Yeni Türkiye devletinde hanedan millete aittir…”[244][245]

2 Şubat 1923’teizmirMustafa Kemal de yaptığı konuşmada, cumhuriyet ile meşrutiyet arasında çok küçük bir fark olduğunu belirtmiştir:

“Mutlak hükümetler var, anayasal hükümetler var, cumhuriyet hükümetleri var. Bugün dünyada gördüğümüz şekiller bunlar. Ama bütün bu isimleri iki sınıfla ifade edebiliriz. Gücü değişmeyen geçici bir hükümdar olduğunu düşünerek. belirli bir süre hükümdar ve cumhuriyet şeklinde. vefatından sonra…”[246]

Mustafa Kemal, 22 Eylül 1923’te cumhuriyetin ilk kez ilan edileceğini duyurdu.Wiener Neue Freie PresBir muhabirin başkentin neresi olacağı sorusuna verdiği yanıtta şunları söyledi:

“TürkiyeSermayeye gelince. Bunun cevabı açıktır:AnkaraTürkiye Cumhuriyeti’nin başkentidir.[247]

Milli Mücadele’nin ardından Türkiye’de iki başlı bir hükümet ortaya çıktı.[248]1 Kasım 1922’de TBMM, Osmanlı krallığını ortadan kaldırarak Vahdettin’i tahttan indirerek İstanbul hükümetinin yasal varlığına son verdi. 16 Ocak 1923’teİzmitHünkar Kasrı’ndaİstanbulGazetecilerle röportaj yapıldığındaZamaneditörSayın Ahmet Emin(Yalman)’ın Kürtlerle ilgili sorusuna yanıt olarak, “Kürtleri kendi başına hayal etmek yerine,Teşkilât-ı Esāsîye HukukuSonuç olarak bir tür yerel özerklik oluşacak” dedi ve Kürtlere özel statü vermemeye özen gösterdi.[249]

8 Nisan 1923’te yayınlandıDokuz Umdeve yeni rejimin temelini oluşturacak olan Gazi Mustafa Kemal.Halk PartisiTemelini attı.[250]Nisan ayında yapılacak ikinci Ulusal Meclis seçimlerine yalnızca Halk Partisi katılabilir. Milletvekili adayları parti başkanı olarak Gazi Mustafa Kemal tarafından belirlendi.

25 Ekim 1923’te aynı anda hem Başbakan hem de Dâhiliye Nazırı olan Fethi Bey, Dâhiliye Nezareti’nden ayrıldığını açıkladı. Aynı gün Konsey Başkan Yardımcılığı görevini yürütmüştür.Ali Fuat PaşaOrdu müfettişi olarak atanması nedeniyle görevinden ayrıldı. İki koltuklu bu seçimi Gazi muhalefet delegesi Mustafa Kemal kazandı. Konseyin İkinci BaşkanınaBay Raufİçişleri Bakanlığı’na Sabit Bey seçildiler. Durumla yetinmeyen Gazi Mustafa Kemal, 26 Ekim 1923’te Başbakan Fethi Bey tarafından Başbakan Fethi Bey’den “Başbakan Yardımcısı Erkan-ı Harbiye” olarak atanmıştır.Fevzi PaşaHükümetin istifasını ve istifa edenlerin yeniden seçilmeleri halinde görevi kabul etmeyeceklerini talep etti. Böylece bir hükümet krizi patlak verdi. Yeni kabine üyelerinin 29 Ekim’de seçileceği açıklandı.

Bu gelişmelerden sonra meseleyi cumhuriyet ilan ederek çözmeye karar veren Gazi Mustafa Kemal, 28 Ekim 1923 gecesi.Çankaya’içindeİsmet Paşabazılarını toplantıya çağırdı ve kararını “Yarın cumhuriyet ilan edeceğiz” diyerek duyurdu. misafir gittikten sonraİsmet Paşave Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nda gerekli değişikliği sağlayacak hareketi birlikte hazırlarlar. 29 Ekim 1923 Pazartesi günü Halk Fırkası Meclis Grubu’nda Bakanlar Kurulu’nun kurulması tartışıldı. Sorun çözülemeyince Gazi Mustafa Kemal’den düşüncesini açıklaması istendi. Gazi Mustafa Kemal, Anayasa değişikliğinin gerekliliği ile krizden çıkış yolunu açıklıyor. Ayrıca cumhuriyetin ilanını hedefleyen tasarıyı grubun kimlik bilgileriyle birlikte sundu. Bu parti grubunun tasarıyı onaylamasının ardından aynı gün saat 18.45’te Türk Milletvekilleri Genel Kurulu başladı. Anayasa Komisyonu’nun değişikliğe ilişkin raporu ve önerisi, kabul edilmek üzere genel kurula sunulmuş ve 29 Ekim 1923 Pazartesi günü saat 20:30’da delegeler alkışlamıştır. ve “Yaşasın cumhuriyet!” onların çığlıklarıylacumhuriyetilan edildi.[251]

Başkan (1923-1938)

modern hafta

Cumhuriyetin ilanından sonra yapılan cumhurbaşkanlığı seçimine 158 delegenin tamamının oyu ile katıldı.balmilletvekili[252][253]Gazi Mustafa Kemal,TürkiyeSeçilmişlerin ilk başkanı.[254]Atatürk kendi deyimiyle “Türkiye’yi çağdaş uygarlık düzeyine yükseltmeyi” amaçlayan bir dizi köklü değişiklik yaptı.

1924 Anayasası29 Ekim 1923’teki cumhurbaşkanlığı seçiminden sonra TBMM, Gazi Mustafa Kemal’i üç kez daha (1927, 1931 ve 1935’te) cumhurbaşkanı seçti.[255]Atatürk’ün cumhurbaşkanlığı dönemindeİsmet İnönü,Fethi OkyarveCelal Bayarbaşbakan olarak görev yaptı. Bu dönemde en çok görev yapan ve en çok hükümeti kuran kişiİsmet İnönü’Durmak. Atatürk’ün cumhurbaşkanlığı döneminde kurulan hükümetler sırasıyla;1. T.C. devlet,2. T.C. devlet,3. T.C. devlet,4. T.C. devlet,5. T.C. devlet,6. T.C. devlet,7. T.C. devletve8. T.C. devletOlmak .

İç politika

Kemal. teoriAtatürk İlkesi

Atatürk sık sık ülkeyi dolaştı ve devlet işlerini yerinde denetledi.[256]

Samsun-Çeşamba. Demiryolu

Vecihi Hürkuş

[257]

Nazilli

Singeç . KöprüTunceli

devrim

Atatürk’ün Devrimi

Türk Parlamentosu3 Mart 1924’teTevhid-i Tedrisat Kanunumedreselerin kaldırılması ve Türkiye Cumhuriyeti sınırları içindeki tüm okulların kaldırılması,Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığıile bağlantı . Eğitim kurumlarının tek çatı altında toplanmasıyla eğitim milli hale gelmiştir.[258]Aynı gün TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen bir kanunla hilafet kaldırılmıştır.[259]ve Osmanlı İmparatorluğu mensupları vatandaşlıktan çıkarılarak yurt dışına sürgün edildi.[260]

17 Şubat 1925’teonuncukaldırıldı. Ondalığın getirdiği gelir, devlet giderlerinin yüzde otuzuna yakın olmasına rağmen, çiftçileri rahatlatmak ve üretimi artırmak için vergi kaldırıldı.[261]

25 Kasım 1925’teŞapka YasasıOnaylandı. Bu kanunla TBMM üyeleri ve memurların şapka takma zorunluluğu getirilmiş olup, Türk halkının buna aykırı hareket etmesi kesinlikle yasaktır.[262]

30 Kasım 1925’temisafirhaneniz,motellerin13 Aralık 1925’te TBMM Genel Kurulu’nda türbe ve mabetlerin kapatılmasına ilişkin kanun kabul edildi.resmi gazeteYayımlanmış ve yürürlüktedir.[263]

Osmanlı İmparatorluğu’nda kullanılan saat, takvim ve cetvellerin Avrupa’dakilerden farklı olması sosyal, ticari ve resmi ilişkileri zorlaştırıyordu. Osmanlı İmparatorluğu’nun son döneminde aradaki farkı ortadan kaldırmak için bazı araştırmalar yapılmışsa da yeterli olmamıştır. Cumhuriyet döneminde bu konulara yönelik çalışmalar başlatılmıştır. 26 Aralık 1925’te çıkarılan kanunlaHicriveRumitakvim yerineMiladi takvim1 Ocak 1926 tarihinde kabul edilerek kullanıma açılmıştır. Ayrıca regüle edilmiş bir Türk saati yerine modern dünyanın kullandığı saat sistemi örnek alınmaktadır. gün batımına ayarlayın. Günlük yaşam, bir gün 24 saate bölünerek düzenlenir.[264]

1928’de uluslararası rakamlar kabul edildi. eskiden 1931’de çıkarılan bir kanunla kullanılıyorduarşın,el,tamamBunun gibi ölçü birimleri düşürüldü ve bu ölçülerin yerine uzunluk birimi olarak metre, ağırlık birimi olarak kilogram kabul edildi. Yapılan değişikliklerle birlikte tüm ülke tedbir konusunda fikir birliğine vardı.[264]

1935 yılında çıkarılan bir kanunla cumartesi öğleden sonra ve pazar günleri cuma yerine hafta içi olarak belirlenmiştir.[264]

17 Şubat 1926’da İsviçre Medeni Kanunundan çevrilmiş ve revize edilmiştir.Sivil yasa4 Ekim 1926’da kabul edilerek yürürlüğe girdi. Bu kanunla Türk aile hayatı yeniden düzenlendi; Bekar kadınlarla evlilik medeni nikah olarak kurulur ve miras eşitliği sağlanır.[265]

1 Mart 1926 tarihinde, 1889 tarihli İtalyan Zanerdelli Kanununu örnek alan 765 sayılı Türk Ceza Kanunu, Türkiye Millet Meclisi tarafından kabul edilerek yürürlüğe girmiştir.[266]

1 Kasım 1928’de TBMMyeni Türk harflerini kabul etyasayı geçti. Kanun çıktıktan sonra halka okuma yazma öğretmekUlusal Okulkurulmuş. 24 Kasım 1928’de Atatürk Millî Mektebi’ne Başöğretmen ilan edildi.[267]

1930 yerel seçimlerinde ve 1934 genel seçimlerinde kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanındı ve seçildiler.[268]

12 Temmuz 1932’de Atatürk’ün emriyle.Türk Dili Sorgulama Derneğikurulmuş. 1934 yılında yapılan kongrede derneğin adı Türk Dili Araştırmaları Enstitüsü olarak değiştirilmiş; 1936 kongresinde Türk Dil Kurumu olarak değiştirilmiştir.[269]

Birleşik ve birleşmiş bir ulus yaratmak içinTürkleştirmepolitikası uygulanmıştır.[270][271][272]Kamuoyunda Türk olmayan etnik insanlarTürkiyesöylemek zorunda[273]Türk değiltoponomilerve etnik azınlıkların soyadları Türkçe’ye çevrilmiştir.[274]

Atatürk’ün emriyle kurulan bir başka teşkilatTürk Tarih Kurumu. Türk tarihini ve medeniyetini araştırmak üzere kurulan Türk Tarih Tetkik Heyeti, ilk toplantısını 4 Haziran 1930’da yaparak mütevelli heyetini seçti. 29 Mart 1931’deTürkiye OcağıKapatma kararının ardından 12 Nisan 1931’de Türk Tarih Araştırmaları Derneği adı altında yeniden düzenlendi. Kurumun adı 1935 yılında Türk Tarihi Araştırma Enstitüsü, ardından Türk Tarih Kurumu olarak değiştirilmiştir.[275]

21 Haziran 1934’te yayınlandıSoyadı KanunuTheo, her Türk’ün ailesinin ortak olarak kullanacağı kendi soyadından farklı bir soyadı olacaktır. Bu soyadlar Türkçe olacak, ahlaka aykırı ve gülünç isimler soyadı sayılmaz. 24 Kasım 1934’te Soyadı Kanunu çıkarıldıktan sonra.Türk ParlamentosuMustafa Kemal’e “Atatürk” soyadı verildi.[276][277]26 Kasım 1934 tarihinde çıkarılan kanunla; Ağa, Hacı, Hafız, Hoca, Molla, Efendi, Bey, Beyefendi, Paşa, Hanım, Hanımefendi ve Ekselansları gibi lakap ve unvanlar kaldırılmıştır.[278]

3 Aralık 1934’te yayınlandıBazı kamuflajların giymemesi gereken yasaDin ve mezhepleri ne olursa olsun din adamlarının tapınak ve törenler dışında ruhani giysiler giymeleri caiz değildir. Hükümet, herhangi bir din ve mezhepten manevi bir kişinin, tapınaklar ve törenler hariç, manevi kıyafetlerini giymesine izin verebilecektir.[279]

Atatürk’ün cumhurbaşkanlığı dönemindearazi reformuiçin çalışıyorum.[280]

laiklik,cumhuriyetçilik,milliyetçilik,popülizm,duruşçuluk,devrimcilik10 Mayıs 1931’de ilke.Cumhuriyet Halk PartisiProgramına dahil edildi. 5 Şubat 1937’de anayasaya dahil edildi.[281]

siyasi olaylar

Cumhuriyetin ilanından sonra Milli Mücadele’yi başlatan beş kişilik kadronun dört üyesi (Rauf Bey, Kazım Karabekir Paşa, Refet Paşa ve Ali Fuat Paşa) karşı çıkarak Parti’yi kurdu. İlerici Cumhuriyet. Mart 1925’te yayınlandıGençlik Etkinliği (Şeyh Said İsyanı, Doğu İsyanı)sıkıyönetim ilan ederekRadikal Cumhuriyetçi Partikapandı.

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kapanmasının ardından eski İttihatçılar, iktidara gelmenin tek yolunun Mustafa Kemal’i öldürmek olduğuna karar verdiler ve suikast planlarını hazırlamaya başladılar. Suikast için en uygun yerin İzmir olduğuna karar verildi. Mustafa Kemal’e 16 Haziran 1926’da İzmir’e vardığında suikast düzenlemeye karar verdiler. Planlandığı gibi suikast, Kemeraltı’ndaki Hükümet Caddesi ile Başoturak ile Yemişçarşısı arasındaki kavşakta gerçekleşecekti. Bu noktada Mustafa Kemal’in arabası viraj nedeniyle yavaşlayacak, önce Laz İsmail ve Gürcü Yusuf tabanca ile ateş edecek, gerekirse bomba kullanacak. İlk dalga başarısız olursa Ziya Hurşit de arkadan ateş edecek. Daha sonra kalabalığa karışacaklar, arabalarına binecekler ve Giritli bisikletçi Şevki’nin bisikletiyle Sakız Adası’na gidecekler. Ama suikastı planlayanlarSarı Efe EdipBundan dolayı. Ziya Hurşit, Laz İsmail, Gürcü Yusuf ve Çopur Hilmi aynı gün tutuklandı. Sarı Efe Edip ve Aleaddin Bey de İstanbul’da tutuklandı. İzmir’de kurulan Müstakil Mahkemelerde 13 kişi idama mahkum edildi.[282]

Ardından Bağımsız Mahkemeler Ankara’ya geldi. Eski Maliye Bakanı Cavit Bey, Doktor Nâzım, Ardahan’ın eski Milletvekili Hilmi, İttihat ve Terakki’nin sorumlu sekreterlerinden Nail Bey idama, bazı Partililere de idama mahkum edildi. on yıl hapis cezasına çarptırıldı. Yurtdışında bulunan Rauf Orbay, 10 yıl sürgün cezasına çarptırıldı. Soruşturmada suçsuz bulunan Kazım Karabekir ve Ali Fuat Cebesoy serbest bırakıldı. Giritli bisikletçi Şevki’ye de 6500 lira ödül verildi.[283]

Boy

Kastamonu

1927 yılında kabul edilen Cumhuriyet Halk Fırkası Statüsü ile Atatürk, partinin “değişmez lideri” ilan edilmiş ve kendisine hayatı boyunca milletvekili adaylarının yetkileri ve kayıtları verilmiştir. 15-20 Ekim 1927 tarihlerinde Ankara’da yapılmıştır.CHFİkinci kongrede Kurtuluş Savaşı’nı ve Cumhuriyetin kuruluşunu tasvir eder.Belirtilmiş(Konuşma) okudu.[284]Gazi’nin gözünden Kurtuluş Savaşı’nın anlatıldığı konuşma, Türkiye Cumhuriyeti’nin Milli Mücadele ve askeri ve siyasi liderlerine karşı resmi tutumunun temelini oluşturdu. Mustafa Kemal Paşa ile Milli Mücadele’yi başlatan ve yürüten hükümdarlar (Rauf, Karabekir, Refet). Bele, Mersinli Cemal Paşa, Cafer Tayyar Eğilmez, “Sakallı Ol” Nurettin Paşa, Celalettin Arif Bey vb.) de tartışma konusu oldu.[285]Atatürk 1927’de ordudan ayrıldı.MüşirMareşal rütbesiyle emekli oldu.

25 Ekim 1927’de[286][287] 1927’de stopajolarak bilinen yakalama sürecini başlatarakTürkiye Komünist PartisiÜyelerine karşı kapsamlı bir tutuklama politikası uygulandı.[288][289] Hikmet Kvılcımlı,Nazım hikmet,Şefik HüsniBu tür isimler yargılandı ve hapis cezasına çarptırıldı. Daha sonra 1937’de Atatürk başkanlığındaki heyet, Kıvılcımlı’nın yazılarını zararlı ilan ederek sansürlemeye karar verdi.[290]

10 Nisan 1928 tarihinde yapılan anayasa değişikliği ile devlet dini anayasadan çıkarılmıştır.İslâmsağlamak veTürk ParlamentosuGörev ve yetkileri ifade eden 26. maddede yer alan “dinin hükümlerinin uygulanması” ibaresi kaldırılmıştır. Ayrıca delege ve başkanların yemin töreninden “vallahi” ibaresi kaldırıldı. Cumhuriyet Halk Fırkası’nın 1931 programında laiklik, partinin ana unsurlarından biri olarak belirtilmiştir.[291]

12 Ağustos 1930’daİsmet PaşaGazi Mustafa Kemal Paşa’nın yakın dostu çok partili demokratik hayata ulaşmak için Türk hükümetine alternatifler sunuyor.Bay Fethi(Okyar’a)Liberal Cumhuriyetçi Partikız kardeşini kurarakBayan Makbule(Boysan, Atadan),[292]çocukluk arkadaşları ve okulSayın Nuri(Conker) de üye olmuştur. Ancak, 17 Kasım 1930’da gericilerin partiden yararlanma korkusu.[293]ve partinin hedefi Mustafa Kemal’di[294]bu yüzden partiyi feshetti.

Bu demokratik deneyden hemen önce, siyasete askeri müdahalenin demokrasiye zarar verebileceğini düşündü ve Askeri Ceza Kanununu (22 Mayıs 1930 tarih ve 1632 sayılı Kanun) çıkardı. Bu kanunun 148. maddesinde, askeri personelin siyasî miting ve gösterilere katılmasını, siyasî partiye üye olmasını, siyaset maksadıyla sözlü teklifte bulunmasını, siyasî yazılar yazmasını ve siyasî konuşma yapmasını yasaklayan bir hüküm getirilmiştir.

23 Aralık 1930 sabahıMendelBir grup insan, şeriatın harekete geçmesini istediklerini açıklayarak, topladıkları insanlarla belediye binasının önüne geldi. Olayı duyan jandarma, Yedek Subay’a grubu dağıtma emri verdi.Mustafa Fehmi Kubilaykomutasındaki bir müfrezeyi bölgeye gönderdi. Eylemcilerden çıkan yangın nedeniyle yaralanan Kubilay, caminin avlusuna doğru koşmaya başladı.camiBahçesinde yangın çıkınca yere düştü. Eylemciler daha sonra Kubilay’ın kafasını bıçakla kesti. Bu arada bölgeye alay birlikleri geldi ve protestocuların ateş açması üzerine çatışma çıktı. Mehdi Mehmet, Şamdan Mehmet ve Sütçü Mehmet şehit oldu, Emrullah oğlu Mehmet Emin yaralandı. Olaydan sonrasıkıyönetim32’si idama, 73’üne ise çeşitli hapis cezaları verildi.[295]

Milliyet

Atatürk, 29 Ekim 1933, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun onuncu yıldönümü vesilesiyle.konuşmadaÜlkenin arka planını ve gelecek vizyonunu tüm dünyaya ve Türkiye’ye sade bir dille anlattı.[296]

çok ekonomik

Atatürk cumhurbaşkanlığı döneminde ve 1923-1938 döneminde sadece memurların değil tüm vatandaşların mülkiyet haklarını tanımıştır.TürkiyeTürkiye ekonomisi yıllık ortalama %7,5 oranında büyüyor.GSYİHdünya toplamının binde 3,62’sinden binde 6,52’ye yükselmiştir.[297]Atatürk zamanında Türkiye Cumhuriyeti dünyanın en hızlı büyüyen ülkelerinden biri haline gelmişti.[298]

Dış politika

ÜrdünI. Abdullah

Birleşik KrallıkVIII. Edward

AfganistanAnkara

[299]

[300]

Atatürk’ün cumhurbaşkanlığı döneminde dış politika konularına ilişkin manşetlerMusul hakkında soru,Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi, Türkiye’ninMilletler Federasyonuhangi giriş,Balkan Antantı,Montrö Boğazı Sözleşmesi,Sadakat AnlaşmasıveHatay sorunuformlar.

Atatürk dış politikasında pragmatikti.[301]Atatürk, dış ilişkilerde dinamik ve cesurdur; ama risk almayın.[301]Atatürk, dış politikada kendisine hangi ilkelerin hakim olduğu konusunda ise, “Biz kendimizi iyi tanıyan insanlarız. Gerçekleşmeyecek hiçbir dileğimiz yok” dedi.[302]Bir bildiri yayınladı.[301]AtatürkİslamcılıkveTurancılıkelektrik akımının zararlı boyutlarına karşıMisak-ı Milliile çizilen sınırlar içinde kalmak kabul edilmiştir.[301]24 Temmuz 1923’te imzalandıLozan AntlaşmasıAtatürk, Türkiye Cumhuriyeti’ni dış politikada belirleyici bir unsur olarak tutmuş, bu antlaşmada çizilen Türkiye Cumhuriyeti’nin sınırları (Hatay meselesi hariç) ağırlıklı olarak belirlenmiş ve Lozan’ın ekonomik olarak yürürlükten kaldırdığı teslimiyetlerden hiçbir taviz verilmemiştir. .[301]Atatürk’ün Lozan’ı esas almasının önemi zamanla daha iyi anlaşılıyor; çünkü bir ulusun Birinci Dünya Savaşı’nda yenilenler arasında hazırladığı kavramlar, o dönemden bu yana yürürlükte olan tek antlaşma olarak kabul ediliyor.[301]

Atatürk’ün güçlü karakteri ve kararlı mizacıyla damgasını vuran ve tamamıyla milliyetçi olan dış politika uygulamaları, bugün için modellenmesi gereken birçok temel niteliğe sahiptir.[303]Ortaokuldan beri askeri eğitim alan ve savaşlarda yer alan Atatürk, askerlik sonrası yaşamında barışı korumayı başarmıştır. O da bu yolda örnek tavır ve davranışlar sergiledi. Bunu Atatürk’ün “Bize göre uluslararası siyasi güvenliğin gelişmesinin ilk ve en önemli koşulu, en azından barışı koruma düşüncesinde, milletlerin samimi dayanışmasıdır” sözlerinde açıkça görebiliriz.[304]

Musul hakkında soru

Ali Said PaşaAli Hikmet PaşaSayın Nuri

Lozan AntlaşmasıBu dönemde Türkiye-Irak sınırı çizilmedi. Musul-Kerkük bölgesinde zengin petrol yataklarının bulunması başta İngiltere olmak üzere birçok ülkenin ilgisini çekmiştir. Bölgede birçok petrol sahası var,Mondros Mütarekesiİmza sırasında İngiltere tarafından işgal edildi.birinci Dünya SavaşıIrak’ın sona ermesinden sonra bir İngiliz idari teşkilatı kurulmuş ve ülke İngiliz egemenliğine girmiştir. Musul, nüfusunun çoğunluğu Türk olduğu için Ulusal Pakt’ın bir parçasıdır. Bununla birlikte, İngilizler bölgeyi birçok petrol sahasıyla terk etmeye isteksizdi.Lozan barış antlaşmasıBu süreçte konuyla ilgili bir sonuca varılamadı ve meselenin Türkiye ile İngiltere arasında daha sonra çözülmesine karar verildi. Müzakereler 1924’te başladı, ancak sonuç alamadı. aşağıdaki sorunMilletler FederasyonuEkim 1924’te toplanan Milletler Cemiyeti’ne götürülerek Türkiye-Irak sınırını da çizerek Musul bölgesini Irak tarafında terk etti. 13 Şubat 1925’teŞeyh Said İsyanıdışarıda. 15 Nisan’da tamamen bastırılan ayaklanma, İngilizlerle birlikte çalıştı. Kurtuluş Savaşı’ndan yeni çıkmış olan Türk ordusu hırpalanmış ve Musul-Kerkük’e askeri harekat ihtimali ortadan kalkmıştı. Bu durumda Türkiye, 5 Haziran 1926’da İngiltere ile bir anlaşma imzaladı.Ankara Antlaşmasıbazı maddi menfaatler karşılığında Milletler Cemiyeti’nin koyduğu sınırı kabul etti.[305]

Türk-Yunan İlişkileri

Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi1923Lozan AntlaşmasıEk protokole göre Türkiye’deki Rumların Yunanistan’a, Yunanistan’daki Türklerin de Türkiye’ye göç etmesi kararlaştırıldı. Türkiye’de sadece İstanbul, Gökçeada ve Bozcaada’da ve sadece Yunanistan’daBatı Trakya Türkleritakas muafiyeti.[306]Değişimin büyük bir kısmı 1923 ile 1924 arasında gerçekleşti, ancak geriye kalan birkaç vakada zorunlu göç uygulaması 1930 İnönü-Venizelos sözleşmesine kadar devam etti.

AtatürkTürk-Yunan İlişkileri1930 Yunanistan BaşbakanıElefterios VenizelosTürkiye’yi Türkiye’ye davet ederek eski düşmanıyla barışın temellerini attı. Venizelos’un güç kaybetmesinden sonra bile Türk-Yunan ilişkileri dostane kaldı. Nitekim Venizelos’un halefiPanayis CaldarisEylül 1933’te Atatürk’ü ziyaret etti ve Türkiye ile Yunanistan arasındaydı.Balkan PaktıSamimi Sözleşme Sözleşmesi (Samimiyet Sözleşmesi Yasası,Antant Antlaşması Cordialekapsamlı bir anlaşma imzaladı.[307][308]1934’te Atatürk, VenizelosNobel Barış Ödülüatayın.[309]Ancak Nobel Ödülü Komitesi bunu dikkate almadı.

Diktatör, Yunanistan’ın Anadolu’yu işgalini bir hata olarak gördü ve Türkiye ile dostane ilişkiler geliştirmeyi savundu.John MetaksasAtatürk için şöyle demişti:

“…Ortak idealler ve barışçıl işbirliği çerçevesinde Türk-Yunan ittifakının gerçek kurucusunun Cumhurbaşkanı Atatürk olduğunu asla unutmayacağız. İki kırılmaz millet arasında dostluk ilişkileri geliştirmiştir. Yunanistan bu büyük adamın sıcak hatıralarını yaşatacaktır. asil Türkiye’nin geleceği için değişmeyen bir yol belirleyendir.”[310 ]

Milletler Federasyonu

Türkiye 13 Nisan 1932’de kutlandı.Cenevre Silahsızlanma KonferansıiçindeMilletler FederasyonuKhi ile işbirliği yapmaya istekli olduğunu ifade etti.ispanyaveYunanTürkiye’nin Milletler Cemiyeti’ne kabul edilmesini önerdi. Türkiye’nin barış politikasını izleyen Milletler Cemiyeti, öneriyi 6 Temmuz 1932’de yaptığı genel kurulda oybirliğiyle kabul etti. Türkiye 18 Temmuz 1932’de bu derneğe üye oldu. 1945’te Milletler Cemiyeti’nin yerini aldı.Birleşmiş MilletlerAlınan.[311]

Balkan Antantı

Balkan Antantı

Balkan AntantıMilan StojadinoviçJohn Metaksas

Balkan Antlaşması Yasası 9 Şubat 1934’te kabul edildi.AtinaTürkiye’de,Yunan,YugoslavyaveRomanyaarasında bir anlaşma yapılır[312]

1933Almanya’içindeNazi Partisiiktidara gelmek,İtalyaarasındaAkdeniziçinde veBalkanlargenişleme çabaları veAvrupadevletlerinsilahlanmaYarışa katılımı dünya barışını tehdit etmeye başladı. Bu gelişmeler sonucunda Balkan devletleri arasında bir işbirliği ilişkisi ortaya çıkmıştır. 14 Eylül 1933’teAnkaraTürkiye’de Yunanistan ile Türkiye Arasındaki Samimiyet Anlaşmasına Dair Kanun,[313]17 Ekim 1933’teAnkaraTürkiye ile Romanya arasında Dostluk, Saldırmazlık, Tahkim ve Arabuluculuk Antlaşması,[314]27 Kasım 1933’teBelgradTürkiye’de Türk-Yugoslav Uzlaştırma ve Tahkim, Tahkim ve Uzlaştırma Anlaşması imzalandı.[315]

Montrö Boğazı Sözleşmesi

Lozan KonferansıTürkiye’de veMüttefikBoğazlar Rejimi Hakkında Boğazlar Sözleşmesi, 1923’te imzalanan antlaşmanın Tarafları: Büyük Britanya, Fransa, İtalya, Japonya, Bulgaristan, Yunanistan, Romanya, Yugoslavya, Sovyetler Birliği ve Türkiye arasında imzalandı. . Bu sözleşme sayesinde ticaret ve savaş gemilerinin Boğaz’dan geçişleri savaş ve barış zamanlarında serbest olacaktır.[316]

II. Dünya SavaşıOnun yaklaşımıyla Avrupa’da birçok siyasi değişiklik meydana geldi. Herhangi bir saldırıya karşı Boğaz’ın savunmasını üstlenen ülkelerden biri olan İtalya,Etiyopyasaldırı. Japonya kendi isteğiyle Milletler Cemiyeti’nden ayrıldı. Dünya barışını korumak için toplanan konferanslar sonuçsuz kaldı ve tüm uluslar silahlanmaya başladı.[316]

Siyasi ortamın bozulduğunu gören Atatürk, Boğazlar sorununu çözmeye karar verdi. Türk hükümeti,Milletler FederasyonuLozan Antlaşması’ndaki boğaz hükümlerinin değiştirilmesini istedi. Her şeyden önce, İsviçreMontröİstanbul’da bir konferans düzenlendi ve 20 Temmuz 1936’da Türkiye, İngiltere, Fransa, Bulgaristan, Romanya, Yugoslavya, Yunanistan, Japonya ve Sovyetler Birliği arasında Montrö Boğazı Sözleşmesi imzalandı. Konferansa katılmayan İtalya, daha sonra 2 Mayıs 1938’de Boğazlar Sözleşmesi’ne katıldı. Montrö Boğazı Sözleşmesi’nin ana hükümleri şunlardır:[316]

  • Boğaz, kayıtsız şartsız Türk egemenliğine bırakılacak ve tahkimat hakkı verilecektir.
  • [316]
  • Barış zamanında, her devletin ticaret gemileri serbestçe geçebilir, ancak savaş ve barışta askeri ve sivil hava kuvvetlerinin geçişine izin verilmeyecektir.
  • [316]
  • Savaş zamanında Türkiye tarafsız kalırsa ticaret gemileri geçebilecekti.
  • [316]
  • Barış zamanında
  • denizaltı
  • Harp gemileri, kendi gemileri hariç, onbeş gün önceden Türkiye Hükümetine haber verecekler, gidecekleri yer, isim, tip ve numara bildirilecek ve gemileri kullanmamak şartıyla Boğaz’dan geçebileceklerdir. yüzeyleri.
  • [316]
  • Türkiye savaşa girmiş olsaydı, düşmana hiçbir şekilde yardım etmemesi koşuluyla, sadece tarafsız milletlere ait ticaret gemileri gündüzleri serbestçe dolaşabilecekti.
  • [316]

Montrö Sözleşmesi 20 yıl süreyle yürürlükte kalacak. Ancak, sözleşmenin her iki tarafı da bu sürenin bitiminden 2 yıl önce sözleşmeyi feshetmek istemezse sözleşme yürürlükte kalacaktır. Montrö Sözleşmesi 1956’da sona ermiş olsa da, böyle bir iptal talebi hiçbir devlet tarafından uygulanmadığı için yürürlükte kalır.[316]

Sadakat Anlaşması

Sadakat Anlaşması

İtalya’nın 8 Temmuz 1937’de İran’da Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasındaki doğu ülkelerini hedef alan saldırgan politikası nedeniyleSadabadi SarayıGünlüğe kaydedildi. Ülkeler, antlaşma ile dostane ilişkiler sürdüreceklerini, Milletler Cemiyeti Antlaşması ve Briand-Kellog Antlaşması’na uyacaklarını, birbirlerinin içişlerine karışmamalarını, birbirlerine saldırmamalarını ve müdahale etmemeye katılmalarını beyan ederler. birbirlerinin iç işlerinde. karşılıklı çıkarları ilgilendiren konularda birbirlerine danışmak. , ve sınırlarının savunmasına saygı gösterin.[317]

Hatay sorunu

Mondros MütarekesiDaha sonra İskenderun Sancağı, Suriye’den Anadolu’ya ilerleyen Fransız birlikleri tarafından işgal edildi. Böylece birçok yerde olduğu gibi Hollanda’da da bir Milli Mücadele cephesi kuruldu.[318]

20 Ekim 1921’de Fransa ile imzalananAnkara Antlaşması7. maddesine göreİskenderunSuriye sınırları içinde kalacak; Burada özel bir idari yapı kurulacak ve Türk kültürünün gelişmesi için tüm imkanlar kullanılacak, resmi dil Türkçe olacak ve Türkiye’nin para birimi bir değer kazanacak. davranmak.[319]

Lozan AntlaşmasıSuriye-Türkiye sınırına göre Hatay, Türkiye sınırının dışında kalıyor.[320]

1936’da Suriye’ye bağımsızlık verilmesi ve Suriye ile Fransa arasında bir ittifak kurulmasına ilişkin anlaşmada İskenderun Sancağı’na ilişkin herhangi bir hüküm yoktu. Fransa Suriye’den çekilince sancak yönetimini Suriye’ye bıraktı. Türk hükümeti durumu kabul etmedi. Cenevre’deMilletler FederasyonuToplantıda Fransa ile yapılan görüşmelerden sonuç alınamayınca, 9 Ekim 1936’da Fransa’ya, Suriye’de olduğu gibi İskenderun Sancağı’na da bağımsızlık verilmesini talep eden resmi bir nota verdi.[321]Atatürk, 1 Kasım 1936Türk ParlamentosuAçılış konuşmasında, “…Bu arada ülkemizi gece gündüz meşgul eden büyük bir sorun, ülkemizin gerçek efendisi İskenderun – Antakya ve çevresinin kaderidir. Türktür. Ciddi ve kararlı olmalıyız. Fransa ile aramızdaki tek büyük mesele bu. Bu işin hakikatini bilenler ve hakikati sevenler anlayacaklar, ilişkimizin ciddiyetini ve samimiyetini anlayacaklar ve tabii ki görecekler.”[322]Fransız büyükelçisi ile yaptığı görüşmede, “Hatay benim şahsi davam. Şaka olmayacağını bilmelisiniz” dedi.[323]

27 Ocak 1937’deCenevreTürkiye’de toplanan Milletler Cemiyeti, Hatay’ın bağımsızlığını kabul etti ve nüfusun çoğunluğunu seçimle belirlemeye karar verdi.[324]Atatürk’ün Hatay’ı zorla alabileceğini düşünen Fransızlar, askeri bir anlaşma yapmak istediler; Bu anlaşma yapılmıştır. Anlaşma ile Hatay’da tarafsız bir seçim kabul edilmiş ve bu amaçla bir miktar askeri gücün Hatay’a girmesine karar verilmiştir. Kurmay Albay,Şükrü KanatlıKomutasındaki Türk ordusu Hatay’a girdi. 13 Ağustos’ta seçimler yapıldı ve Türkler Ulusal Meclis’te çoğunluğu kazandı. Bu nedenle, bağımsızHatay Cumhuriyeti12 Eylül 1938’de kuruldu. Cumhuriyet, 30 Haziran 1939’da Türkiye’ye katılma kararı aldı.[325]

Trakya Manevraları

Trakya Manevraları

İtalya’daBenito MussoliniAlmanya’da iseAdolf Hitlerİktidara geldikten sonra, aktif silahlanma ve anakara Avrupa’da bölgesel yeniden dağıtım arayışıII. Dünya SavaşıYaklaşmak olarak kabul edilir. Daha sonra Atatürk, hem silahlı kuvvetleri savaş durumuna hazırlamak hem de olası tehditleri tehdit etmek amacıyla 1937 yılında kurulmuştur.Trakya ManevralarıKırklareli, Tekirdağ ve Edirne illerini kapsayan tatbikata katılmak üzere 200 bin askerin düzenlenmesine karar verdi. Senaryoya göreMeriçHayali düşman birlikleri birlikte saldırıyorKıyıköy, VizeTürkiye’ye inen ve Türk ordusuna saldıran birlikler tarafından desteklendi. ödeve gitBulgarca,Fransa,Irak,İngiltere,İranlılar,Romanya,YunanveYugoslavyaaskeri temsilci.[326]

Kişisel hayat

Doğum tarihi

Atatürk’ün kesin doğum tarihi bilinmemektedir. O da bilmiyor.Miladi takvimTürkiye’de 26 Aralık 1925 tarihinden sonra kullanılmaya başlanmış ve Osmanlı döneminde kullanılan iki takvimden doğum tarihi konusunda kafa karışıklığı doğmuştur. bu dönemde kullanılır.Hicri. TakvimveRumi TakvimiBunların ortak noktası, Atatürk’ün kayıtlı doğum yılı olan 1296’nın Hicri veya Rumi olarak tanımlanmamasıdır, bu nedenle yılın ayına ve yılına bağlı olarak hangi yılın 1880 veya 1881’e denk geldiğini tam olarak bulmak zordur. . Miladi takvim. .[327]Faik Reşit Ünat, araştırması sırasında Zübeyde Hanım’ın Selanik’teki komşularını ziyaret ederek sorguladı. Bazı komşular Atatürk’ün bir bahar günü doğduğunu, bazı komşular ise bir kış günü (Ocak veya Mayıs) olduğunu iddia ederek aldığı cevaplar çelişkiliydi. İki). Atatürk, annesinin kendisine bir bahar günü doğduğunu söylediğini, kız kardeşi Makbule Atadan ise annesinin Mustafa Kemal’in fırtınalı bir gecede doğduğunu söylediğini söylüyor.Enver Behnan ShapolyoZübeyde Hanım’ın 23 Kanunievvel 1296’da doğduğunu söylediğini söyleyerek, Atatürk’ün 23 Aralık 1880’de doğduğunu iddia ediyor,Şevket Süreyya Aydemirtarihin 4 Ocak 1881 olduğunu iddia ediyor. Şişli Atatürk Müzesi’nde sergilenen Atatürk’ün son nüfus cüzdanının doğum tarihi bölümünde 1881 yılı görülüyor.[327]1882’de doğduAli Fuat CebesoyŞişli’deki evinde, “Rauf Bey ve ben senin kardeşin sayılırız. Çünkü ikimiz de senden bir yaş büyüğüz” dedi. Konuşmasını kaynak göstererek “1881’de doğduğunu” yazdı.[328]

Kurtuluş Savaşı’nın başlangıcı sayılan 19 Mayıs’ın Atatürk’ün doğum günü olarak kabul edilmesi, tarihçi Reşit Saffet Atabinen’in bir jesti sonucu gerçekleşti. Atabinen’in ulusal doğum vesilesiyle yaptığı bir jest, 19 Mayıs’ın öneminin güzel bir yansıması olarak Atatürk tarafından takdir edildi. kesin tarihi bilmiyordu ve 19 Mayıs’ı Gaziler Günü olarak önerdi.Tevfik Rüştü ArasAtatürk ile günlerce süren araştırmaların ardından doğum tarihini 10 Mayıs’a 20 Mayıs’a indirdiklerini söylüyor. Bu araştırmadan sonra Atatürk “Neden 19 Mayıs olmasın?” diyor. Bu tarih resmi olarak diplomatik kanallardan kamuoyuna ve diğer ülkelere duyurulmuştur. Ancak bu tarih ilginç bir durum yarattı, 19 Mayıs 1881,Takvimdeki Rumi1297 yılına tekabül eder, ancak doğum tarihi Rumi 1296 olarak kaydedilmiştir. Mevlana 1296, 13 Mart 1880’den 12 Mart 1881’e kadar sürmüştür, dolayısıyla Atatürk’ün doğum tarihi 19 Mayıs 1880 olabilir. Bu nedenle iki tarih de yok. ne de yıl kabul edilir. Mustafa Kemal Derneği eski başkanı Muhtar Kumral, 13 Mart 1958’de düzenlediği basın toplantısında, Atatürk’ün kız kardeşi Makbule Atadan’ın anlatımına dayanarak Atatürk’ün doğum tarihini 13 Mart 1881 olarak belirlediklerini söyledi. Ancak miladi 13 Mart 1881, Mevlana’nın 1 Mart 1297 tarihine denktir, Atatürk’ün doğum tarihi 1296 olarak kaydedildiğinden geçerliliği şüphelidir.[327]

Atatürk’ün 1296 yılında Mevlana’da doğduğu belgelenmekle birlikte, Atatürk’ün kesin doğum tarihini verecek yeterli belge bulunmamaktadır. Atatürk’ün doğum tarihi 1880 veya 1881 Miladi olabilir. Atatürk’ün doğum tarihi kendi onayı ile resmi olarak 19 Mayıs olarak belirlenmiştir. BugünTürk Kurtuluş SavaşıBaşlangıcı olduğu için önemli bir gün.[327]

Doğum belgesi

Ankara Nüfus Müdürlüğü tarafından 27 Mart 1923 tarihinde verilen kimlik kartına göre Boy:Arasında, Saç:Sarı, Kaş:Sarı, Kirpik:Mavi, Burun:Hemen hemen, Ağız:Hemen hemen, Sakal:sarı, kesilmiş, Sakal:Tıraş olmak, Çene:Uzun, Yüz yüze:Uzun, Renk:Beyaz, markalar için:Tam dolu, İsim ve popülerlik:Ekselansları Müşir Gazi Mustafa Kemal Paşa, Tarih ve yerel hız:Selanik, 1296Babanın adıyla yerel hane kaydı:Tüccardan vefat eden Ali Rza Efendi, annesinin adıyla yerel hane kaydı:Müteveffiye Zübeyde Hanım, Sanat ve sıfatlar ve aralarından seçim yapabileceğiniz hizmet ve yeterlilik:Millet Meclisi Başkanı ve Başkomutan, Müteahhit ile eşinin ihtilaflı olup olmadığı:Onun bir karısı var, Derecat ve ordusu:İleti, eğer ikamet yeriHacı Bayram Mahallesi 161/1olmak.[329]

2587 24 Kasım 1934Soyadı kanunu Cumhurbaşkanı Kemal Öz’e verildiAtatürk ile Gazi’ye gider.[330][331]İsim:olgunluk, Soyadı:Atatürk; “993.815-B seri numarası 51” cüzdanında Ad:Kemal, Soyadı:Atatürk, Meslek ve Sosyal Durum:cumhuriyet başkanı, Medeni hal:bekar, eğer yer nüfus kütüğünde kayıtlı iseAnkara İli Çankaya Mahallesi 139 Nolu Ev, Cilt: 56 Nolu Sahile ve 49 Nolu Sahileolarak yazılır

Ayrıca Atatürk’ün nüfus kütüğü 27 Ocak 1933’te “Gaziantep Bey Mahallesi” olarak değiştirilmiştir.[332][333]

Nüfus ve Vatandaşlık Genel Müdürlüğü’nün internet sitesinde yapılan ankette TR kimlik numarası:10000000146, Kayıt Durumu:Gaziantep, Semt:ahinbey, komşu:Beyefendi, Uygulama:on, aile sıra numarası:44, tek tek satır sayısı:1, İlk adı:Gazi Mustafa Kemal, soyadı:Atatürk, Baba adı:Sayın Ali Rıza, Anne adı:zübeyde hanım, Doğum yılı:1881, Cinsiyet:Oğlanbeğenmek.

Doğum yeri

[334]

Atatürk; Osmanlı Devleti’nde (Bugün Apostolu Pavlu Caddesi No:75, Aya Dimitriya Mahallesi, Selanik, Yunanistan) Selanik’te Islahhane Caddesi Koca Kasım Paşa Mahallesi’nde 3 katlı, 3 odalı ve pembe boyalı bir evde doğdu. şimdi bir müze. Şerafettin Turan’ın kitabında “Ahmet Subaşı veya Hatuniye Koca Kasımpaşa Mahallesi” olarak geçmektedir.[335]

Ancak Atatürk Ruhiye Hanım’ın üvey yeğeni Ferhat Babür’ün bildirdiğine göre, Atatürk’ün doğduğu ev olduğu bilinen ve fotoğrafta da gösterilen Selanik Konsolosluğu binasının Atatürk’ün doğduğu ev olması şart değildir. doğmak. O ev, Zübeyde Hanım’ın ikinci kocası, Atatürk’ün üvey babası Ragıp Bey’in eviydi.[336]

Ad ve soyad

Babası Ali Rıza Efendi, dedesinin adı olduğu için Mustafa adını almıştır. Çünkü Ali Rıza Efendi’nin babası olan Ahmed ismi bir kardeşine verilmiştir.[337]Mustafa’nın adının Kemal olduğu konusunda birçok iddia vardır.afet haberleriÜsküplü matematik öğretmeni Mustafa Efendi, Kemal isminin anlamı ile “mükemmel ve olgun” olduğunu göstermek için bu ismi kendisine verdiğini söylüyor.[338] Ali Fuat Cebesoymatematik öğretmeninin onu kendisinden ayırt etmek için buna isim verdiğine dikkat çeker.[339]Atatürk biyografisini yazan yazar Andrew Mango, Mustafa’nın adını kullanmıştır.Namık KemalAdındaki “Kemal” yüzünden koyduğunu iddia ediyor.[340]

1921’den 1934’e kadar Gazi Mustafa Kemal veya sadece Gazi ünvanı ve adıyla tanınan Mustafa Kemal, 21 Haziran 1934 tarihli ve 2525 sayılı Gazi Mustafa Kemal’in adını taşımaktadır.Soyadı Kanunu2587, 24 Kasım 1934, TBMM Genel Kurulu tarafından kabul edildikten sonra ilan edildi.Soyadı kanunu Cumhurbaşkanı Kemal Öz’e verildiAtatürk soyadıyla.[330][331]Yine aynı kanuna göre “Atatürk”ün kişisel soyadı veya adı başkası tarafından alınamaz ve kullanılamaz.[341]

Atatürk Gazi Mustafa Kemal’e biraz yardımla veriyorlarSaffet Arıkanhediye. Soyadı Kanunu çıkarıldığında, Mustafa Kemal Paşa için 14 soyadı belirlenmişti ve bunlardan Atatürk soyadı Naim Hazım Onat’ın tavsiyesi üzerine Mustafa Kemal Paşa tarafından seçilmişti. Önerilen diğer soyadları şunlardır: Etealp, Arız, Ulaş, Yazır, Emen, Çogaş, Salış, Begit, Ergin, Tokuş, Beşe, Türkata (Türkata). Saffet Arıkan soyadı Türkata ve Türkatası olarak bulunur. Çankaya’da yapılan bir toplantıda listenin okunmasının ardından Mustafa Kemal Paşa, hazır bulunan Naim Hazım Onat’a “Ne düşünüyorsun?” diye sordu. Onat sormuş, Onat cevap vermiş: “Türkata ve Türkata kelimeleri bana hem imla hem de telaffuz olarak biraz garip geldi. Beyler tarihimizde bilirsiniz.Atabeybir başlığı var. Anlamı da orduda danışman veya öğretmendir. Bu unvanı taşıyan pek çok Türk büyüğü vardır. Atatürk’e, Türklerin her bakımdan atası olan, Türkiye’yi kurtaran ve bağımsızlığa götüren büyük gazimize anlatın. Bana göre bu daha kaba ve lehçemizle daha uyumlu görünüyor. “Bundan sonra Gazi, Atatürk soyadını aldı.[342]

Atatürk, askerlik yıllarında gösterdiği gelişme ve başarıları sayesinde hak ettiği Mustafa Kemal adını almıştır.Beyefendi(1911),paşa(1916) veemekli asker(1921) ve hem yaşamı boyunca hem de vefatından sonra bu isimle anılmıştır; Cumhurbaşkanlığına seçildiği 1923 yılından, kendisine Atatürk soyadının verildiği 1934 yılına kadar gazete gibi medyada sık sık “Gazi” olarak anılmıştır. 1935’te Soyadı Kanunu’ndan sonra çıkardığı ikinci kimlik kartında milliyetçi tavrına uygun olarak Arapça bir isim olan Kemal’i koydu.Eski Türkçede”büyük kale” anlamına geldiği söylenir.[343] Kemal[344]yeniden adlandırın. 1934 ve 1935 yıllarında düzenlenen iki kimlik kartında Mustafa’nın adı yazmıyor.

Anadolu Ajansı, Atatürk’ün Kemal yerine Atatürk adının kullanılmasıyla ilgili olarak Atatürk hayattayken şu açıklamayı yaptı:

“Atatürk’ün Kamal adı, bizim istihbaratımıza göre Arapça bir kelime olmadığı gibi, Kemal’in Arapça’da gösterdiği anlamda da değildir. Kabaca telaffuz edilen ‘l’ harfini yumuşatır. ‘Kemal’in Arapça okunuşuna yaklaşımdır.”[ 345]

Ancak, doğrudanKaleveorduYani kamâl kelimesi sözlükte bulunmamaktadır.Özbekçeaçıklayıcı bir sözlük ileÖzbek ti border izohli lugʻatiKamal kelimesinin sözlükteki tanımında, bu iki kelime birlikte kullanılır: Şehirleri, kaleleri, orduları vb. zorlamak için düşman operasyonlarını kuşatmak ve durdurmak; kuşatma, kuşatma.[346]aynı kelimeKazakistan’da”Kale” ve “duvar” anlamına gelir.[347]

İlgi alanları

Çankaya Konağı

Mersin Deniz Müzesijeoloji

Okumayı, müzik dinlemeyi, dans etmeyi, ata binmeyi ve yüzmeyi sever.TavlavebilardoOynamayı sever.zeybeksenin oyunun için,güreş,RumeliŞarkılarına önem veriyor. Atının ve köpeğinin adı SakaryatilkiBunu çok takdir etti. Geniş bir kütüphane oluşturan Atatürk’ü bir kamp görevlisi, boş zamanlarında tarih kitaplarını elinden düşürmeyen biri olarak tanımladı. Başka dertlerle uğraşmak yerine çok fazla tarih kitabı okumaktan canı sıkılan bir siyasetçi, “Samsun’a kitap okumaya mı geldiniz?” diye sordu. Atatürk şu cevabı verdi: “Çocukken fakirdim. İki kuruşum olsa kitabı almak için bir kuruş verirdim. O olmasaydı bunların hiçbirini yapamazdım.”[348] Çankaya KonağıAkşam yemeği genellikle yapılır. Temiz ve düzenli olmaya önem verir. Doğayı çok seviyor. Düzenli olarakOrman çiftliğiTürkiye’ye giderek modern tarıma geçiş için yapılan çalışmalara bizzat katılacak. yüksek seviyeFransızcave yeterli[349] Almancao bilir.[350]

afet haberleri; öğretmenin varİsviçre antropologProfesörEugene PittardDoktora tezi ile ödüllendirilen “Türk milletinin özellikleri” konusunda Atatürk’ten yardım istedi. Atatürk; Afet İnan’ın önce kendi görüşünü yazması, sonra görüşünü açıklaması gerektiğini söyledi. Afet İnan’ın uzun çalışmasına karşılık Atatürk, iki küçük yapışkan nota kurşun kalemle kendi tanımını oluşturmuştur.[334]

1939’da antropoloji alanında en saygın akademik yayınlardan biriydi.revü antropolojiPittard’ın Atatürk hakkında uzun bir makalesi çıktı. Böylece bu sayı Atatürk’ün anısına ithaf edilmiş ve makale kapakta yer almıştır. Fransız gazetesinin başlığı “Antropolojiyi ve Tarih Öncesini Yeniden Canlandıran Devlet Adamı: Kemal Atatürk” idi. Bu makale, Eugene Pittard’ın Türkiye’de uzun yıllardır gözlemlediği bilimin gelişimini ve Atatürk’ün derin bilim tutkusunu konu almaktadır.[351]Atatürk, Hitit uygarlığının kazılarının hevesli bir takipçisiydi. Eugene Pittard, Atatürk’ün direktifiyle Anadolu’nun birçok yerinde kazıların başladığını ve çok önemli keşiflerin ortaya çıktığını kaydeder.[352]Tarihçi İber Ortaylı’ya göre zamanlaMustafa NecatiOnun gibi eğitimciler olmasına rağmen CHP’de milli eğitimle ilgilenen tek kişi Mustafa Kemal’dir.[353]

kişisel ilişkiler

Ali Rıza Bey ve Zübeyde Hanım’ın Fatma (1872-1875), Ahmet (1874-1883), Ömer (1875-1883), Mustafa (Kemal Atatürk) (1881-1938), Makbule (Boysan, Atadan) (1885-1956)) ve Naciye’nin (1889-1901) altı çocuğu olmuştur.[354]Fatma dört, Ahmet dokuz ve Ömer sekiz yaşında iken, o yıllarda bir salgın çıktı.difteriO zamanki adıyla kuş felcinden öldüler. En küçük kız kardeşi Naciye, Mustafa Kemal’in oğludur.Askeri okulMezun olduğu yıl 12 yaşında tüberkülozdan öldü.Bayan Makbule1956 yılına kadar yaşadı.

Makbule Atadan ve Salih Bozok’a göre Mustafa, 12 yaşındayken Binbaşı Rüknettin’in 8 yaşındaki kızı Müjgân’a aşık olmuştur. Makbule Atadan’a göre ikinci aşkı Hatice idi ve Hatice’nin annesi araya girerek ilişkisini kesti. Daha sonra Selanik Ordu Komutanı Şevki Paşa’nın matematik dersi verirken 12 yaşındaki kızı Emine’ye (Emine Arık) aşık olur. Ayrıca Yunan asıllı tüccar Eftim Karinte’nin kızı Eleni Kriyas’a Selanik’teyken aşık olduğu söyleniyor ama bu kanıtlanamadı.

Mustafa Kemal genç bir asker olarakÇanakkale SavaşıOsmanlı İmparatorluğu’nun son kralıVahdettinkızısabiha sultanDua etti. Sabiha Sultan, yıllar sonra Mustafa Kemal Paşa’nın yakın arkadaşlarına evlenme teklifini anlatırken, olayı doğrulayarak amcasına anlattı.Abdülmecid Efendiprensin oğluÖmer Faruk EfendiEvlenme teklifini hala aşık olduğu için reddettiğini açıkladı. Sabiha Sultan, 40 yıl sonra Türkiye Cumhuriyeti’nin başbakanı ve ortanca kızı olur.hanzade sultandünyasıSuat Hayri ÜrgüplüYazdığı hatıratında aşağıdaki cümleleri kullanmıştır.Enver PaşaileNaciye Sultanbir hayatı vardı. O zaman ünlü bir komutanla aile hayatı kurabileceğime inanmıyorum” dedi.[355]

Latife Hanım

Zübeyde Hanım’ın ikinci eşi Ragıp Bey’in Millî Savaş sırasında Ankara Gar Binası’nda ve eski Çankaya Köşkü’nde torunudur.Fikriye Hanımile yaşadı.[356] TüberkülozHasta olan Fikriye Hanım tedavi olmak istedi.Almanya29 Ocak 1923’te İzmir’in zenginlerinden Uşakizade Muammer Bey’in kızı İzmir’e gelir.Latife Hanımevlenmek

Mustafa Kemal’e aşık olan Fikriye Hanım,Latife HanımEvliliğini öğrendiğindeTürkiyeO döndü. İlk işi malikaneye gitmek oldu. Ancak Latife Hanım onun geldiğini görünce, Atatürk’e haber vermeden kamp yaverine emretti ve onu yalıdan kovdu. Daha sonra Fikriye Hanım’ınÇankaya KonağıSilahla intihar ettiği söyleniyor. 1924 Sonbahar Seferleri sırasında Latife Hanım ile kavga eden Mustafa Kemal Paşa.Erzurumİsmet Paşa’ya telgraf çekerek boşanacağını bildirdi. Ama yakında yardımcılarıSayın Salih(Bozok) veSayın Kılıç AliŞimdiye kadar boşanmaktan vazgeçti.[357][358]Bu evlilik 5 Ağustos 1925’e kadar sürdü.[359]

İdeal

atatürk’ün evlatlıklarıAbdurrahim Tuncak, Afife,Zehra Aylin,Rukiye Erkin,Nebile Ordelp,Sabiha Gökçen,afet haberleri,Sırmaç MustafaveÜlkü AdatepeOlmak .[360]

1916 yılında Bitlis’in Rus işgalinden kurtarılması sırasında, savaşta tüm aile bireylerini kaybeden ve geride hiçbir şey bırakmayan 16. Ordu Komutanı Mirliva (Tuğgeneral) Mustafa Kemal Paşa,AbdurrahimOnu evlat edindi. Abdurrahim’in annesi bakım için İstanbul’a gitti.zübeyde hanımve kız kardeşi Makbule’ye gönderildi.[361][362] Zehra Aylinveya Zehra Mehmet; (Amasyalı Mehmet’in kızı), 1936Londraitibaren ekspres trenleParisseyahat ederkenAmiensYakındaki bir trenden düşerek öldü. Sabiha Gökçen ilk kadın Türk pilottur.[363]ve dünyanın ilk kadın savaş pilotu[364]oldu.

dini inançlar

Mustafa Kemal Atatürk’ün Dini İnançlarıMustafa Kemal ve Corinne Lütfi

Atatürk’ün dini inançları tartışmalıdır. Bazı araştırmacılar onun din konusundaki konuşmalarının dönemsel olduğu konusunda ısrar etmekte ve onun bu konudaki olumlu görüşlerinin 1920’lerin başlarıyla sınırlı olduğunu söylemektedir.[365]Atatürk’ün dini inançları hakkında farklı kaynaklarda farklı çıkarımlar yapılmıştır.[366]Bazı kaynaklar onun Müslüman olduğunu iddia ederken,[367][368][369]diğer kaynaklar[370][371]veya ateist[372][373][374]Açıklama şudur.[375][376]

Başka bir deyişle Atatürk, bir sözünde dini “gerekli bir kurum” olarak gördüğünü de belirtmektedir.İslâm”Bizim dinimiz” ve “büyük dinimiz” gibi ifadeler kullandı.[377]DahasıKuran”büyük zafer” ve “en eksiksiz kitap” için,Muhammed”Peygamberimiz, efendim” ve “Tanrı”Allah’ın ilk ve en büyük kulu” buyurdu.[377]1922 ve 1923 yıllarında yaptığı iki konuşmada “Allah birdir, büyüktür.” dedi.[378]

Atatürk’ün dini “gerekli bir kurum” olarak gördüğünü iddia etmesine rağmen, “dindarların kaderinin fakir olduğuna” ve bu nedenle “Her şeyden önce din anlayışının ortadan kaldırılması gerektiğine” inandığı görüşünün kaynakları da vardır. . Kazım Karabekir’e göre Atatürk, kendisine dindarların kazanamayacağını ve fakir kalmaları gerektiğini söylemiş, bu yüzden önce din bilgilerinin kaldırılması gerektiğini söylemiştir.[379]bu sebeple Kur’an’ın okunmasına ve anlaşılmasına değer vermiş ve Türkçe’ye çevrilmesini emretmiştir.[377][380]İslam hakkında olumsuz sözler de var. Karabekir’in anlattığına göre Atatürk Balıkesir’de vaaz vermesine rağmen daha sonra Kuran ve Muhammed hakkında olumsuz yorumlar yapmıştır.[381][382]

Kaynaklar, Atatürk’ün din konusunda şüpheci ve özgür düşünceli olduğunu göstermektedir. 1933’te ABD Büyükelçisi Charles H. Sherrill onunla röportaj yaptı. Görüşme boyunca; Dininin, evrenin yaratıcısı ve efendisi olan tek bir tanrıya inanmak olduğunu, insanlığın böyle bir tanrıya inanması gerektiğini ve bu tanrıya dualarla dua etmenin güzel olduğunu söyledi. Atatürk’e göre Türkiye halkı İslam’ın gerçekte ne olduğunu bilmiyor ve Kuran’ı okumuyor. İnsanlar anlamadıkları Arapça cümlelerden etkilenirler ve âdetlerine göre camilere giderler. Türkler Kur’an okuyup tefekkür ettiklerinde İslam’ı terk ederler.[383]

ölüm

Mustafa Kemal Atatürk’ün ölümü ve devlet töreni

Atatürk’ün sağlığı 1937’de bozulmaya başladı. 1938’in başlarındaSirozteşhis edildi.AvrupaDoktorlar getirildi.Mehmet Kamil Berk15 Ekim 1938 tarihinden vefatına kadar hekimliğini yapanlardandı.[384]Kötüleşen sağlığı, Türk ve yabancı doktorlar tarafından tedavi edilmedi.

Atatürk, 10 Kasım 1938’de sabah 09:05’te İstanbul’a geldi.Dolmabahçe SarayıCenazesi törenle Ankara’ya getirilirken vefat etti ve 21 Kasım 1938’de burada düzenlenen törenle defnedildi.Ankara Etnoloji Müzesi15 yıl sonra 10 Kasım 1953’te onun için yaptırılan geçici mezarına defnedildi.mezarVasiyetinde mülkteki son istirahatgahına defnedildi.Türk Tarih Kurumu’na gitveTürk Dil Kurumuna gitsol;Saygıdeğer atadanÇankaya’nın meskeni Makbule Atadan ve evlatlık kızları ücretli veİsmet İnönüÇocuklarının çocuklarından yüksek öğrenim için ihtiyaç duydukları desteği almalarını istedi.[385][386]

mezarPanoramik bir görünüm.

zaman göstergesi

Mustafa Kemal Atatürk’ün Kronolojisi

Kurtuluş Savaşı I. Dünya Savaşı Balkan Savaşları Trablusgarp Savaşı Mareşal Baş Komutan Tümgeneral Albay Yarbay Tüm Binbaşı Binbaşı Kıdemli Yüzbaşı Kurmay Yüzbaşı Harp Akademisi Harp Okulu Manastır Askeri İdadisi Selanik Askeri Rüştiyesi Mustafa Kemal Atatürk

hafıza

Popüler kültürde Mustafa Kemal AtatürkAtatürk bir kişilik kültüdürAtatürk Anıtı

İnanılmaz Türk

Pietro CanonicaİstanbulTaksim MeydanıCumhuriyet Anıtı

Ahmed el-Şerif el-SenusiSelahaddin Eyyubi

mezar

Atatürk’ün sinema, televizyon, müzik ve şiir gibi alanlarda günümüz kültürüne katkısı.Etkiidi. Türkiye genelinde anısını yaşatmak için, adını ve unvanını içeren çeşitli yapılar, adresler ve kuruluşlar adlandırılmıştır.[387]Bazıları;Atatürk . Havalimanı,Atatürk Olimpiyat Stadı,Atatürk . Baraj,Atatürk Köprüsü,Atatürk . Orman Çiftliği,Atatürk Üniversitesi,Gazi Üniversitesi,Mustafa Kemal. Üniversiteşeklindedir. Ayrıca Atatürk’ün Samsun’a çıkışına adanmıştır.Ondokuz Mayıs Üniversitesive 100. doğum gününü kutlaYüzüncü Yıl ÜniversitesiUnutulmaz isimler de kullanılır.

Türkiye’nin her il ve ilçe merkezindeki Atatürk anıtları ve resmi tesislerinin girişinde Atatürk heykeli, büstü veya maskesi bulunmaktadır. Ayrıca Atatürk büstleri, maskeler, portreler veya fotoğraflar, takvimler, kalem kutuları vb. tüm resmi dairelerde ve birçok resmi dairede sergilenmektedir. süslemeler vardır. Ayrıca Atatürk rozetleri, Atatürk imza kartları, kravat iğneleri, yüzükler ve daha fazlası. Türkiye’de. Çok sayıda vatandaşın Atatürk temalı süslemeler giydiği görülüyor. 31 Temmuz 1951’dedemokratik Partitarihinden itibaren yürürlükte olan Atatürk’ü Koruma Kanunu,Atatürk’e karşı işlenen suçlar yasasıAtatürk’ün anısına alenen hakaret ve heykel, büst, anıt vb. Atatürk’ü temsil eder. Nesneleri yok etmek veya kirletmek suç olarak kabul edilir.[388]Bu yasa aynı zamandakonuşma özgürlüğüda eleştirilmiştir.

Türkiye’deki tüm resmi ve özel okullarda Atatürk köşesi zorunludur. Ayrıca ilkokul ve ortaokul kitaplarının başında ve her sınıfta bir Atatürk portresi bulunmalıdır. Ayrıca Atatürk sevgisi ve devrimi örgün eğitimin her kademesinde ayrı bir ders olarak veya çeşitli derslerin bir parçası olarak okutulmaktadır.

19 Mayıs Türkiye Cumhuriyeti,Kuzey Kıbrıs Türk CumhuriyetiTürkiye’nin yurtdışı temsilcilikleri ileAtatürk, Gençlik ve Spor Bayramı Kutlu OlsunBu, her yıl kutlanan ulusal bir bayramdır. atatürk’ün ölüm yıl dönümü10 KasımTürkiye Cumhuriyeti, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Türk dış temsilciliklerinin tarihinin en kanlı anı olan 09:05’te çoğu kişi endişeli. bir dakikalık saygı duruşunda bulunuldu, araçlar durdu ve siren kesintisiz olarak çaldı.

ArtvinBölgenin eski adı “Artvin Barı” olan ve 1936’da Atatürk’ün önünde oynanan halk oyununa, Atatürk’ün beğenmesinden sonra Atabarı adı verilmiştir.[389][390][391]

Birinci CumhuriyetKağıt paraTürkiye’nin kendiMerkez BankasıHenüz mevcut olmadığı için 1927’de İngiltere’de basıldı.[İ]Atatürk’ün portresi bu yıl basılan filigranda 1, 5 ve 10 lira olarak yer alıyor. Diğer sikkelerde ise hem filigran üzerinde hem de arka yüzünde portre yerleştirmeye uygun alanda Atatürk yer almaktadır. 1937’de dağıtılan Latin harfli ilk paraların tamamında Atatürk’ün portresi vardı.[392]

1925 yılında çıkarılan bir kanuna göre, madeni paraların üzerine cumhuriyetin şimdiki devlet başkanının portresi basılmıştır.[393]Atatürk’ün yeni cumhuriyetin başı olarak vefatından sonra sikkeler üzerindeki portreler.İsmet İnönüportresi ile değiştirildi. İnönü’nün bu hareketi kimileri tarafından Atatürk’e saygısızlık olarak yorumlandı.[393]

1952’de yürürlüğe giren Yaşayan Portreler’in 5. sayısı durduruldu ve Atatürk’ün portresi tüm Türk sikkelerinin ön yüzünde yeniden basılmaya başlandı. .[394][395]Ayrıca Cumhuriyetin altın sikkelerinin ön yüzlerinde Atatürk kabartmaları bulunmaktadır.

Meksikalı

Tunus

Dünyanın çeşitli ülkelerinde Atatürk anısına anıtlar dikilmiştir.AvustralyaBaşkentikanberra’içinde,MeksikalıBaşkentiMeksika şehri’içinde,VenezuelalılarBaşkentiKarakasiçinde,KübaBaşkentiHavana’içinde,ŞiliBaşkentisantiago’içinde,RomanyaBaşkentiBükreşiçinde,KazakistanBaşkentiNur-Sultan’içinde,AzericeBaşkentiBakü’Ayrıca,Kuzey Makedonyabatı tarafındaJupa Merkezisenin köyünde,JaponyaarasındaKushimotokasabada veİsrailliOsmanlılardan kalma bir tren istasyonunun olduğu yerBeerşebaÇeşitli anıtlar görülebilir. Çeşitli meydanlar, caddeler, sokaklar ve sokaklara Atatürk’ün adı verilmiştir.Tunus’İtibaraynı ismin başkentinde,PakistanBaşkentiİslamabad’içinde,BangladeşBaşkentiDakika’içinde,HindistanBaşkentiYeni Delhi’Ayrıca,ÖzbekistanBaşkentiTaşkentiçinde,Belçikaarasındamengeneşehirde veDominik CumhuriyetiBaşkentiSanto Domingoiçinde.

Atatürk, radikal laik reformlarına rağmenMüslüman dünyasındahala yaygın olarak mevcuttur.[396]Hıristiyan güçlerin işgaline direnen yeni, tamamen bağımsız bir Müslüman devletin kurucusuydu veBatı emperyalizmKarşı mücadeleyi kazanmasıyla anılıyor.[396]Öldüğün zaman,Tüm Hindistan Müslüman FederasyonuOnu “Müslüman dünyasında gerçekten büyük bir şahsiyet, büyük bir general ve büyük bir devlet adamı” olarak selamladı ve hafızasının “tüm dünyadaki Müslümanlara ilham vereceğini” iddia etti. cesaret, azim ve erkeklik dünyası”.[396]

Atatürk Hayranlarıbirinci Dünya SavaşıDüşmanı olan İngiliz devlet adamıWinston ChurchillveII. Dünya SavaşıiçindeTürkiye ile ittifak arayışıAlmancasosyalist ülkediktatörlükAdolf Hitleritibaren[397][398][399][400][401] BİZÖnderFranklin D. RooseveltveJohn F. Kennedykadar geniş bir aralıkta üretim yapmaktadır.[402]Atatürk sömürgeci güçlerin egemenliğinde kaldı.üçüncü dünya ülkelerindeBağımsızlığın öncüsü olarak saygı görüyor ve çeşitli liderler tarafından rol model olarak görülüyor. Çağdaş İranRıza Şah Pehlevi, Hindistan BaşbakanıCevahirlal NehruTunus CumhurbaşkanıHabib Burgibave Mısır CumhurbaşkanıEnver Sedatbunlardan birkaçı.[403][404][405]Pakistanlı şair ve filozofMuhammed İkbalve Bangladeş’in ulusal şairiİslam Kadı NazrulAtatürk adına şiirler yazdı. 1935İstanbulMısırlı milliyetçi-feminist lider, Mısır’da düzenlenen Uluslararası Kadın Kongresi’ne katıldıHüda Şaravi, Atatürk’e şöyle dedi: “Sana Türklerin babası anlamına gelen Atatürk adını Türkler verdiler. Ben sana ‘Doğunun Babası’ anlamına gelen ‘Ataşark’ demek istiyorum.”[406]

Birleşmiş Milletler’UNESCOOnun “önemli bir reformcu, özellikle sömürgecilik ve emperyalizme karşı savaşın ilk liderlerinden biri olduğunu kabul ederek, karşılıklı anlayışı ve dünya milletleri arasında kalıcı barışı tesis etmeyi amaçlayan çalışmaları mükemmel bir örnektir ve Hayatı boyunca halklar arasında renk vermedi”. Din ve ırk farkı gözetmeksizin bir uyum ve işbirliği çağının geleceğine olan inancını hatırlatarak, çalışmalarını her zaman barış, uluslararası anlayış ve insan haklarına saygı için yürütür.Yıl Atatürk’onurlandır.[407][408] 12 Eylül Fiyat adasıyönetim ileUlusal Güvenlik KonseyiÇıkardığı kanunla 1981 yılı kabul edilmiş ve Atatürk Yılı ilan edilmiştir.[409]Atatürk’ün 5 Ocak 1981’de kutlamaya açıldığı yıl. 5 Ocak 1981’de Anıtkabir’de saat 08:45’te saygı duruşunda bulunulduktan sonra TBMM’de tören başladı. Dönem 11:00’de. Törende eski başkanlarCelal Bayar,Cevdet SunayveFahri Korutürkda gerçekleşti.Kenan EvrenAtatürk yılını uzun bir konuşma ile kutlamaya açtı. Atatürk’ün doğumunun yüzüncü yılı yıl boyunca düzenlenen etkinliklerle kutlanmaktadır. Yeni Atatürk anıtları, Atatürk’ün adını taşıyan kültür merkezleri ve askeri tatbikatlar yapıldı.İlk günveikinci parlamento binasıMüze olarak hizmet vermeye başladı. Atatürk ile ilgili kitap ve materyallerUlusal Kütüphaneİl ve ilçelerde Atatürk kütüphaneleri kuruldu. Atatürk’ün evleri restore edildiMüzeyapıldığı. “Atatürk 100 yaşında” sloganıyla 73 ilköğretim okulu yapıldı. Bu süre zarfında imam hatip açılamaz.[410]Kutlama, Atatürk’ün farklı illeri ilk ziyaretinin yıl dönümünde gerçekleşti. Ülkenin önde gelen sanatçılarına kuruluşunun 100. yıl dönümünü temsil eden plaketler verildi. Ünlü ressamlar, Atatürk veAtatürk’ün DevrimiBu konudaki resimler sergilerde ziyaretçilere açılmıştır. Atatürk’e Marşlar ünlü müzisyenler için bestelendi. TRT’de Atatürk’ün görüşlerini yansıtan programlara yer verildi. Ülkedeki okuma yazma oranını artırmak için bir kampanya başlatıldı. Orman çalışmaları yapılmaktadır.[411]”Yüzyıl Yılı” adı altında birçok akademi ve kuruluş açılmıştır. 23 Nisan’daki tatilin adı “Ulusal Egemenlik ve Uluslararası Çocuk Bayramı”19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı’nın adı” olarak değiştirilmiştir.Atatürk, Gençlik ve Spor Bayramı Kutlu Olsun”19 Mayıs 1981’de statlarda coşkuyla karşılandı.[412]24 Kasım’da Atatürk okul müdürü oldu.Öğretmenler Günü”Atatürk İnkılap İlkeleri ve Tarihi” dersi üniversitelere açıldı.[413] Harp Akademisive diğer askeri okullarda, “Atatürkizm – Atatürk’ün Görüş ve Yönergeleri” adlı üç ciltlik bir kitap bastırılarak öğrencilere dağıtıldı.

Türk Milli Hareketiprotesto veMüttefikile işbirliği yapan gazeteciAli KemalAtatürk’ün “çete lideri, haydut” olarak nitelendirdiği İngiliz devlet adamıLord BalfourAtatürk’e göre “korkunç Türklerin en ürkütücüsü” (tüm korkunç Türklerin en korkunç) yorum yaptı.[414]Milli Mücadele sonrası ülkenin geleceği için verilen iç siyasi mücadelede generalKazım Karabekirve bilgelikHalide Edib AdıvarAtatürk gibi insanlar, radikal reform gündemini ve otoriter liderliğini eleştirerek ondan ayrıldı.otelgenel olarak bazı kapalı mezhep şeyhleri ​​ve din adamları,Nursi dedidahil etDeccalile karşılaştırmak.[415]

onun işleri

Eğitim ve öğretim hakkında kötü noktalar

  • Takım dövüşü uygula
  • , Selanik Asır Matbaası, Selanik, 1908 (Almancadan tercüme).
  • Camp Cumalı – Süvari: Bölük, Alay, Liva Eğitim ve Hareketlilik
  • , Selanik, 1909.
  • Medikal Turizm ve Uygulama
  • , Selanik Ordu Basını, 1911.
  • Tümen muharebe uygulaması
  • , 1912 (Almancadan çeviri).
  • Nesaih problem çözme ve komut oluşturma ile ilgilenir
  • , Edirne Sanayi Mektebi matbaası, 1916.
  • Eğitim ve öğretim hakkında kötü noktalar
  • , Edirne Sanayi Mektebi matbaası, 1916.
  • Subay ve Komutan ile Hasb-Hal
  • , Minber Matbaası, 1918.
  • Belirtilmiş
  • , Türk Hava Yolları Cemiyeti, Ankara, 1927.
  • Vatandaşlar için evlilik bilgileri
  • , Milliyet Matbaası, İstanbul, 1930.
  • Geometri
  • , 1937’de.

Atatürk ayrıca 1915-1918 yılları arasında Anafartalar, Doğu Cephesi ve Karlsbad ile ilgili anılarını yazdığı günlükler tutmuştur. BunlarınAnafartalar Savaşı Tarihi,Türk Tarih KurumuAtatürk’ün 1908-1938 yılları arasında imzaladığı, yazdığı ve söylediği kişisel notlar da dahil olmak üzere Her Şeyin Toplandığı Yerde kitap olarak yayınlandı.Atatürk’ün tüm eserleriKaynak Yayıncılık adlı bir ansiklopedi de hazırlanır.

Atatürk’ün ve yazılarının en önemli dayanaklarından biri okuma tutkusuydu. Örneğin, bir adam daha sonra dünya barışı ve insan hakları konularında liderlerden biri oldu.H.G. Wells, 1921’de İngilizce 1208 sayfainsanlık tarihiadlı bir kitap yayınladı Bu kitap, Atatürk tarafından kısaca okundu, gözden geçirildi ve Türkiye’de yayınlandıktan sonra.Belirtilmişadresinde yer almaktadır.[416]Ayrıca 1756’da beş cilt halinde Fransızca olarak yayınlandı.Hunlar, Türkler ve MoğollarKitap okuduğu kitaplar arasındaydı.

Atatürk’ün kurduğu kuruluşlar

Şirket Adı kuruluş yılı Yer
Anadolu Ajansı 6 Nisan 1920 Ankara
Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı 2 Mayıs 1920 Ankara
Çocuk Esirgeme Kurumu 30 Haziran 1921 Ankara
izmir Uluslararası Fuar 17 Şubat 1923 izmir
Diyanet İşleri Başkanı 3 Mart 1924 Ankara
Türkiye İş Bankası 26 Ağustos 1924 İstanbul
Orman çiftliği 1925 Ankara
Hukuk Fakültesi Ankara 5 Kasım 1925 Ankara
Anadolu Sigorta 1 Nisan 1925 İstanbul
Türkiye Sanayi Bankası ve Maadin 1 Mayıs 1925
Devlet İstatistik Enstitüsü 26 Nisan 1926 Ankara
Devlet Demiryolları ve Limanlar Genel Müdürlüğü 1927 Ankara
Merkez Hijyen Enstitüsü 27 Mayıs 1928 Ankara
Türk Tarih Araştırmaları Derneği 12 Nisan 1931 Ankara
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 3 Ekim 1931 Ankara
Halk evleri 19 Şubat 1932 Ankara
Türk Dili Sorgulama Derneği 12 Temmuz 1932 Ankara
Ziraat Okulu ve İleri Ziraat Akademisi 1933 Ankara
Ulusal Havayolları 20 Mayıs 1933 İstanbul
Sümerbank 11 Temmuz 1933
hindi kuşu 3 Mayıs 1935 Ankara
Etibank 14 Haziran 1935
Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü 14 Haziran 1935 Ankara
Diller ve Tarih-Coğrafya Fakültesi 14 Haziran 1935 Ankara
Elektrik işlerinin sörvey yönetimi 24 Haziran 1935 Ankara
Türk Şeker Fabrikası 6 Temmuz 1935 Ankara
Bursa Merinos Fabrikası 2 Şubat 1938 Bursa

[417]

daha fazla gör

  • Kemal. teori
  • Atatürk İlkesi
  • Atatürk’ün Devrimi
  • Belirtilmiş
  • gençliği çekmek

Not

  1. ^
  2. Milli Mücadele’nin ilk 14 paşasına verilen unvandır. Halaskar “kurtarıcı” anlamına gelir.
  3. ^
  4. CHP’nin ilk Olağanüstü Genel Kurulu, Atatürk’ün ölümünün ardından 26 Aralık 1938’de toplandı. Bu kongrede Cumhurbaşkanı İsmet İnönü “değişmez cumhurbaşkanı” seçildi. Kongre ayrıca Atatürk’ü “Ebedi Önder” ilan etti.
  5. ^
  6. Doğum: Mustafa, Ali Rıza’nın oğlu; 1890’dan 1911’e: Mustafa Kemal; 1911’den 1916’ya: Sn. Mustafa Kemal; 1916’dan 1921’e: Mustafa Kemal Paşa; 1921’den 1934’e: Gazi Mustafa Kemal Paşa; 1934-1935: Kemal Atatürk; 1935’ten Sonra: Kemal Atatürk. Hayatının çoğunu yanında taşıdığı Mustafa Kemal olarak tanındı ve hatırlandı. Time dergisi 19 Mayıs 1941 tarihli sayısında “Adamın yedi adı vardı. Bu neşeli, mavi gözlü, sarışın çocuğun Kemal Atatürk olarak ölmeden önce yedi adı vardı.” [3] Bakınız: Ad ve Soyadları.
  7. ^
  8. Atatürk’ün doğum tarihi bilinmiyor. 19 Mayıs, Samsun’da Milli Mücadele’nin başladığı gün olduğu için onun ikonik doğum günüdür. Ayrıca Atatürk’ün 1880 yılında doğduğu ileri sürülmektedir. Bakınız: Doğum tarihi.
  9. ^
  10. Ayrıntılar için bkz. Doğum Tarihi.
  11. ^
  12. Andrew Mango’ya göre, “Bu tarih (15 Ekim 1911), Mustafa Kemal’in İzmir yakınlarındaki Urla karantina istasyonundan Salih’e (Bozok) gönderdiği 17 Ekim 1911 tarihli mektubunda kayıtlıdır. Mayıs 1912, Bingazi’den Ayn Mansur (Abdül) (ATASE, 1911-1912 Osmanlı-İtalyan Savaşı, s. 134) Öte yandan George W. Gawrych, ayrılış tarihini 4 Ekim 1911 olarak verir.[67]
  13. ^
  14. Mango, krala dört kez,[170] ve Gawrych’e altı kez [168] göründüğünü belirtir.
  15. ^
  16. 1941’deki Birinci Coğrafya Kongresi’nde, coğrafi adlandırmada standardizasyon ve dolayısıyla popülerlik sağlamak için resmi olarak Ege adı seçilmiştir. [234]
  17. ^
  18. 1715 sayılı Merkez Bankası Kanunu 30 Haziran 1930 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 3 Ekim 1931 tarihinde faaliyete başlamıştır.

Kaynak

Özellikle

  1. ^
  2. 1
  3. b
  4. “Atatürk’ün Bilgi İşareti”. kho.edu.tr. Harp Akademisi. Orijinali 12 Temmuz 2016’da arşivlendi. Erişim tarihi 23 Kasım 2016.
  5. ^
  6. 1
  7. b
  8. c
  9. KOLAY
  10. Ortaylı 2018, s. seksen altı.
  11. ^
  12. “TÜRKİYE: Dreamland Kapısı”. zaman. 19 Mayıs 1941.
  13. ^
  14. Atatürk’ün Webster’ı, Türkiye: Türk Reformunda Sosyal İlerleme, 260
  15. ^
  16. Doğan, 1930’larda Türkiye’nin sanayileşmesi ve modernleşmesi sırasında fabrika yerleşimlerinin oluşumu: Nazi matbaaları
  17. ^
  18. Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı. “Aydın – Tarihi Yer”. TC devlet. Orijinal arşiv 7 Eylül 2007. Erişim tarihi: 28 Ağustos 2020. Nazi Almanyası’nda Bozdoğan karayolu üzerinde 65.000 m2 alan üzerine Nazi pamuk baskı fabrikası kuruldu. 25 Ağustos 1935’te kurulan ve Atatürk tarafından büyük bir törenle açılan “Türkiye’nin ilk pamuklu matbaa fabrikası”dır. (Nazilli matbaa fabrikası Nazilli-Bozdoğan karayolu üzerinde 65.000 m² alan üzerine kurulmuştur. “Türkiye’nin ilk matbaa fabrikası”dır, temeli 25 Ağustos 1935 tarihinde atılmış ve Atatürk tarafından açılmıştır. büyük tören.)
  19. ^
  20. “Türk Hava Kurumu’nun Tarihçesi”. Orijinali 19 Aralık 2007’de arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ağustos 2020.
  21. ^
  22. “Gökyüzündeki Hayat”. Orijinali 24 Ağustos 2006’da arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ağustos 2020.
  23. ^
  24. “Nuri Demirağ Uçak Fabrikası”. Nuridemirag.com.tr Orijinali 21 Temmuz 2012’de arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ağustos 2020.
  25. ^
  26. Stone, Norman “Konuşan Türkiye”. National Interest, Güz 2000, sayı 61.
  27. ^
  28. Eastham, Türkiye Kalkınma Planı: İlk Beş Yıl, 132–136
  29. ^
  30. 1
  31. b
  32. Cunbur, Müjgan (2004). Türk dünyası edebiyatçılarının ansiklopedisi. Atatürk Kültür Merkezi Başkanı. ISBN 9751612810. Babası Ali Rıza Efendi (1839 doğumlu), annesi Zübeyde Hanım’dır. Dedesi 14-15 yaşlarında Hafız Ahmet Efendi’dir. Bu yüzyılda Anadolu’dan göç edip Makedonya’ya yerleşen Kocacık Yörüklerindendir.
  33. ^
  34. 1
  35. b
  36. Kartal, Numan (2002). Atatürk ve Kocacık Türkleri. TC Kültür Bakanlığı. Aile, Manastır iline bağlı Debrei Bala sancağının Kocacık tümeninden Selanik’e gelmişti. Ali Rıza Efendi’nin doğum yeri olan Kocacık kazasının halkı da Anadolu kökenli değil, Türk ve Müslüman Oğuzların Türkmen boylarına mensuptur.
  37. ^
  38. Dinamo, Hasan İzzettin (1986). Kutsal İsyan: Ulusal Kurtuluş Savaşının Gerçek Hikayesi, cilt. Tekin Yayınevi.
  39. ^
  40. Itzkowitz, Norman; Volkan, Vamik D. (1998). Atatürk ölümsüzdür. Bağlamsal yayınlar. S. 37. ISBN 975-7696-97-8. açıklama no. 6 (Atay, 1980, s. 17)
  41. ^
  42. 1
  43. b
  44. Mango 1999, s. 31-32.
  45. ^
  46. Ernest Jackh Yükselen Hilal, Goemaere Press, 2007, s. 31, annesi Türk, babası Arnavut. 31 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  47. ^
  48. Isaac Frederick Marcosson, Fırtınalı Yıllar, Ayer Yayıncılık, 1969, s. 144. 13 Ekim 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  49. ^
  50. 1
  51. b
  52. c
  53. KOLAY
  54. varmak
  55. “Atatürk, Kemal.” Encyclopædia Britannica Ultimate Reference Suite. Chicago: Britannica Ansiklopedisi, 2011.
  56. ^
  57. Mango 1999, s. otuz birinci.
  58. ^
  59. Türk Dili: Dil ve Edebiyat Dergisi, 493-498. No. (1993), Türk Dil Kurumu, s. 135
  60. ^
  61. Sevtap Gamsız, T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük, 2012 İstanbul, s. on ikinci
  62. ^
  63. Mango 1999, s. 32.
  64. ^
  65. Cunbur, Müjgan (2004). Türk dünyası edebiyatçılarının ansiklopedisi. Atatürk Kültür Merkezi Başkanı. S. 1. ISBN 9751612810. Zübeyde Hanım’ın annesi, Sangüllü Hacı Sofu soyundan Varyemezoğlu İbrahim Feyzullah Efendi’nin kızıdır. 1857 doğumlu Zübeyde, on dört yaşında evlendi. Ailesi, Selanik civarındaki Langaza kasabasına gelip yerleşen Anadolu Türkü Zübeyde Hanım ile evliydi.
  66. ^
  67. Kutay, Cemal. Atatürk’ün taşıdığı hasret: Türk dilinde ibadet: Anadilimizde ibadet hakkı, Cilt 1 (1998), Aksoy Yayıncılık, s. 130
  68. ^
  69. “19 Mayıs: Ata’nın doğum günüm dediği gün”. ntvmsnbc. Orijinali 18 Mayıs 2012’de arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2011.
  70. ^
  71. Tuğlacı, Pars. Çağdaş Türkiye, cilt 1 (1987), Cem Yayınevi, s. 2.
  72. ^
  73. Aydemir, Şevket Süreyya (Mart 2011). “Zübade”. One Man (1963), Cilt I (32. özel baskı). Ankara: Remzi Kitabevi. S. 30. 978-975-14-0670-5.
  74. ^
  75. Kemalist Düşünce (1992), Atatürk Araştırma Merkezi, Türk Tarih Kurumu Yayınevi, s. 696 4 Haziran 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  76. ^
  77. Baba, İmran. взаимодействия на Балканите и ата архитектура. Международен симпозиум 17-19 май 2000, Шумен-България (2001), Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı, s. 24 4 Haziran 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  78. ^
  79. Mango 1999, s. 36.
  80. ^
  81. Aydemir, Şevket Süreyya. Bir Adam (1963), Remzi Kitabevi, s. 44
  82. ^
  83. Bayhan, Fatih. Mustafa Kemal’i gölgesinde büyüten kadın Zübeyde Hanım (2008), Pegasus Yayınları, s. 78
  84. ^
  85. İzmir Ticaret Odası, Atatürk Evi – Bir milletin müstakbel doğum yeri, asır, n.d.:
  86. ^
  87. Mango 1999, s. 36-37.
  88. ^
  89. “Hayat Eğitimi Atatürk’ün Hayatı”. Harp Akademisi. Orijinali 4 Mart 2016’da arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2011.
  90. ^
  91. 1
  92. b
  93. Mango 1999, s. 43.
  94. ^
  95. Cebesoy 2000, s. 27.
  96. ^
  97. Mango 1999, s. 44.
  98. ^
  99. Mango 1999, s. 45-46.
  100. ^
  101. Mango 1999, s. kırk altı.
  102. ^
  103. 1
  104. b
  105. Celal Erikan, Atatürk Komutanı, Türkiye Kültür Yayınları İş Bankası, Ankara, 1972, s. 72.
  106. ^
  107. “KRONOLOJİ 1881 – 1912 Yılları”. ataturk.net. Orijinali 9 Eylül 2015’te arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2011.
  108. ^
  109. Erikan, Celal (Mayıs 2006). “Ek IV – Notlar”. Komutan Atatürk (1964) (IV. Baskı). İstanbul: Türkiye Kültür Yayınları İş Bankası. S.782. 975-458-288-2. Kışın okulları bırakmanın nedeni, Yunan Savaşı ile başlayan kısa okul yıllarıydı.
  110. ^
  111. Mango 1999, s. 48.
  112. ^
  113. 1
  114. b
  115. Mango 1999, s. 52.
  116. ^
  117. 1
  118. b
  119. c
  120. KOLAY
  121. varmak
  122. f
  123. TC Genelkurmay Savaşı Cumhurbaşkanlığı Tarih Yayınları, Türk Kurtuluş Savaşı’na Katılan Tümen ve Yüksek Komutanların Özgeçmişleri, Genkur. Gazeteci, Ankara, 1972, s. 1-17.
  124. ^
  125. Erikan, Celal (Mayıs 2006). “Suriye’de Görev Başlıyor IV”. Komutan Atatürk (1964) (IV. Baskı). İstanbul: Türkiye Kültür Yayınları İş Bankası. ss. 61-67. 975-458-288-2.
  126. ^
  127. Cebesoy 2000, s. 117-119.
  128. ^
  129. Kazım Karabekir (Haziran: Faruk Özerengin), İttihat ve Terakki Cemiyeti 1896-1909, Emre Yayınları, İstanbul, 1994, s. 322.
  130. ^
  131. 1
  132. b
  133. c
  134. Erikan, Celal (Mayıs 2006). “V. Mustafa Kemal Selanik’te”. Komutan Atatürk (1964) (IV. Baskı). İstanbul: Türkiye Kültür Yayınları İş Bankası. ss. 69-82. 975-458-288-2.
  135. ^
  136. Rachel Simon (1999). ‘Reform başlıyor: Mustafa Kemal Libya’da.’ Jacob M. Landau’da (Ped. Haziran) (1999) Atatürk ve Türkiye’nin Modernleşmesi, İstanbul: Sarmal, ISBN 975-8304-18-6 (s. 39-48). 40.
  137. ^
  138. Rachel Simon, telefon numarası, s. kırk altı.
  139. ^
  140. Türker, Şule (16 Ocak 2003). “Tek korkusu uçağa binmek.” Basın alanı. Orijinali 5 Temmuz 2015’te arşivlendi. Erişim tarihi 3 Temmuz 2015.
  141. ^
  142. Akın, Sunay (2009). Ay hırsızı. İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları. S. 120. ISBN 9789944887526. Orijinali 9 Şubat 2019’da arşivlendi. Erişim tarihi 3 Temmuz 2015.
  143. ^
  144. “Marmara’da 34 yıllık sır”. Orijinali 5 Temmuz 2015’te arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2015.
  145. ^
  146. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt. 31 (2006), Türkiye Diyanet Vakfı, s. 340 4 Haziran 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  147. ^
  148. 1
  149. b
  150. c
  151. Ortaylı 2018, s. 79.
  152. ^
  153. 1
  154. b
  155. Roux 2018, s. 439.
  156. ^
  157. 1
  158. b
  159. c
  160. Ortaylı 2018, s. 80.
  161. ^
  162. 1
  163. b
  164. Mango 1999, s. 101.
  165. ^
  166. 1
  167. b
  168. Zürcher 2010, s. 127.
  169. ^
  170. Mango 1999, s. 103.
  171. ^
  172. Ortaylı 2018, s. 84.
  173. ^
  174. Ortaylı 2014, s. 128.
  175. ^
  176. 1
  177. b
  178. c
  179. Ekinci 2014, s. 235.
  180. ^
  181. 1
  182. b
  183. c
  184. KOLAY
  185. Gawrych 2013, s. 25.
  186. ^
  187. Tuğlacı, Pars. Çağdaş Türkiye, cilt 1 (1987), Cem Yayınevi, s. 14
  188. ^
  189. Mango 1999, s. 104.
  190. ^
  191. 1
  192. b
  193. Mango 1999, s. 104-105.
  194. ^
  195. Bozok, Salih (Nisan 2001). Dündar, Can (Ed.). Asistanı Atatürk’ten bahsediyor. İstanbul: Doğan Kitapcılık. Orijinali 21 Mayıs 2020’de arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2020.
  196. ^
  197. 1
  198. b
  199. Mango 1999, s. 105.
  200. ^
  201. 1
  202. b
  203. Ortaylı 2014, s. 129.
  204. ^
  205. Türk-İtalyan Savaşı 1911-12, The Encyclopedia Americana (1954). 27. kitap, s. 175-177.
  206. ^
  207. Mango 1999, s. 106.
  208. ^
  209. 1
  210. b
  211. Mango 1999, s. 107.
  212. ^
  213. Gawrych 2013, s. 26.
  214. ^
  215. 1
  216. b
  217. c
  218. Mango 1999, s. 109.
  219. ^
  220. 1
  221. b
  222. c
  223. Gawrych 2013, s. 28.
  224. ^
  225. 1
  226. b
  227. Gawrych 2013, s. 27-29.
  228. ^
  229. 1
  230. b
  231. c
  232. KOLAY
  233. Ortaylı 2018, s. seksen yedi.
  234. ^
  235. Roux 2018, s. 448.
  236. ^
  237. 1
  238. b
  239. Mango 1999, s. 111.
  240. ^
  241. 1
  242. b
  243. Ortaylı 2014, s. 127.
  244. ^
  245. Zürcher 2010, s. 128.
  246. ^
  247. 1
  248. b
  249. Şivgin, Hale. “Mustafa Kemal’in İlk Kavgası”. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi. IV (10). Atatürk Yüksek Kültür, Dil ve Tarih Enstitüsü. Orijinali 4 Temmuz 2015’te arşivlendi. Erişim tarihi 3 Temmuz 2015.
  250. ^
  251. Mango 1999, s. 110.
  252. ^
  253. Ortaylı 2014, s. 130.
  254. ^
  255. Mango 1999, s. 111-114.
  256. ^
  257. Mango 1999, s. 114.
  258. ^
  259. Mango 1999, s. 116.
  260. ^
  261. Zürcher 2010, s. 128-129.
  262. ^
  263. Mango 1999, s. 116-117.
  264. ^
  265. 1
  266. b
  267. c
  268. KOLAY
  269. varmak
  270. Zürcher 2010, s. 129.
  271. ^
  272. 1
  273. b
  274. Gawrych 2013, s. otuz birinci.
  275. ^
  276. Mango 1999, s. 117.
  277. ^
  278. 1
  279. b
  280. Gawrych 2013, s. 32.
  281. ^
  282. 1
  283. b
  284. c
  285. Mango 1999, s. 118.
  286. ^
  287. 1
  288. b
  289. c
  290. KOLAY
  291. Mango 1999, s. 119.
  292. ^
  293. 1
  294. b
  295. Mango 1999, s. 119-120.
  296. ^
  297. 1
  298. b
  299. c
  300. Zürcher 2010, s. 131.
  301. ^
  302. Mango 1999, s. 121.
  303. ^
  304. 1
  305. b
  306. c
  307. Mango 1999, s. 122.
  308. ^
  309. 1
  310. b
  311. c
  312. Ortaylı, İlber (27 Ekim 2013). “Başkomutanlık Sofya Yılları”. Milliyet. Orijinali 6 Mart 2016’da arşivlendi. Erişim tarihi 3 Temmuz 2015.
  313. ^
  314. 1
  315. b
  316. c
  317. Mango 1999, s. 126.
  318. ^
  319. 1
  320. b
  321. Ortaylı 2014, s. 146.
  322. ^
  323. 1
  324. b
  325. Mango 1999, s. 129.
  326. ^
  327. 1
  328. b
  329. Gawrych 2013, s. 36.
  330. ^
  331. Gawrych 2013, s. 36-37.
  332. ^
  333. Ortaylı 2014, s. 146-147.
  334. ^
  335. Gawrych 2013, s. 37.
  336. ^
  337. 1
  338. b
  339. Mango 1999, s. 133.
  340. ^
  341. Mango 1999, s. 134.
  342. ^
  343. 1
  344. b
  345. Gawrych 2013, s. 40.
  346. ^
  347. Ortaylı 2018, s. 120.
  348. ^
  349. 1
  350. b
  351. c
  352. Mango 1999, s. 137.
  353. ^
  354. 1
  355. b
  356. Ortaylı 2018, s. 123.
  357. ^
  358. 1
  359. b
  360. c
  361. Mango 1999, s. 141.
  362. ^
  363. Mango 1999, s. 142.
  364. ^
  365. Ortaylı 2018, s. 126.
  366. ^
  367. 1
  368. b
  369. Mango 1999, s. 143.
  370. ^
  371. 1
  372. b
  373. c
  374. KOLAY
  375. varmak
  376. Mango 1999, s. 144.
  377. ^
  378. Gawrych 2013, s. 43-44.
  379. ^
  380. Gawrych 2013, s. 44.
  381. ^
  382. Mango 1999, s. 146.
  383. ^
  384. E. Semih Yalçın; Salim Koca (2005). Mustafa Kemal Paşa’nın Anadolu’ya geçişi. Berikan Yayınevi. Orijinali 21 Mayıs 2020’de arşivlendi. Erişim tarihi 24 Ocak 2020.
  385. ^
  386. 1
  387. b
  388. Mango 1999, s. 149.
  389. ^
  390. Gawrych 2013, s. 45.
  391. ^
  392. Mango 1999, s. 150.
  393. ^
  394. Esenkaya, Ahmet. “Çanakkale Savaşı Döneminde Türk Basınında Mustafa Kemal”. www.comu.edu.tr. Çanakkale Üniversitesi Onsekiz Mart. Orijinali 22 Mart 2020’de arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2020.
  395. ^
  396. Görgülü, İsmet (1995). “Çanakkale ve Atatürk’ün Zaferi”. Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi. 4 (16). S. 498. Orijinal 19 Mart 2020’de arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2020.
  397. ^
  398. Birincisi, Necat (1988). Ruşen Eşref Ünaydın (PDF) (Meyhane 1988.). Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. S. 5. Arşivlenmiş orijinal (PDF) 21 Mayıs 2020. Erişim tarihi: 15 Mart 2020.
  399. ^
  400. Arıkan, akıllı. “YENİ GÜN YARIŞMASI’NDA MUSTAFA KEMAL PAŞA”. Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi. 3 (11) S. 255. Orijinal 19 Mart 2020’de arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2020.
  401. ^
  402. Zürcher 2010, s. 132.
  403. ^
  404. Mango 1999, s. 151.
  405. ^
  406. Mango 1999.
  407. ^
  408. Gawrych 2013, s. 49.
  409. ^
  410. Mango 1999, s. 153.
  411. ^
  412. Gawrych 2013, s. 48.
  413. ^
  414. Mustafa Kemal (2011) [1916]. Taktik Taktikler ve Emir Yazımı Üzerine İpuçları (PDF) (3 ed.). Ankara: Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etütler (ATASE) Başkanı. ISBN 978-975-409-601-9. Arşivlenmiş orijinal (PDF) 17 Temmuz 2020. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2020.
  415. ^
  416. Gawrych 2013, s. 50.
  417. ^
  418. Mango 1999, s. 157.
  419. ^
  420. Mango 1999, s. 158.
  421. ^
  422. 1
  423. b
  424. Gawrych 2013, s. 51-52.
  425. ^
  426. Mango 1999, s. 159.
  427. ^
  428. Falih Rıfkı Atay, Çankaya (2010), “Bir Komplo”, s. 116, Olumlu Yayınlar, ISBN 978-975-6461-05-5
  429. ^
  430. Mango 1999, s. 164.
  431. ^
  432. Mango 1999, s. 159-160.
  433. ^
  434. Mango 1999, s. 163.
  435. ^
  436. Mango 1999, s. 162-164.
  437. ^
  438. 1
  439. b
  440. c
  441. KOLAY
  442. varmak
  443. Gawrych 2013, s. 57-60.
  444. ^
  445. Mango 1999, s. 165.
  446. ^
  447. Mango 1999, s. 168.
  448. ^
  449. Mango 1999, s. 172-175.
  450. ^
  451. “Filistin ve Suriye Cephesinde M.K. Paşa”. Orijinali 18 Ekim 2021’de arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Eylül 2015.
  452. ^
  453. Mango 1999, s. 176-178.
  454. ^
  455. * J. Blanco Villalta, Atatürk, Cey. Fatih Özsu, Ankara, 1982, S. 225.
  456. ^
  457. Mango 1999, s. 178.
  458. ^
  459. Hikmet Bayur, ‘Mustafa Kemal Paşa’nın Başyardımcısı Naci Bey Şeklinde Krala Başvurusu, 1918 Güzünden Hemen Önce’, Belleten, C.XXI, No: 84, Ekim 1957, s. 561-565, Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü, Atatürk Genelgeleri, Telgraflar ve Manifesto, C.IV, Türk Tarih Kurumu Gazetecisi, Ankara, 1991, s. 13-14 (Türk İnkılâp Enstitüsü Arşivi: 63/17436)
  460. ^
  461. Gawrych 2013, s. 60-61.
  462. ^
  463. 1
  464. b
  465. Zekeriya Türkmen, Mütareke Döneminde Durum ve Ordunun Yeniden Yapılanması (1918-1920), Türk Tarih Kurumu Yayınevi, Ankara, 2001, s. 45-50.
  466. ^
  467. 1
  468. b
  469. c
  470. Mango 1999, s. 189-191.
  471. ^
  472. “Ulukışla ve Kuvayi Milliye”. Orijinali 3 Aralık 2013’te arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2013.
  473. ^
  474. 1
  475. b
  476. c
  477. KOLAY
  478. Gawrych 2013, s. 62-63.
  479. ^
  480. Mango 1999, s. 196.
  481. ^
  482. Mango 1999, s. 194.
  483. ^
  484. Mango 1999, s. 204.
  485. ^
  486. 1
  487. b
  488. c
  489. Gawrych 2013, s. altmış dört.
  490. ^
  491. “İBB Atatürk – Şişli Müzesi”. ibb.gov.tr. İstanbul’un kentsel şehri. Orijinali 25 Eylül 2014’te arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Temmuz 2020.
  492. ^
  493. 1
  494. b
  495. Mango 1999, s. 198.
  496. ^
  497. Mango 1999, s. 197.
  498. ^
  499. Mango 1999, s. 201-204.
  500. ^
  501. Mango 1999, s. 205.
  502. ^
  503. Mango 1999, s. 208.
  504. ^
  505. 1
  506. b
  507. c
  508. Gawrych 2013, s. 65-66.
  509. ^
  510. Mango 1999, s. 210-211.
  511. ^
  512. Mango 1999, s. 213-215.
  513. ^
  514. Mango 1999, s. 217-218.
  515. ^
  516. Falih Rıfkı Atay, Çankaya (2010), s. 202, Pozitif Yayın, ISBN 978-975-6461-05-5
  517. ^
  518. “Mustafa Kemal’in Samsun’a Çıkışı”. ataturk.net. Orijinali 4 Mart 2016’da arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2011.
  519. ^
  520. Atay, Mehmet. “Anavatan Kurtuluş Hareketinin Doğuşu Getirdi”. meb.gov.tr. Orijinali 13 Kasım 2013’te arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ağustos 2011.
  521. ^
  522. Mango 1999, s. 217.
  523. ^
  524. Atatürk, Mustafa Kemal. “Ordu ile iletişim”. Belirtilmiş. atam.gov.tr. Orijinali 6 Ekim 2019’da arşivlendi. Erişim tarihi 1 Haziran 2020.
  525. ^
  526. Mango 1999, s. 220.
  527. ^
  528. Mango 1999, s. 221.
  529. ^
  530. Mango 1999, s. 222.
  531. ^
  532. 1
  533. b
  534. Mango 1999, s. 224.
  535. ^
  536. Mango 1999, s. 225.
  537. ^
  538. 1
  539. b
  540. Mango 1999, s. 226.
  541. ^
  542. “ERZURUM KONFERANSI (23 Temmuz – 7 Ağustos 1919)”. ataturk.net. Orijinali 1 Şubat 2016’da arşivlendi. Erişim tarihi 29 Temmuz 2016.
  543. ^
  544. Mango 1999, s. 228-229.
  545. ^
  546. Mango 1999, s. 230-231.
  547. ^
  548. Mango 1999, s. 231-232.
  549. ^
  550. 23 Temmuz 1919 Erzurum Kongresi, Atatürk Araştırma Merkezi internet sitesi. 28 Mayıs 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 11 Temmuz 2009’da alındı.
  551. ^
  552. 1
  553. b
  554. c
  555. Mango 1999, s. 234-235.
  556. ^
  557. Mango 1999, s. 235-236.
  558. ^
  559. “AMASYA PARA (DEVLET) 21-22 Haziran 1919”. ataturk.net. Orijinali 16 Ocak 2016’da arşivlendi. Erişim tarihi 1 Ağustos 2016.
  560. ^
  561. Mango 1999, s. 238-239.
  562. ^
  563. Mango 1999, s. 240.
  564. ^
  565. 1
  566. b
  567. Mango 1999, s. 242-243.
  568. ^
  569. “Atatürk İnkılap İlkeleri ve Tarihi”, Sivas Kongresi, “Profesör Dr. İlhan Güneş”. Orijinali 4 Haziran 2012’de arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2011.
  570. ^
  571. “Atatürk ve Şehrimiz”. Vali Sivas. Orijinali 2 Nisan 2016’da arşivlendi. Erişim tarihi 29 Temmuz 2016.
  572. ^
  573. 1
  574. b
  575. c
  576. Mango 1999, s. 244-245.
  577. ^
  578. Mango 1999, s. 247-248.
  579. ^
  580. Mango 1999, s. 250-251.
  581. ^
  582. Mango 1999, s. 259.
  583. ^
  584. 1
  585. b
  586. Mango 1999, s. 260.
  587. ^
  588. ABD teklifi, 18 Ekim 2021’de Wayback Machine’de ağırlandı.
  589. ^
  590. Mango 1999, s. 260-263.
  591. ^
  592. “Mîsâk-ı Milli – VikiKaynak”. Orijinali 24 Temmuz 2020’de arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ekim 2020.
  593. ^
  594. 1
  595. b
  596. Mango 1999, s. 263.
  597. ^
  598. 1
  599. b
  600. Mango 1999, s. 264-267.
  601. ^
  602. Mango 1999, s. 268-269.
  603. ^
  604. Mango 1999, s. 270-272.
  605. ^
  606. “Meclis Açılış Konuşması”. TÜRKİYE BÜYÜK Kongresi. 24 Nisan 1920. Orijinali 6 Mayıs 2021’de arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ağustos 2021.
  607. ^
  608. “”İngiltere’yi cezalandıracağım””. Avustralya Ulusal Kütüphanesi. Orijinali 23 Mayıs 2020’de arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2020.
  609. ^
  610. Mango 1999, s. 273-274.
  611. ^
  612. Mango 1999, s. 275.
  613. ^
  614. Mango 1999, s. 276-277.
  615. ^
  616. Mango 1999, s. 278-279.
  617. ^
  618. Mango 1999, s. 280-287.
  619. ^
  620. 1
  621. b
  622. Mango 1999, s. 288-293.
  623. ^
  624. Mango 1999, s. 293-294.
  625. ^
  626. Falih Rıfkı Atay, Çankaya (2010), Pozitif Yayınları, s. 310-311-312, ISBN 978-975-6461-05-5
  627. ^
  628. 1
  629. b
  630. “Birinci İnönü Savaşı ve Zaferi (9-11 Ocak 1921)”. Genelkurmay Başkanı. Orijinali 3 Mart 2016’da arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2011.
  631. ^
  632. 1
  633. b
  634. Mango 1999, s. 299.
  635. ^
  636. “İkinci İnönü Savaşı (23 Mart – 1 Nisan 1921)”. Genelkurmay Başkanı. Orijinali 20 Kasım 2015’te arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2011.
  637. ^
  638. “Kütahya – Eskişehir Savaşları”. ataturk.net. Orijinali 4 Eylül 2015’te arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2011.
  639. ^
  640. Turgut Özakman, Çılgın Türkler (2005), Bilgi Press, 166. Baskı, s. 231-238
  641. ^
  642. “Atatürk Araştırma Merkezi – Sakarya Savaşı’nın Yankıları (Melháme-i Kübra Büyük Tufanı veya Büyük Savaş Alanı)”. Orijinali 21 Eylül 2011’de arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Nisan 2011.
  643. ^
  644. 1
  645. b
  646. c
  647. “SAKARYA MEYDANA SAVAŞI (23 Ağustos – 13 EYLÜL 1921)”. Genelkurmay Başkanı. Orijinali 27 Haziran 2009’da arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Eylül 2011.
  648. ^
  649. “Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi,” Sakarya Savaşı “, Prof. TS İlhan Güneş”. Orijinali 17 Haziran 2014’te arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2011.
  650. ^
  651. 1
  652. b
  653. “9 Eylül 1922 İzmir’in Kurtuluşu”. Genelkurmay Başkanı. Orijinali 4 Mart 2016’da arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2011.
  654. ^
  655. Ege Denizi’nin orijinal adı neydi? (Türk Donanması)
  656. ^
  657. Atatürk: Ben de bir insanım Çetin Yetkin s. 14-15 Eylül 2014, Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  658. ^
  659. “Milli mücadelede işgalci güçler”. Orijinali 18 Ekim 2017’de arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Eylül 2015.
  660. ^
  661. Morgan, Kenneth O. (1979). “İttifakın Çöküşü: Dış Politika”. Uzlaşma ve Ayrılık: Lloyd George Union Hükümeti 1918-1922. Oxford: Clarendon Basın. ss. 302-330. ISBN 0198224974.
  662. ^
  663. “İzmir’in kurtarılmasından sonra gönderilen ABD savaş gemileri”. Orijinali 3 Aralık 2018’de arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Eylül 2015.
  664. ^
  665. “Arşiv kopyası”. Orijinali 18 Ekim 2017’de arşivlendi. Erişim tarihi 19 Ocak 2016.
  666. ^
  667. “LOZAN BARIŞ ANLAŞMASI”. Atatürk.net. Orijinali 9 Ocak 2016’da arşivlendi. Erişim tarihi 3 Ağustos 2016.
  668. ^
  669. “Lozan Barış Konferansı (24 Temmuz 1923)”. Genelkurmay Başkanı. Orijinali 4 Mart 2016’da arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2011.
  670. ^
  671. Sedat Yazıcı ve Fatih Yazıcı, Tarih ve Teori Arasında: Konfederasyon / 1921 ve 1924 Anayasalarında Güç Ayrılığı Tartışması, bilig, güz 2011, no. 59, s: 248
  672. ^
  673. Taha Akyol, Atatürk’ün İnkılap Yasası, birinci baskı, s. 304
  674. ^
  675. Atatürk’ün Tüm Eserleri, cilt 14, s: 328-329
  676. ^
  677. Arı İnan, 1923 Eskişehir-İzmit Gazi Musatafa Kemal Atatürk’ün Konuşması, s. 97
  678. ^
  679. Taha Akyol, Atatürk’ün İnkılap Yasası, birinci baskı, s: 306
  680. ^
  681. Atatürk’ün Tüm Eserleri, cilt 16, s.: 118
  682. ^
  683. Ergil, Doğu. Milli Mücadelenin Sosyal Tarihi (1981), Turhan . Kitapçı
  684. ^
  685. ‘İzmit Köşkü’nde İstanbullu Gazetecilerle Röportajlar’, Atatürk’ün Tüm Eserleri, Cilt: 14 (1922-1923), s. 273-274.
  686. ^
  687. Zurcher, Erik Ocak. Türkiye: modern bir tarih (2004), I.B. Toros, s. 195
  688. ^
  689. Türk Dünyası Araştırmaları, No. 152 (2004), Türkiye Dünyası Araştırmalar Vakfı, s. 131
  690. ^
  691. “Yavuz Donat, Sabah Gazetesi, 5/8/2005”. Orijinali 20 Mayıs 2008’de arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Kasım 2008.
  692. ^
  693. “Atatürk Bala Milletvekili” Yrd. Doç. Dr. Orhan Çekiç, Atatürk Araştırma Merkezi Müdürü, Balabirlik.com
  694. ^
  695. Can Dündar, Yükselen Bir Deniz, İmge Kitabevi, S: 120-145
  696. ^
  697. “Arşiv kopyası”. Orijinali 23 Aralık 2007’de arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2008.
  698. ^
  699. Önder, Mehmet. Atatürk’ün Ülke Turları (1998), Türkiye İş Bankası
  700. ^
  701. İsmail Yavuz, Mustafa Kemal’in Uçakları, İstanbul, 2013. ISBN 978-605-360-901-8
  702. ^
  703. “TEVHİD-İ TEDRİSAT KANUNU VE Medreselerin Kaldırılması”. Eğitim Bakanlığı. Orijinali 10 Mayıs 2015’te arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2011.
  704. ^
  705. “HALİFAT KAPASİTESİ”. Eğitim Bakanlığı. Orijinali 3 Ocak 2015’te arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2011.
  706. ^
  707. “Sürgündeki Krallık”. Osmanlı Kulübü. Orijinali 3 Kasım 2012’de arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2011.
  708. ^
  709. “Atatürk İnkılap İlkeleri ve Tarihi”, Aşar Vergisinin Kaldırılması, “Profesör Dr. İlhan Güneş”. Orijinali 16 Eylül 2014’te arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2012.
  710. ^
  711. “Şapka Ekonomisi Yasası”. Adli. Orijinali 10 Ağustos 2012’de arşivlendi. Erişim tarihi 9 Ağustos 2011.
  712. ^
  713. “677 Sayılı Çin Seddi, zaviyeler, mabetler ve türbelerin muafiyeti ve kaldırılmasına ilişkin kanun ve bazı başlıklar” (PDF). hukuk.gov.tr. Orijinali 11 Temmuz 2019’da arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 3 Haziran 2020.
  714. ^
  715. 1
  716. b
  717. c
  718. “Takvim, zaman ve ölçülerdeki değişiklikler”. Eğitim Bakanlığı. Orijinali 5 Mart 2016’da arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2011.
  719. ^
  720. “Türk Medeni Kanunu ve Türk Ceza Kanunu”. Eğitim Bakanlığı. Orijinali 4 Mart 2016’da arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2011.
  721. ^
  722. “765 Sayılı Türk Ceza Kanununun Kaldırılması (1926 TCK)”. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza Hukuku ve Ceza Muhakemesi Fakültesi. Orijinali 24 Mayıs 2012’de arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2011.
  723. ^
  724. “Yeni Türkiye’den Mektupları Kabul Et”. Eğitim Bakanlığı. Orijinali 24 Ocak 2015’te arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2011.
  725. ^
  726. Sosyal Yaşamda Kadın, Destek. Doç. Dr. Gürsel YAKTIL OĞUZ, s. 37 15 Eylül 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  727. ^
  728. “Tarih”. Türk Dil Kurumu. Orijinali 28 Aralık 2011’de arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2011.
  729. ^
  730. Sofos, Umut Özkırımlı
  731. ^
  732. Toktaş, Şule (2005). “Sivil haklar ve azınlıklar: Türkiye’deki Yahudi azınlığa tarihsel bir bakış”. Tarihsel Sosyoloji Dergisi. 18 (4). Orijinali 3 Mayıs 2020’de arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2013.
  733. ^
  734. Jongerden, Joost; Verheij, Jelle, (Edl.) (18 Mart 2019). Osmanlı Diyarbakır’da Sosyal İlişkiler, 1870–1915. Leiden: Brill. S. 300. ISBN 978-90-04-22518-3.
  735. ^
  736. Kieser, Hans-Lukas, (Ed.) (2006). Türkiye milliyetçiliğin ötesinde: milliyetçilik sonrası kimliklere doğru ([Online-Ausg.] Ed.). Londra: Tauris. S. 45. ISBN 9781845111410. Orijinali 13 Ekim 2013’te arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2019.
  737. ^
  738. Öktem, Kerem (2008). “Ülke Ayak İzi: Cumhuriyet Türkiye’sinde Nüfus Mühendisliği ve Değişen Temalar”. Journal of European Turkish Studies, 7. Orijinal arşiv, 29 Aralık 2012. Erişim tarihi: 18 Mart 2019.
  739. ^
  740. “Türk Tarih Kurumu’nu tanıyalım”. Türk Tarih Kurumu. Orijinali 20 Mart 2013’te arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2011.
  741. ^
  742. “Soyadı Kanunu”. Eğitim Bakanlığı. Orijinali 24 Ocak 2015’te arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2011.
  743. ^
  744. “Atatürk: Önderimiz Kemal Özat ile birlikte bu soyadı aldı”. Ulusal egemenlik. 25 Kasım 1934. s. 1. | erişim tarihi = Gerekli | url = kullanmak (yardım)
  745. ^
  746. “Efendi”, “Bey”, “Paşa” gibi lakap ve unvanları kaldıran kanun. Adalet Bakanlığı. Orijinali 3 Haziran 2012’de arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2011.
  747. ^
  748. “Ceket giymemek kesin bir kanundur.” Adli. Orijinali 3 Haziran 2012’de arşivlendi. Erişim tarihi 12 Ağustos 2011.
  749. ^
  750. Atatürk, 1 Kasım 1936 tarihinde TBMM 2. yasama yılının 5. döneminin açılış konuşmasında bu konuda şunları söylemişti: Kamutay Her Türk köylü ailesi yaşamak ve çalışmak için toprak sahibi olmalıdır, Büyük bir servete sahip olması gerekir Vatanın sağlam temeli ve büyümesi bu temel üzerindedir.” (Journal of Congressional Records D.V, C. 13, No. 4)
  751. ^
  752. Kemalizm Üzerine Denemeler Ercüment Kuran s. 52 15 Eylül 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  753. ^
  754. Cemal Avcı. “İzmir Suikastı”. Ankara: Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Dairesi. Orijinali 9 Mayıs 2015’te arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2015.
  755. ^
  756. profil Dr. Yücel Özkaya. “İzmir Suikastı”. Ankara: Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Dairesi. Orijinali 29 Mayıs 2015’te arşivlendi. Erişim tarihi 29 Mayıs 2015.
  757. ^
  758. “CHP Kongresi”. Orijinali 14 Ekim 2005’te arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2005.
  759. ^
  760. Dersler ve Bildiriler, Uludağ Üniversitesi Yayınları, 2007
  761. ^
  762. Yılın Etkinliği 12 Nisan 2012’de Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 3 Mayıs 2010 alındı
  763. ^
  764. atin.org 3 Haziran 2020’de Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 3 Mayıs 2010 alındı
  765. ^
  766. Demirci, Fatih Kadro Hareket ve Kadro, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2006, no. 15.
  767. ^
  768. Ergüder, J. Komünist Hapishanesi 1927, “İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi’ndeki Duruşmalar”, Birikim Yayınları, İstanbul, 1978
  769. ^
  770. Başbakanlık Karar Dairesi Başkanlığı. 7829 Sayılı Kararname, 15 Aralık 1937. Erişim tarihi: 7 Haziran 2016.
  771. ^
  772. “Atatürk ve Laiklik”. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Sayı 24, Cilt. VIII. Temmuz 1992. Orijinali 10 Aralık 2011’de arşivlendi. Erişim tarihi 26 Nisan 2011.
  773. ^
  774. Koçak, Cemil. Belgeli İktidar ve Liberal Cumhuriyet Fırkası: Tarihte Liberal Cumhuriyet Fırkası (2006), İletişim Yayınları, s. 197
  775. ^
  776. Mavioğlu, E. (30 Mart 2004). “Türkiye’de Sol Nerede? … (01)” 28 Mayıs 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 25 Nisan 2011’de alındı, paragraf 14
  777. ^
  778. Çavdar, T. (1995). “Liberal Parti”, Cumhuriyet Dönemi Türk Ansiklopedisi, Cilt 8. s. 2058. letişim Yayınları, İstanbul
  779. ^
  780. TSK Genelkurmay Başkanlığı ATASE, Menemen Olayı Arşivli – TSK, Ankara, s. 1-13
  781. ^
  782. “Atatürk’ün 10. Yıl Konuşması”. Orijinali 18 Ekim 2021’de arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2019.
  783. ^
  784. “Dünya Ekonomisi için Tarihsel İstatistikler”. Orijinali 24 Ocak 2009’da arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2008.
  785. ^
  786. “ATATÜRK EKONOMİK KALKINMA MODELİ, Prof. Dr. Mustafa A. Aysan, İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi”. Orijinali 6 Mart 2004’te arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2004.
  787. ^
  788. Halil İnalcık, Modern Osmanlıca ve Türkçe, Timaş yayını, s. 178.
  789. ^
  790. “Afganistan’ın Modernleşmesinde Türkiye’nin Rolü, Abdullah MOHAMMADİ”. Orijinali 3 Haziran 2020’de arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2020.
  791. ^
  792. 1
  793. b
  794. c
  795. KOLAY
  796. varmak
  797. f
  798. Bozkurt, Gülnihal (Temmuz 2003). “Atatürk Döneminde Türk Dış Politikası”. ATATÜRK ARAŞTIRMA MERKEZİ YOLCULUĞU. XIX (56. Erişim tarihi: 14 Aralık 2009).
  799. ^
  800. 1923’te Arifiye’deki konuşması
  801. ^
  802. Kumkale, Tahir Tamer. Atatürk’ün Ekonomik Mucizesi. Pegasus Yayınları. S. 124. ISBN 9944326711. Erişim tarihi: Kasım 2011.
  803. ^
  804. Kumkale, Tahir Tamer (1 Ağustos 2009). “Atatürk’ün dış politikasını neden örnek almalıyız?”. Orijinali 11 Mart 2016’da arşivlendi. – http://www.kumkale.net/yazi.asp?id=617 18 Ocak 2012’de Wayback Machine’de arşivlendi.
  805. ^
  806. “Atatürk İnkılap İlkeleri ve Tarihi” Musul-Kerkük “, Prof. Dr. İlhan Güneş”. Orijinali 17 Haziran 2014’te arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2011.
  807. ^
  808. “Batı Trakya Türkleri”. www.hrw.org. Orijinali 6 Mart 2016’da arşivlendi. Erişim tarihi 22 Haziran 2009.
  809. ^
  810. “SAHİBİNDEN SÖZLEŞME YERİ” (PDF). www.tbmm.gov.tr. Orijinali arşivlendi (PDF) 2 Haziran 2020. Erişim tarihi: 2 Haziran 2020.
  811. ^
  812. “Türk dış politikasının bibliyografik kronolojisi: (1918-1938)”. Mustafa bıyık. Orijinali 2 Haziran 2020’de arşivlendi. Erişim tarihi 2 Haziran 2020.
  813. ^
  814. Nobel Vakfı. Nobel Barış Ödülü Adayı Veritabanı, 1901–1955 22 Mayıs 2008’de Wayback Machine’de arşivlendi.
  815. ^
  816. “Gelibolu kaidesinde Atatürk”. www.neoskosmos.com.tr Orijinali 2 Haziran 2020’de arşivlendi. Erişim tarihi 2 Haziran 2020.
  817. ^
  818. TC Milli Eğitim Bakanlığı Açık Öğretim Lisesi – Kariyer Açıköğretim Lisesi 11. Sınıf Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük 2 Ders notları, Alim ÖZTÜRK, s. 76, 2007
  819. ^
  820. Soysal 1989, s. 447-463.
  821. ^
  822. Soysal 1989, s. 433-436.
  823. ^
  824. Soysal 1989, s. 437-440.
  825. ^
  826. Soysal 1989, s. 441-446.
  827. ^
  828. 1
  829. b
  830. c
  831. KOLAY
  832. varmak
  833. f
  834. g
  835. H
  836. İ
  837. “Montrö Boğazı Sözleşmesi (20 Temmuz 1936)”. Genelkurmay Başkanı. Orijinali 29 Ocak 2016’da arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Temmuz 2011.
  838. ^
  839. “Sadabat Antlaşması”. Orijinali 4 Mart 2016’da arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Temmuz 2011.
  840. ^
  841. Tahsin Ünal, Türk siyasi tarihi, s. 575.
  842. ^
  843. “Tüy sorunu”. Orijinali 4 Eylül 2015’te arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2011.
  844. ^
  845. Fahir Armaoğlu, XX. Yüzyılın Siyasi Tarihi, s. 323-324.
  846. ^
  847. Fahir Armaoğlu, XX. Yüzyılın Siyasi Tarihi, s. 348.
  848. ^
  849. Ruşen Eşref Ünaydın, Hatıralar, s. 5-6.
  850. ^
  851. Falih Rıfkı Atay, Kemal Teorisi Nedir?, s. 44.
  852. ^
  853. Utkan Kocatürk, Atatürk ve Türkiye Cumhuriyeti Tarihi, s. 597-598.
  854. ^
  855. ATATÜRK ARAŞTIRMA MERKEZİ YOLCULUĞU Bekir Tünay, Sayı 5, Cilt: II, Mart 1986
  856. ^
  857. İlgili fotoğraflar Milli Kütüphane’nin internet sitesinde 14 Ağustos 2012 tarihinde Wayback Machine’de arşivlenmiştir. 16 Ağustos 2012’de alındı
  858. ^
  859. 1
  860. b
  861. c
  862. KOLAY
  863. “Doğum yılı ve doğum tarihi”. Orijinali 3 Eylül 2011’de arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2007.
  864. ^
  865. Cebesoy 2000, s. 21.
  866. ^
  867. Şerafettin Turan, Bir Yaşam ve Eşsiz Kişilik Mustafa Kemal Atatürk, Bilgi Yayınevi, Şubat 2004, s. 16-17.
  868. ^
  869. 1
  870. b
  871. “Cumhurbaşkanımız Kemal Öz’e Verilen Soyadları Hakkında Kanun” (PDF). Orijinali 11 Ağustos 2020’de arşivlendi (PDF). 12 Ağustos 2020’de alındı.
  872. ^
  873. 1
  874. b
  875. “27 Kasım 1934 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Resmi Gazetesi” (PDF). Orijinali 19 Ağustos 2019’da arşivlendi (PDF). 13 Ağustos 2020’de alındı.
  876. ^
  877. “Dev Atatürk Kimliği”. Milliyet Gazetesi, 13 Ocak 2016. Orijinali 21 Mayıs 2017’de arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mayıs 2017.
  878. ^
  879. “Şahinbey Hakkında, Türkiye Cumhuriyeti Gaziantep Milli Eğitim Bakanlığı – Şahinbey İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü”. Orijinali 9 Aralık 2012’de arşivlendi. Erişim tarihi 22 Kasım 2012.
  880. ^
  881. 1
  882. b
  883. Kutay, Cemal (Kasım 1999). Atatürk bugün ise Aksoy’u yayınladı. ISBN 975-312-125-3.
  884. ^
  885. Cerafettin Turan, telefon numarası. 20
  886. ^
  887. ‘Atatürk’ün üvey kız kardeşi Ruhiye Hanım’ın yeğeni Ferhat Babür, ailesiyle ilgili bilinmeyen gerçekleri ilk kez anlatıyor’ 11 Ekim 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. gazete (19 Ekim 2004)
  888. ^
  889. Afyoncu, Erhan (19 Şubat 2017). “Atatürk’ün aile profili ilk kez yayınlandı”. Sabah. Orijinali 19 Şubat 2017’de arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2017.
  890. ^
  891. Afet İnan, Atatürk Anıları ve Belgeleri, Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1959, s. 8 21 Kasım 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  892. ^
  893. Ali Fuat Cebesoy, Atatürk Sınıf Arkadaşlarım: İlkokul ve Memur Anıları, İnkılâp ve Aka Kitabevi, 1967, s. 6 21 Kasım 2011 tarihinde Wayback Machine’de arşivlendi: “Benim adım Mustafa. Senin adın Mustafa. Bir fark olmalı. Ne dersen de Kemal’i adının önüne koy.”
  894. ^
  895. Mango, Andrew (2004). Atatürk. Londra: John Murray. ISBN 978-0-7195-6592-2, s. 37.
  896. ^
  897. “Vikikaynak, Atatürk soyadının alınmasına karşı kanun”. Orijinali 27 Mayıs 2010’da arşivlendi. Erişim tarihi 22 Mayıs 2010.
  898. ^
  899. Evren Aldemir, Kültür Bakanı Saffet Arıkan’ın Çalışmaları (Milli Eğitim), İstanbul Üniversitesi, Atatürk İnkılâp Tarihi ve İlkeleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2007 18 Şubat 2019’da Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 18 Şubat 2019’da alındı.
  900. ^
  901. Murat Belge, Tanıl Bora, Murat Gültekingil. Milliyetçilik (2002), İletişim Yayınları, s. 254 4 Haziran 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  902. ^
  903. Türk Araştırmaları Dergisi, 17-18. (2005), Marmara Üniversitesi. Fen-Edebiyat Fakültesi, s. 152
  904. ^
  905. Niyazi Ahmet Banoğlu, Atatürk’ün İstanbul’daki Hayatı, Cilt 2, Milli Eğitim Yayınları, 1974, s. 131
  906. ^
  907. Özbekçe-Türkçe sözlükte “kamal”. Orijinali 10 Ocak 2018’de arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2018.
  908. ^
  909. Kazak-Türkçe sözlükte “Kamal”. Orijinali 10 Ocak 2018’de arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2018.
  910. ^
  911. Atatürk’ün Hizmetkarı İdim, Hürriyet Yayınları, 1973, s. 267
  912. ^
  913. Atatürk’ün hatırası. Falih Rıfkı Atay. Aktif Yayıncı. 54. | erişim tarihi = Gerekli | url = kullanmak (yardım)
  914. ^
  915. “Atatürk’ün Hayatı”. Kültür Bakanlığı. Orijinali 28 Aralık 2011’de arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2011.
  916. ^
  917. Zafer Toprak, Darwin’den Dersim’e Cumhuriyet ve Antropoloji, Doğan Kitap, s. 102.
  918. ^
  919. Zafer Toprak, Darwin’den Dersim’e Cumhuriyet ve Antropoloji, Doğan Kitap, s. 104.
  920. ^
  921. Zaman Kaybolmaz, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2006, s. 362.
  922. ^
  923. Orhan Soysal, Büyük Nutuk’ta Kimdi?, Millenium Yayınları, İstanbul, s. 13.
  924. ^
  925. Murat Bardakçı (18 Ocak 2006). “Evlenmek isteyen Osmanlı padişahı Atatürk budur.” Özgür. Orijinali 20 Mayıs 2020’de arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Haziran 2020.
  926. ^
  927. Abbas Hayri Özdinçer Röportajı 14 Şubat 2013’te Wayback Machine’de arşivlendi. (öncesi. TCDD Basın Danışmanlığı)
  928. ^
  929. Kılıç Ali (Ed. Hulusi Turgut), Atatürk Kılıç Ali’nin Sırdaş Anıları, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, Ocak 2005, s. 535-540.
  930. ^
  931. Salih Bozok (Haz. Can Dündar), Atatürk Hakkında, yardımcısı, Doğan Kitapçılık, İstanbul, Nisan 2001, s. 111-113.
  932. ^
  933. Bakınız: Ayrılık durumunda Latife Hanım’a verilen para ve eşya ile ilgili yazı, Atatürk’ün Komple Eserleri, Cilt: 17 (1924-1925), s. 272 ​​(aslı, Türk Dil Kurumu Arşivi Yurtiçi ve Yurtdışı Şubeleri, Dosya No: 108.)
  934. ^
  935. “Atatürk’ün Beyin Çocukları”. Orijinali 19 Mart 2016’da arşivlendi. Erişim tarihi 23 Nisan 2011.
  936. ^
  937. “Orhan Karaveli, Hürriyet Pazar eki, 17 Ekim 1998, Sabiha Gökçen: Erkek varisi yok”. Orijinali 15 Nisan 2011’de arşivlendi. Erişim tarihi 19 Nisan 2011.
  938. ^
  939. Küçük, Yalçın. İsyan, Cilt 1 (2005), Ithaki Yayınları, s. 237
  940. ^
  941. “HvKK’nın resmi web sitesi”. Orijinali 21 Ekim 2008’de arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2011.
  942. ^
  943. En İyi Kadın Pilot 24 Eylül 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde Arşivlendi. Guinnessworldrecords.com.tr Erişim tarihi: 11 Haziran 2011
  944. ^
  945. Düzel, Neşe (6 Şubat 2012). “Taha Akyol: Atatürk Yargı Bağımsızlığını İnkar Ediyor”. yanında. Orijinali 20 Mayıs 2014’te arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2014.
  946. ^
  947. Türkiye’de İslam Siyaseti: Batı’ya Koşmak, Doğu’ya Gitmek? Yazar G. Jenkins, Springer Yayınevi, 2008, 0230612458, s. 84.
  948. ^
  949. Utkan Kocatürk profili, Atatürk’ün Fikir ve Düşünceleri (Atatürk ve Din Eğitimi, A. Gürtaş, s. 26), Atatürk Araştırma Merkezi, 2007; 9789751611741
  950. ^
  951. profil Ethem Ruhi Fığlalı, “Atatürk’ün Din ve Laiklik Anlayışı”, Atatürk Araştırma Merkezi, 2012; 978-975-16-2490-1, s. seksen altı
  952. ^
  953. Atatürk’ün konuşmaları ve açıklamaları, Ankara 1959, 2. Baskı, II, 66–67; S. 90. III, 70
  954. ^
  955. Reşat Kasaba, “Atatürk”, Cambridge Türkiye Tarihi: Cilt 4: Modern Dünyada Türkiye, Cambridge University Press, 2008; 978-0-521-62096-3 s. 163. Erişim tarihi: 27 Mart 2015.
  956. ^
  957. Türkiye’de Siyasal İslam, Gareth Jenkins, Palgrave Macmillan, 2008, s. 84; 0230612458
  958. ^
  959. Ateizm, Julian Baggini Brifing Serisi, Sterling Publishing Company, Inc., 2009; 1402768826, s. 106.
  960. ^
  961. Islamism: A Documentation and Reference Guide, John Calvert John, Greenwood Publishing Group, 2008; 0313338566, s. 19.
  962. ^
  963. … Laik Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk. Dedi ki: “Benim dinim yok ve bazen tüm dinlerin denizin altında olmasını diliyorum…” Antipodean Philosopher: Philosophical Röportajlar Avustralya ve Yeni Zelanda, Graham Oppy, Lexington Books, 2011, 0739167936, s. 146.
  964. ^
  965. Phil Zuckerman, John R. Shook, The Oxford Handbook of Secularism, Oxford University Press, 2017, 0199988455, s. 167.
  966. ^
  967. Tarık Ramazan, İslam ve Arap Uyanışı, Oxford University Press, 2012, 0199933731, s. 76.
  968. ^
  969. 1
  970. b
  971. c
  972. “Atatürk’ün Fikir ve Düşünceleri”. TC Başbakan Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Atatürk Yüksek Enstitüsü Atatürk Araştırma Merkezi Başkanı. Orijinali 27 Ağustos 2013’te arşivlendi. Erişim tarihi 22 Mayıs 2014.
  973. ^
  974. “Atatürk ve Din” (PDF). TC Eğitim Bakanlığı. Orijinali 25 Mayıs 2014’te arşivlendi (PDF). 25 Mayıs 2014 tarihinde alındı.
  975. ^
  976. Kazım Karabekir Anlatıyor, Uğur Mumcu, Tekin Yayınevi, 5. Baskı, s. 40 yıl 1993
  977. ^
  978. “Atatürk’ün Kuran Görüşü” (PDF). Osman zümrüt. Ondokuz Mayos Üniversitesi. Arşivlenmiş orijinal (PDF) 22 Mayıs 2014. Erişim tarihi 22 Mayıs 2014.
  979. ^
  980. Kazım Karabekir Anlatıyor, Uğur Mumcu, Tekin Yayınevi, 5. Baskı, s. 46, 1993
  981. ^
  982. Dücane Cündioğlu, Meşrutiyetten Cumhuriyete Din ve Siyaset, Kapı Yayını, s. 49
  983. ^
  984. “Atatürk İslam hakkında ne düşünüyor?” temel. 6 Eylül 2006. Orijinali 22 Temmuz 2017’de arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2021.
  985. ^
  986. “Atatürk’ün doktoru tarafından kurulan Yeni İlaç, İtalyan Recordati’ye satıldı”. Temel. Orijinali 23 Aralık 2017’de arşivlendi. Erişim tarihi 23 Aralık 2017.
  987. ^
  988. “Vikikaynak, Atatürk’ün Tanıklığı”. Orijinali 17 Temmuz 2011’de arşivlendi. Erişim tarihi 22 Mayıs 2010.
  989. ^
  990. “Bu Atatürk’ün vasiyetidir”. Orijinali 8 Şubat 2019’da arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2019.
  991. ^
  992. Barton Kışlası (20 Şubat 2016). Türkiye’de Eğitim ve Turizm 2009-2010: Kişisel gözlemlerim. Xlibris Şirketi. ss. 23-. ISBN 978-1-5144-4438-2. Orijinali 18 Ekim 2021’de arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2019.
  993. ^
  994. “Atatürk Suç Hukuku”. Adli. Orijinali 3 Haziran 2012’de arşivlendi. Erişim tarihi 9 Ağustos 2011.
  995. ^
  996. Atabari 14 Eylül 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Artvin Ansiklopedisi) Erişim tarihi: 11 Ağustos 2011
  997. ^
  998. Mahmut Ragıp Gazimihal; Katalog Türk Halk Dansları I (Editör Nail Tan), Ankara, 1991
  999. ^
  1000. İzzet Varan; Artvin Yöresel Halk Oyunları, Artvin, Özel Sayı No: 9, 7 Mart 1988
  1001. ^
  1002. “Türk Lirası 80 yaşında”. Ulusal pazar. Orijinali 6 Mart 2016’da arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Eylül 2011.
  1003. ^
  1004. 1
  1005. b
  1006. Ardıç, Engin (18 Nisan 2008). “Paranın iyi bir komisyonu var mı?”. Sabah. Orijinali 4 Mart 2016’da arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2015.
  1007. ^
  1008. “Führer’in para konusundaki gerçek imajı”. Orijinali 12 Temmuz 2018’de arşivlendi. Erişim tarihi 24 Ocak 2020.
  1009. ^
  1010. “İsmet İnönü neden madeni paralara kendi resmini bastı?”. Orijinali 1 Kasım 2018’de arşivlendi. Erişim tarihi 24 Ocak 2020.
  1011. ^
  1012. 1
  1013. b
  1014. c
  1015. M. Şükrü Hanıoğlu (9 Mayıs 2011). Atatürk: Bir Entelektüel Biyografi. Princeton Üniversitesi Yayınları. S. 128. ISBN 978-1-4008-3817-2. Orijinali 29 Ekim 2015’te arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2013.
  1016. ^
  1017. Ihrig, Stefan (2015). Naziler ve Atatürkler. İstanbul: Alfa Kitabı. S. 162. ISBN 978-605-171-122-5. … Örneğin, 1938’de doğum gününde Türk siyasetçiler ve gazetecilerden oluşan bir heyet ile bir araya geldiğinde, Atatürk’ün onda oynadığı temel ve özgün rolü bir kez daha teyit etti ve böyle yaparak birçok aşırı sağ ve siyasi şahsiyetin Atatürk’le bağdaştırıldığını söyledi. Atatürk savaşlar arası dönemde Almanya’da. Bu bakımdan Atatürk bir öğretmendi; Mussolini onun ilk öğrencisiydi ve ben onun ikinci öğrencisiydim.”
  1018. ^
  1019. Adolf Hitler 4 Mayıs 1941’de Reichstag’da yaptığı konuşmada, “İkinci Dünya Savaşı’nda Türkiye müttefikimizdi. Savaştaki talihsizliğimizden dolayı Türkiye de bizim kadar acı çekti. Büyük ve zeki lider, Türkiye’nin genç kurucusu çok acılar çekti ve kaderine terk edildi. “Bu ilk örnek. ilki ve müttefiklerin tekrar ayağa kalkma çabalarına harika bir örnek. Yugoslavya İngiliz komplolarına kurban gitti. “
  1020. ^
  1021. Bernd Rill: Kemal Atatürk. Rowohlt, Reinbek 1985, s. 147.
  1022. ^
  1023. “Hitler’in Atatürk hayranlığı yeniden canlandı”. Türk analist. Orijinali 23 Ocak 2021’de arşivlendi. Erişim tarihi 3 Temmuz 2021.
  1024. ^
  1025. “Hitler tarafından en çok putlaştırılan 20. yüzyıl diktatörü”. Günlük Canavar. Orijinali 4 Şubat 2021’de arşivlendi. Erişim tarihi 3 Temmuz 2021.
  1026. ^
  1027. Kemal Atatürk’ün 25. Ölüm Yıldönümüne İlişkin Notlar, 4 Kasım 1963. Arşivlendi 22 Eylül 2018, Wayback Machine sitesinde. Jfklibrary.org.
  1028. ^
  1029. Bernd Rill: Kemal Atatürk. Rowohlt, Reinbek 1985, s. 146.
  1030. ^
  1031. Halil Gülbeyaz: Mustafa Kemal Atatürk. Vom Staatsgrunder zum Mythos. Parthas-Verlag, Berlin, 2004, s. 228.
  1032. ^
  1033. Girbeau, Sabine (18 Ağustos 2003). “Habib Burgiba ou la modernite inachevée”. afrik.com.tr Orijinali 17 Haziran 2018’de arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2020.
  1034. ^
  1035. Mustafa Özcan (6 Şubat 2008). “Kimin bide başörtüsü?”. Yeniasya.com.tr. Orijinali 11 Mart 2015’te arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Aralık 2018.
  1036. ^
  1037. “ATATÜRK: Modern Türkiye’nin Yaratıcısı”. www.columbia.edu. Orijinali 30 Temmuz 2018’de arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2019.
  1038. ^
  1039. Landau, Jacob M. (1984). Atatürk ve Türkiye’nin Modernleşmesi (İngilizce). BİLEKLİK. ISBN 978-9004070707. Orijinali 8 Haziran 2020’de arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2019.
  1040. ^
  1041. “Atatürk’ün 100. Yılının Kutlanması ve Atatürk Kültür Merkezinin Kurulması Hakkında Kanun” (PDF). Arşivlenmiş orijinal (PDF) 27 Temmuz 2021. Erişim tarihi 23 Eylül 2021.
  1042. ^
  1043. “Geçmişten Günümüze İmam Hatip Lisesi”. Orijinali 20 Mayıs 2021’de arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2021.
  1044. ^
  1045. ^ Atatürk yılı (1986 ed.). Larousse Sözlüğü ve Ansiklopedisi – Cilt 2. S. 963.
  1046. ^
  1047. “Atatürk, Gençlik ve Spor Bayramı’nı Kutlama – 19 Mayıs 1981”. Orijinali 20 Mart 2021’de arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2021.
  1048. ^
  1049. “Dersler” “Devrimci İlkeler ve Atatürk Tarihi”. Orijinali 1 Mart 2018’de arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2021.
  1050. ^
  1051. İKİ İNSAN; Fanatik Türklerin acımasız komutanına karşı Avrupa çevrelerinin parlak aristokratları, New York Times, 1 Ekim 1922 5 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  1052. ^
  1053. Umut Azak: Türkiye’de İslam ve Laiklik: Kemalizm, Din ve Millet. I.B. Toros, 2010, s. 134.
  1054. ^
  1055. “Atatürk’ün Okuma Tutkusu”. Orijinali 18 Ekim 2017’de arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Eylül 2015.
  1056. ^
  1057. Mustafa Kemal Atatürk 25 Mayıs 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Biyografi – Biyografi.info

Paylaşılan

  • Cebesoy, Ali Fuat (2000). Atatürk benim sınıf arkadaşım. İstanbul: Temel Yayınları.
  •  
  • Ekinci, Ekrem Buğra (2014). Osmanlı İmparatorluğu’nun Çöküşü: Üniteryenlerin Elinde İmparatorluk. İstanbul: Tima Yayınları. ISBN 978-605-08-1626-6.
  •  
  • Gawrych, George W. (2013). Genç Atatürk: Osmanlı Askerinden Türk Askerine. Londra: I.B. Tauris. ISBN 9781780763224.
  •  
  • Mango, Andrew (1999). Atatürk. Çeviri Doruker, Füsun (yayın. Nisan 2000). İstanbul: Sabah Kitabı. ISBN 975-579-085-3.
  •  
  • Ortaylı, İlber (2018). Gazi Mustafa Kemal Atatürk (1. baskı). İstanbul: Chronicles Kitabı. ISBN 978-975-2430-33-4.
  •  
  • Ortaylı, İlber (2014). İmparatorluğun Son Nefesi: Osmanlı İmparatorluğu’nun Yaşayan Mirası (3. baskı). İstanbul: Tima Yayınları. ISBN 978-605-08-1508-5.
  •  
  • Roux, Jean-Paul (2017). Histoire des Turcs [Türklerin Tarihi]. Kazancıgil’in çevirisi, Aykut. İstanbul: Kabalcı Yayınevi. ISBN 978-605-9872-44-7.
  •  
  • Soysal, İsmail (1989). Türkiye’nin siyasi antlaşmaları tarihi ve yorumu, Cilt I (1920-1945). Ankara: TTK – Türk Tarih Kurumu.
  •  
  • Zürcher, Erik J. (2010). Jön Türkler Mirası ve Ulus İnşası: Osmanlı İmparatorluğu’ndan Türk Atatürk’üne. Londra: I.B. Boğa. ISBN 978-1-84885-271-6.
  •  

Bu konudaki yayınlar

  • Soyak, Hasan Rıza (2006). Atatürk hatırası. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. ISBN 9750808827.
  •  

dış bağlantı

  • Mustafa Kemal Atatürk’ün Hayatı, Türk Tarih Kurumu
  • 23 Mayıs 2016’da
  • Arka kamera
  • internette
  • kaydedildi
  • .
  • Atatürk’ün cumhurbaşkanı. Araştırma Merkezi
  • 8 Eylül 2012’de
  • Arka kamera
  • internette
  • kaydedildi
  • .
  • Genelkurmay Başkanı Biyografisi
siyasi görev
İlk gelen: İlk gelen yok. 1. Türkiye Cumhurbaşkanı 29 Ekim 1923 – 10 Kasım 1938 Sonrakine git: İsmet İnönü
İlk gelen: İlk gelen yok. 1. TBMM Başkanı 24 Nisan 1920 – 29 Ekim 1923 Geç Gelenler: Fethi Okyar
İlk gelen: İlk gelen yok. TBMM Mebusan Heyeti Başkanı 3 Mayıs 1920 – 24 Ocak 1921 Sonraki: Fevzi Çakmak
partinin siyasi misyonu
İlk gelen: İlk gelen yok. 1. Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı 9 Eylül 1923 – 10 Kasım 1938 Daha sonra: Celal Bayar (vekaleten)
Askeri servis
İlk gelen: İlk gelen yok. Türk Ordusu Başkomutanı 5 Ağustos 1921 – 29 Ekim 1923 Daha sonra gelen: Hiç kimse daha sonra gelmez.
İlk gelen: İlk gelen yok. Ordu Genel Müfettişi 9 16 Mayıs 1919 – 9 Temmuz 1919 Daha sonra gelen: Hiç kimse daha sonra gelmez.
Kıdemli: Müsîr Otto Liman von Sanders Ordu Grubu Komutanı Yıldırım 31 Ekim 1918 – 7 Kasım 1918 Daha sonra gelen: Hiç kimse daha sonra gelmez.
İlk gelen: Ferik Fevzi Paşa 7. Ordu Komutanı 7 Ağustos 1918 – 7 Kasım 1918 Daha sonra gelen: Hiç kimse daha sonra gelmez.
İlk gelen: Müşîr Ahmed İzzet Paşa 2. Ordu Komutanı 7 Mart 1917 – 5 Temmuz 1917 Sonraki: Ferik Fevzi Paşa
İlk gelen: Miralay Hans Kannengeesser 16. Ordu Komutanı: 19 Ağustos 1915 – 7 Mart 1917 Daha sonra gelen: Hiç kimse daha sonra gelmez.
İlk gelen: İlk gelen yok. Anafartalar Grup Komutanı 8 Ağustos 1915 – 19 Ağustos 1915 Daha sonra gelen: Hiç kimse daha sonra gelmez.
İlk gelen: İlk gelen yok. 19. Tümen Komutanı 23 Ocak 1915 – 8 Ağustos 1915 Sonraki: Miralay Mehmed efik Bey
onursal unvan
İlk gelen: İlk gelen yok. Padişahın Fahri Yardımcısı 15 Ağustos 1918 – 9 Temmuz 1919 Daha sonra gelen: Hiç kimse daha sonra gelmez.
  • Mustafa Kemal Atatürk Kapısı
  • Türk Tarihi Kapısı
  • Türk Silahlı Kuvvetleri Portalı
  • türk portalı
  • Osmanlı İmparatorluğu Portalı

Hakkında video eğitimleri mustafa kemal in hayatı

keywords:

keywords: #Hayat, #Kanal, #atatürkşarkıları, #atatürkölmedi, #atatürksesi, #atatürkvideoları, #atatürkbelgeseli, #atatürkanimasyon, #atatürkanıtkabir, #atatürkağlatan, #atatürkaşkı, #atatürkbelgesel, #atatürkbakışı, #atatürkbayrak, #atatürkbilinmeyenler, #atatürkcumhuriyet, #atatürkcumhuriyetbayramı, #atatürkcumhuriyeti, #atatürkcumhuriyetşarkısı, #atatürkcumhuriyetiilanediyor, #atatürkcumhuriyetinilanı, #atatürkc, #atatürkçiçeği

Büyük Önder Atatürk, Türk Milleti’ nin kurtarıcısı,cesur bir kahraman ve askerdir.Gerçek bir Osmanlı paşası olan Atatürk, aklı,vizyonu ve karakteriyle örnek bir liderdir.

Yeni videolarımızdan 2.Abdulhamit’in Hayatı yayında.

Linke tıklayarak:

-https://www.youtube.com/watch?v=nZeVJOldJ3g

Videoyu izleyebilirsiniz.

Daha geniş kitlelere ulaşması dileği ile Beğenebilir , Yorum yapabilirsiniz.

Daha fazlası için kanalımıza Abone olabilirsiniz.

keywords: #birincidünyasavaşı, #8.sınıf, #ders, #şemsiefendi, #eğlencelikonuanlatımı, #lise, #atatürk, #harpakademisi, #teoginkilap, #videoders, #mustafa, #inkilaptarihi, #vatanseverlik, #kurs, #mustafakemal, #sofya, #liderlik, #onlineeğitim, #özelders, #alirızabey, #harpokulu, #üniversite, #teog, #selanik, #manastır, #ilerigörüşlülük, #zübeydehanım, #millieğitim

MUSTAFA KEMAL ATATÜRK’ÜN HAYATI konusunu Tonguç’la akılda kalıcı örneklerle öğrenmek istemez misin?

KPSS, LYS, YGS, TEOG’da muhakkak en az 1 soruyla karşına çıkan bu konuyu hemen izle!

Okul müfredatına uygun, Meb’e uyumlu tarih dersi videolarımızı Tonguçlamalısın!

Çünkü Tonguç’layarak öğrenmek artık daha kolay!

Bu arada unutma, paylaşmak güzeldir! Facebook’unda, twitter’ında videomuzu paylaş! Eğer hala abone değilsen, hemen abone ol!

www.tongucakademi.com

Sosyal Medya Hesaplarımız:

Google + :

-http://goo.gl/qVOqi9

Instagram:

-http://goo.gl/pyQPwE

Facebook:

-http://goo.gl/OH4VsC

Twitter:

-http://goo.gl/V03f2t

keywords: #mustafakemalatatürkünhayatı, #atatürkünhayatıingilizce, #ingilizceatatürkünhayatı, #çocuklariçinatatürk, #atatürkveçocuk, #aboutAtaturk?, #whoisataturk, #23nisan, #19mayis, #30agustos, #atam, #may19th, #19Mayis, #Mustafakemalataturkuanmagenclikvesporbayrami

A short video about Mustafa Kemal Atatürk. Voiced by Hayley Alys Erol. Mustafa Kem Ataturk’un hayati, ingilizce.

See more articles in category: faqs

Maybe you are interested

Sale off:

Best post:

Categories